Bạn có nghĩ một doanh nghiệp nhà nước lớn như VIMC có thể tận dụng lợi nhuận để tăng vốn mà không cần huy động tiền mặt trực tiếp?
Chuyện gì vừa xảy ra với MVN?
Theo FireAnt, Bộ Tài chính đang đề xuất Chính phủ cho phép Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) chia cổ tức bằng cổ phiếu từ lợi nhuận sau thuế năm 2024. Qua đó, doanh nghiệp giữ lại hơn 840 tỷ đồng lợi nhuận để tăng vốn điều lệ, phục vụ kế hoạch đầu tư giai đoạn 2026 – 2030 với tổng nhu cầu gần 38.000 tỷ đồng.
Cụ thể, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm 2024 của VIMC là hơn 890 tỷ đồng. Bộ Tài chính đề xuất phát hành thêm khoảng 84 triệu cổ phiếu để chia cổ tức bằng cổ phiếu, trong đó phần lớn thuộc về cổ đông Nhà nước. Sau chia cổ tức, VIMC còn gần 50 tỷ đồng lợi nhuận chưa phân phối.
Kế hoạch đầu tư của VIMC tập trung vào phát triển hệ thống cảng biển, logistics, hiện đại hóa cảng vệ tinh, trung tâm ICD và trẻ hóa đội tàu container. Tuy nhiên, phần lớn tài sản của VIMC nằm ở tài sản cố định và các khoản đầu tư dài hạn, chưa thể chuyển đổi thành tiền mặt ngay để đầu tư.
Bộ Tài chính cũng lưu ý rằng hơn 873 tỷ đồng trong lợi nhuận năm 2024 phát sinh từ đánh giá lại tài sản, không tạo ra dòng tiền thực tế. Do đó, chia cổ tức bằng tiền mặt sẽ ảnh hưởng khả năng cân đối vốn đầu tư của doanh nghiệp.
Hiện VIMC chưa thuộc diện được bổ sung vốn nhà nước theo quy định hiện hành, nên Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết đặc thù để giải quyết vướng mắc này.
Điều cần hiểu sâu hơn
VIMC là doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực vận tải biển và logistics, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng quốc gia. Việc tăng vốn điều lệ bằng chia cổ tức cổ phiếu là cách giữ lại lợi nhuận để tăng quy mô vốn mà không cần huy động vốn mới từ bên ngoài.
Chia cổ tức bằng cổ phiếu (stock dividend) là hình thức phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông thay vì trả tiền mặt. Cách làm này giúp doanh nghiệp giữ lại tiền mặt để đầu tư hoặc trả nợ, đồng thời tăng vốn chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán.
Trong trường hợp của VIMC, phần lớn tài sản là tài sản cố định và đầu tư dài hạn, không dễ dàng chuyển thành tiền mặt để đầu tư nhanh. Việc giữ lại lợi nhuận bằng cổ tức cổ phiếu giúp doanh nghiệp tăng vốn điều lệ, nâng cao năng lực tài chính, tạo điều kiện thuận lợi huy động vốn từ các nguồn khác như vay ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu.
Kế hoạch đầu tư gần 38.000 tỷ đồng trong 5 năm tới tập trung vào phát triển cảng biển trọng điểm, logistics và đội tàu container. Đây là các dự án vốn lớn, đòi hỏi nguồn vốn ổn định và dài hạn. Việc giữ lại lợi nhuận để tăng vốn là bước chuẩn bị tài chính quan trọng nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả đầu tư.
Về mặt pháp lý, VIMC đang gặp vướng mắc do chưa thuộc diện được bổ sung vốn nhà nước theo quy định hiện hành. Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết đặc thù để tạo cơ chế chia cổ tức bằng cổ phiếu, phù hợp với mục tiêu phát triển doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn trong ngành vận tải và logistics.
Góc nhìn của tôi
Tôi nhìn nhận đây là bước đi cần thiết để VIMC củng cố năng lực tài chính trước giai đoạn đầu tư lớn. Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu giúp giữ lại dòng tiền thực tế, tránh áp lực chi trả tiền mặt trong khi doanh nghiệp cần nguồn vốn lớn cho các dự án trọng điểm.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cần chú ý rằng lợi nhuận được giữ lại phần lớn không phải dòng tiền thuần mà là lợi nhuận trên giấy từ đánh giá lại tài sản. Điều này có thể khiến thanh khoản cổ phiếu không tăng tương ứng với giá trị sổ sách.
Thêm vào đó, việc phát hành thêm cổ phiếu sẽ làm pha loãng tỷ lệ sở hữu của cổ đông hiện hữu, dù giá trị đầu tư dài hạn có thể được cải thiện nếu các dự án đầu tư thành công.
Tôi cũng lưu ý cơ chế pháp lý đang được đề xuất để tháo gỡ vướng mắc. Nếu được thông qua, đây sẽ là tiền lệ quan trọng cho các doanh nghiệp nhà nước khác trong việc tăng vốn qua chia cổ tức bằng cổ phiếu, đặc biệt trong ngành logistics và vận tải biển đang được ưu tiên phát triển.
Kết
VIMC đang tận dụng lợi nhuận để tăng vốn, chuẩn bị cho kế hoạch đầu tư gần 38.000 tỷ đồng giai đoạn 2026-2030. Việc chia cổ tức bằng cổ phiếu là giải pháp tài chính phù hợp trong bối cảnh dòng tiền thực tế hạn chế.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cần cân nhắc tác động pha loãng và chất lượng lợi nhuận giữ lại. Cơ chế pháp lý sắp tới sẽ quyết định tính khả thi của phương án này.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu việc tăng vốn qua chia cổ tức bằng cổ phiếu có đủ sức giúp VIMC huy động thêm nguồn lực để hiện thực hóa các dự án lớn trong ngành logistics và cảng biển?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên FireAnt.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.

