Năm 2026 đánh dấu sự thay đổi rõ nét trên thị trường xăng dầu Việt Nam, khi biến động địa chính trị toàn cầu cùng các chính sách mới về tiêu chuẩn nhiên liệu tạo ra nhiều ảnh hưởng sâu sắc. Trong bối cảnh này, việc nâng cao chất lượng nhiên liệu và bảo đảm nguồn cung trở thành ưu tiên hàng đầu đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư trên thị trường tài chính.
Bối cảnh và thông tin chính
Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại do Bộ Công thương tổ chức ngày 12/3, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, đã chia sẻ các nhận định về triển vọng thị trường xăng dầu trong năm 2026. Ông nhấn mạnh rằng, việc đánh giá tăng trưởng ngành xăng dầu nên dựa trên sản lượng tiêu thụ thay vì kim ngạch thương mại, bởi giá cả dầu mỏ thế giới dễ biến động mạnh, dẫn đến con số kim ngạch có thể không phản ánh đúng thực tế tiêu thụ.
Bộ Công thương đã phân bổ tổng nguồn xăng dầu tối thiểu gần 31,8 triệu m³/tấn cho các doanh nghiệp trong năm 2026, nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng khoảng 2 con số. Tuy nhiên, mức tăng trưởng sản lượng xăng dầu nội địa dự kiến chỉ nằm trong khoảng 4-5% mỗi năm, phản ánh xu hướng phát triển kinh tế bền vững và chuyển dịch sang năng lượng sạch.
Diễn biến chi tiết
Ông Bùi Ngọc Bảo cho biết, thị trường quốc tế đã trải qua nhiều biến động giá khi giá xăng dầu từng tăng đến 40-50%, khiến kim ngạch nhập khẩu tăng vượt mức tiêu thụ thực tế. Điều này làm rõ tính chất phức tạp trong việc dự báo thị trường xăng dầu.
Bên cạnh đó, áp lực về nguồn cung đang hiện hữu do tác động của những căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại khu vực Trung Đông – nơi lưu thông khoảng 20% lượng dầu toàn cầu qua eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch quan trọng. Ngay cả khi có hợp đồng nhập khẩu dài hạn, nguy cơ gián đoạn nguồn cung do yếu tố “bất khả kháng” từ các sự kiện địa chính trị vẫn cao, làm tăng thách thức đối với việc ổn định nguồn cung xăng dầu trong nước.
Đáng chú ý, từ 1/6/2026, Việt Nam sẽ triển khai rộng rãi xăng sinh học E10, nhiên liệu pha trộn 10% ethanol sinh học. Việc này dự kiến làm nhu cầu nhập khẩu ethanol tăng thêm 600.000 – 700.000 tấn mỗi năm, chủ yếu từ thị trường Mỹ và Brazil. Đây sẽ là động lực mới cho kim ngạch nhập khẩu năng lượng của Việt Nam.
Song song với đó, Việt Nam cũng hướng tới nâng cấp các tiêu chuẩn nhiên liệu lên Euro 4 và Euro 5, giúp giảm phát thải, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm. Quá trình này sẽ kích thích tăng nhập khẩu các loại xăng dầu chất lượng cao.
Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế dự trữ xăng dầu linh hoạt nhằm ứng phó hiệu quả với những biến động trên thị trường toàn cầu, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Tác động tới thị trường và nhà đầu tư
Những biến động về giá và nguồn cung xăng dầu sẽ ảnh hưởng đến biến động thị trường chứng khoán, đặc biệt với các cổ phiếu thuộc ngành năng lượng và doanh nghiệp đầu mối. Nhà đầu tư cần lưu ý diễn biến chính trị quốc tế và các chính sách năng lượng trong nước để đưa ra quyết định chính xác. Việc mở rộng nhập khẩu ethanol và chuyển đổi áp dụng tiêu chuẩn nhiên liệu mới cũng tạo ra cơ hội hấp dẫn cho các doanh nghiệp năng lượng trong nước và nhà đầu tư trên thị trường tài chính.
Triển vọng hoặc nhận định
Dù thị trường xăng dầu đối mặt nhiều rủi ro từ bất ổn địa chính trị, nền tảng tăng trưởng ổn định dựa trên sản lượng và chính sách phát triển năng lượng sạch sẽ là điểm sáng trong năm 2026 và những năm tới. Việc chủ động đa dạng nguồn cung và tăng cường dự trữ sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng ứng phó với các cú sốc thị trường toàn cầu, đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài.
Kết luận: Năm 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của thị trường xăng dầu Việt Nam khi các yếu tố địa chính trị và chính sách năng lượng mới đồng thời tạo ra thách thức nhưng cũng mở ra cơ hội cho tăng trưởng bền vững, phù hợp với xu hướng bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững.