Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, bà Nguyễn Thị Cúc, cho biết người bán hàng qua livestream nếu đăng ký kinh doanh sẽ chịu mức thuế khoảng 7% trên tổng doanh thu. Ngược lại, những cá nhân không đăng ký kinh doanh có thể bị áp thuế thu nhập cá nhân theo biểu lũy tiến từ 5% đến 35%, tùy thuộc vào mức thu nhập thực tế.
Bối cảnh & Thông tin chính
Tại hội thảo “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững” ngày 12/3, bà Nguyễn Thị Cúc nhấn mạnh từ năm 2026, các hộ và cá nhân bán hàng online sẽ chuyển sang hình thức kê khai thuế dựa trên doanh thu thực tế. Các sàn thương mại điện tử sẽ giữ vai trò khấu trừ và nộp thuế thay cho người bán.
Chính sách thuế không thay đổi căn bản: tỷ lệ thuế doanh thu vẫn giữ nguyên đối với hộ kinh doanh lựa chọn phương pháp thuế doanh thu; khi tính thuế theo thu nhập chịu thuế sẽ áp dụng biểu thuế tương tự doanh nghiệp.
Đáng chú ý là mức doanh thu miễn thuế được nâng từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng mỗi năm, giúp nhiều hộ kinh doanh có doanh thu thấp không phải nộp thuế.
Diễn biến chi tiết
Ví dụ minh họa cho thấy, cá nhân cho thuê nhà có doanh thu khoảng 500 triệu đồng/năm trước đây phải đóng thuế khoảng 50 triệu đồng. Nay theo quy định mới, mức doanh thu này được miễn thuế hoàn toàn.
Đối với người bán hàng qua livestream nếu đăng ký kinh doanh, họ chỉ phải đóng thuế khoảng 7% trên doanh thu. Trong khi đó, nếu không đăng ký, thu nhập từ hoa hồng hoặc bán hàng sẽ bị tính thuế thu nhập cá nhân theo biểu lũy tiến 5%-35%, tùy vào tổng thu nhập.
Sự khác biệt này vẫn khiến nhiều người hoạt động trong lĩnh vực bán hàng online cảm thấy băn khoăn trong việc lựa chọn hình thức kinh doanh phù hợp.
Bên cạnh đó, bà Cúc cảnh báo về các rủi ro pháp lý nếu vi phạm nghĩa vụ thuế. Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự, hành vi trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên có thể bị phạt tù tối đa 7 năm. Nghị định 49 quy định cá nhân nợ thuế từ 50 triệu đồng cũng có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.
Việc chuyển sang chế độ tự khai, tự nộp tạo điều kiện cho hộ kinh doanh chủ động trong việc kê khai thuế. Hiện nay, người nộp thuế có thể sử dụng các nền tảng điện tử như eTax Mobile hoặc cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế để thực hiện thủ tục 24/7.
Theo Thông tư 152, hệ thống sổ sách kế toán cho hộ kinh doanh khá đơn giản, chỉ gồm 4 loại sổ cơ bản, giúp theo dõi rõ ràng doanh thu, chi phí và hiệu quả kinh doanh.
Một số vướng mắc được phản ánh như việc các sàn thương mại điện tử khấu trừ thuế trước khi thanh toán nhưng không cung cấp hóa đơn, trong khi người bán vẫn phải xuất hóa đơn, gây khó khăn trong việc đối chiếu.
Ngoài ra, nhiều hộ kinh doanh còn băn khoăn về cách xử lý hàng hóa đầu vào trước năm 2025 khi chưa có hóa đơn chứng từ. Nghị định 68 cho phép tự xác định lại hàng tồn kho, nhưng thực tế vẫn có nhiều điểm chưa rõ, đặc biệt với hộ kinh doanh dịch vụ khách sạn, nhà hàng có tài sản cố định lớn như nhà cửa, cơ sở lưu trú.
Để giải quyết vấn đề này, bà Cúc đề xuất hộ kinh doanh thuê đơn vị thẩm định giá để xác định giá trị tài sản còn lại và lập bảng kê trình cơ quan thuế làm căn cứ tính khấu hao.
Ngoài ra, nhiều hộ vẫn lo ngại về khả năng bị truy thu thuế do thiếu hướng dẫn cụ thể, dù có quy định một số trường hợp sẽ không bị truy thu. Bà Cúc kiến nghị cơ quan chức năng ban hành hướng dẫn rõ ràng, có thể dưới dạng thông tư liên bộ, giúp hộ kinh doanh an tâm tuân thủ chính sách thuế.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Chính sách thuế rõ ràng và minh bạch sẽ hỗ trợ người bán hàng online, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ lẻ, giúp họ an tâm phát triển mà không lo bị xử phạt hay truy thu thuế không rõ ràng. Điều này có thể thúc đẩy sự phát triển của thị trường thương mại điện tử và nền kinh tế số.
Đối với nhà đầu tư và các doanh nghiệp trong lĩnh vực thương mại điện tử, việc các sàn thương mại điện tử bắt buộc thực hiện khấu trừ và nộp thuế sẽ làm tăng tính minh bạch tài chính trong chuỗi cung ứng, đồng thời giảm thiểu rủi ro về thuế cho người bán.
Đánh giá nhận định
Chính sách thuế mới thể hiện sự linh hoạt khi vừa nâng ngưỡng miễn thuế, vừa giữ ổn định tỷ lệ thuế với hộ kinh doanh, đồng thời áp dụng chế độ kê khai giúp quản lý thuế hiệu quả hơn. Đây là bước tiến tích cực hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số và tuân thủ nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, vẫn cần bổ sung các hướng dẫn chi tiết để giải quyết các vướng mắc thực tế về hóa đơn, xử lý hàng tồn kho và tránh gây lo ngại cho người nộp thuế về truy thu trong tương lai.
Kết luận: Việc đăng ký kinh doanh với mức thuế khoảng 7% cho người bán livestream là lựa chọn hợp lý giúp người bán hạn chế rủi ro pháp lý và tối ưu hóa chi phí thuế, trong khi không đăng ký có thể phải chịu thuế thu nhập cá nhân lên đến 35%. Đây là thông tin quan trọng cần được các nhà đầu tư, hộ kinh doanh và người bán hàng trực tuyến nắm rõ để chủ động trong việc tuân thủ thuế.
