VN-Index vừa trải qua hai phiên hồi phục tích cực nhưng nhanh chóng quay đầu điều chỉnh do áp lực bán gia tăng trên diện rộng. Tâm lý nhà đầu tư vẫn còn thận trọng trong bối cảnh các yếu tố bất ổn địa chính trị và biến động giá dầu chưa được giải tỏa.
Bối cảnh & Thông tin chính
VN-Index trong phiên 12/3 đã giảm về gần ngưỡng 1.700 điểm ngay từ đầu phiên với lực bán lan rộng trên nhiều nhóm ngành. Trước đó, hai phiên hồi phục đều ghi nhận mức tăng trên 1%, trong đó phiên 11/3 tăng hơn 3%, vượt qua vùng kháng cự quan trọng quanh 1.700 điểm với 291 mã cổ phiếu tăng giá và 30 mã tăng trần, bao gồm 3 mã trong nhóm VN30 vốn hóa lớn.
Diễn biến chi tiết
Dù có sự bứt phá mạnh trong phiên 11/3 với mức tăng trưởng trên 3%, thanh khoản lại giảm mạnh đến 29% so với phiên trước, đạt hơn 29.500 tỷ đồng trên sàn HoSE. Điều này cho thấy dòng tiền vẫn còn dè dặt, không chấp nhận mua đuổi cổ phiếu khi giá tăng cao. Do đó, mặc dù chỉ số có dấu hiệu tích cực, nhưng chưa thể lấy lại toàn bộ điểm số đã mất từ phiên giảm sâu trước đó.
Tâm lý thận trọng của nhà đầu tư được thể hiện rõ khi nhiều nhà đầu tư lo ngại về khả năng nhịp tăng vừa qua chỉ là “bẫy tăng giá” (bull trap), không phải tín hiệu cho xu hướng hồi phục bền vững. Ví dụ, một nhà đầu tư tại Hà Nội chia sẻ rằng sau các đợt giảm mạnh, thường có vài phiên phục hồi nhanh nhưng tiếp theo có thể xuất hiện những phiên giảm do lực xả chốt lời của nhà đầu tư bắt đáy.
Theo phân tích của ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam, mặc dù VN-Index có tăng điểm trong hai phiên gần đây, nhưng thanh khoản sụt giảm cho thấy lực cầu yếu và tâm lý nhà đầu tư chưa đủ sẵn sàng cho một chu kỳ tăng mới. Các phiên tăng vừa qua chỉ mang tính chất hồi kỹ thuật, cùng với các đợt rung lắc có thể xảy ra khi nhà đầu tư bán ra để giảm margin và đòn bẩy tài chính.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Diễn biến thị trường chứng khoán thời gian tới được đánh giá rất phụ thuộc vào biến động căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và giá dầu. Theo thống kê lịch sử, các cú sốc địa chính trị thường cần trung bình 22 phiên để thị trường xác lập đáy, trong khi hiện tại mới diễn ra được khoảng một nửa thời gian đó.
Trường hợp thị trường xuất hiện nhịp giảm, vùng hỗ trợ quan trọng được xác định quanh 1.600 điểm, với mức định giá P/E khoảng 12 lần – ngưỡng hấp dẫn, giúp khả năng hình thành vùng đáy có thể cao hơn. P/E hiện tại cũng đã tiệm cận vùng biên dưới của dải biến động lịch sử, cho thấy mức chiết khấu cao trên thị trường.
Đánh giá nhận định
Báo cáo chiến lược của Chứng khoán An Bình (ABS Research) nhận định triển vọng giá dầu phụ thuộc chính vào việc đảm bảo an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz và bổ sung nguồn cung từ các quốc gia ngoài Trung Đông. Trong ngắn hạn, việc tái lập an ninh hoặc các giải pháp bảo hiểm vận tải không dễ thực hiện ngay, khiến thị trường dầu mỏ tiếp tục biến động.
ABS đưa ra hai kịch bản cho thị trường tháng 3/2026:
- Kịch bản 1: Nếu VN-Index không giữ được mức đóng cửa trên 1.740 điểm, chỉ số có thể giảm về vùng 1.586-1.606 điểm do áp lực giải chấp và bán tháo ký quỹ, có thể tạo các phiên bull trap. Đây là ngưỡng hỗ trợ quan trọng được dự báo có thể giữ vững nhờ sự không kéo dài của xung đột Trung Đông và nguồn cung dầu thay thế.
- Kịch bản 2: Nếu chiến sự kéo dài và giá dầu duy trì cao lâu dài, VN-Index có thể phá thủng vùng 1.586-1.606 điểm, lúc đó vùng hỗ trợ sâu hơn từ 1.486-1.540 điểm sẽ quyết định đợt điều chỉnh có đủ lành mạnh để phục hồi sau tháng 4-5 hay không.
Yếu tố quan trọng theo dõi là thanh khoản giao dịch cạn dần và chuyển sang trạng thái tích lũy, nhóm cổ phiếu dẫn dắt còn giữ được xu hướng tăng cùng với nền giá ổn định của các cổ phiếu vốn hóa lớn (bluechips).
Kết luận: Dù có những phiên hồi phục tích cực, thị trường chứng khoán Việt Nam hiện vẫn đối mặt với nhiều thách thức khi tâm lý nhà đầu tư chưa hoàn toàn sẵn sàng cho chu kỳ tăng mới. Diễn biến căng thẳng địa chính trị và giá dầu là hai yếu tố then chốt tác động tới xu hướng thị trường, nhà đầu tư cần thận trọng khi ra quyết định và theo dõi sát các ngưỡng hỗ trợ quan trọng.
