Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao một công ty chứng khoán có lợi nhuận tăng trưởng lại có mảng kinh doanh then chốt lại thua lỗ? MBS vừa trải qua tình huống này trong quý III/2026.
Chuyện gì vừa xảy ra với MBS?
Theo FireAnt, trong 9 tháng đầu năm 2026, MBS đạt doanh thu hoạt động 3.668 tỷ đồng, tăng gần 40% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 1.139 tỷ đồng, tăng 10,7%, còn lợi nhuận sau thuế đạt 907 tỷ đồng, tăng 10%. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế mới đạt 61% kế hoạch năm, thấp hơn so với tốc độ tăng doanh thu.
Quý III/2026, doanh thu hoạt động của MBS tăng 25% lên 1.453 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận trước thuế giảm 5,7% so với cùng kỳ, còn 394 tỷ đồng. Đáng chú ý, doanh thu môi giới chứng khoán giảm 65%, từ 369 tỷ đồng xuống còn 127 tỷ đồng. Chi phí môi giới vẫn duy trì ở mức 130 tỷ đồng, khiến mảng môi giới lỗ gộp 2,8 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn lãi gộp 76 tỷ đồng.
Giá trị giao dịch môi giới quý III giảm 64%, còn khoảng 114.410 tỷ đồng, kéo thị phần môi giới trên HOSE giảm từ 5,61% xuống 4,84%, đẩy MBS xuống vị trí thứ 6 về thị phần quý này. Ngược lại, mảng cho vay ký quỹ (margin) tiếp tục tăng trưởng, doanh thu đạt 487 tỷ đồng, tăng 19%, trong đó lãi margin đạt 476 tỷ đồng, tăng 28%.
Mảng tự doanh cũng có biến động khi doanh thu từ tài sản tài chính ghi nhận qua lãi/lỗ (FVTPL) tăng 145% lên 593 tỷ đồng, nhưng chi phí liên quan tăng mạnh từ 80 tỷ lên 481 tỷ đồng, khiến lợi nhuận thuần từ mảng này giảm gần 30% còn 112 tỷ đồng. Chi phí tài chính tăng 32% lên 312 tỷ đồng, chủ yếu do chi phí lãi vay và lãi trái phiếu tăng cao.
Điều cần hiểu sâu hơn
MBS là công ty chứng khoán có quy mô lớn, hoạt động đa dạng trong các mảng môi giới, cho vay ký quỹ và tự doanh. Mảng môi giới là kênh thu phí từ giao dịch của khách hàng, phản ánh sức khỏe thị trường và sự tham gia của nhà đầu tư cá nhân. Khi thị trường chứng khoán giảm nhiệt hoặc biến động mạnh, giá trị giao dịch thường giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu môi giới.
Trong khi đó, cho vay ký quỹ (margin) là hoạt động cho khách hàng vay tiền để mua cổ phiếu, tạo nguồn thu lãi ổn định cho công ty. MBS đang đẩy mạnh mảng này, với dư nợ margin tăng 14% so với đầu năm, chiếm gần một nửa tổng tài sản công ty. Đây là xu hướng chung của nhiều công ty chứng khoán khi thị trường không thuận lợi cho môi giới.
Mảng tự doanh liên quan đến việc công ty đầu tư vào các tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu để tìm kiếm lợi nhuận. Tuy doanh thu FVTPL tăng mạnh, chi phí đi kèm cũng tăng, cho thấy rủi ro và biến động trong danh mục đầu tư của MBS đang cao hơn.
Chi phí tài chính tăng, đặc biệt chi phí lãi vay và trái phiếu, là áp lực lớn lên lợi nhuận. Việc tăng vốn chủ sở hữu gần 41% giúp MBS mở rộng nguồn lực, nhưng cũng đồng nghĩa công ty đang sử dụng nhiều vốn vay và phát hành trái phiếu để tài trợ cho hoạt động kinh doanh, làm tăng chi phí tài chính.
Tổng tài sản tăng 14% lên gần 35.200 tỷ đồng, với phần lớn là cho vay ký quỹ và đầu tư tài chính, cho thấy MBS đang tập trung vào các hoạt động tạo dòng tiền từ vốn vay và đầu tư hơn là môi giới truyền thống.
Góc nhìn của tôi
Tôi thấy MBS đang trong giai đoạn chuyển đổi chiến lược kinh doanh khi mảng môi giới truyền thống suy giảm. Việc doanh thu môi giới giảm sâu và thua lỗ gộp là dấu hiệu thị trường giao dịch đang kém sôi động hoặc khách hàng chuyển sang các công ty khác có phí thấp hơn hoặc dịch vụ tốt hơn.
Trong khi đó, mảng cho vay ký quỹ tăng trưởng mạnh giúp bù đắp phần nào sự sụt giảm doanh thu môi giới. Tuy nhiên, margin cũng tiềm ẩn rủi ro nếu thị trường biến động mạnh, nhà đầu tư không đủ sức chịu đựng, dẫn đến nợ xấu hoặc giảm thanh khoản.
Mảng tự doanh có dấu hiệu rủi ro gia tăng khi chi phí liên quan đến danh mục FVTPL tăng đột biến, dù doanh thu cũng tăng. Điều này cho thấy MBS đang chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm lợi nhuận, cần theo dõi sát sao diễn biến thị trường tài chính.
Chi phí tài chính tăng mạnh là điểm cần lưu ý. Mặc dù vốn chủ sở hữu tăng, nhưng áp lực trả lãi vay và trái phiếu có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận trong tương lai nếu không kiểm soát tốt.
Tôi cho rằng MBS đang đối mặt với thách thức cân bằng giữa tăng trưởng doanh thu và kiểm soát chi phí, đặc biệt trong bối cảnh thị trường chứng khoán có nhiều biến động. Nhà đầu tư cần theo dõi kỹ diễn biến doanh thu từng mảng và chi phí tài chính để đánh giá sức khỏe tài chính công ty.
Kết
MBS ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận sau 9 tháng, nhưng mảng môi giới truyền thống đang suy giảm và thua lỗ gộp. Công ty đang tập trung vào cho vay ký quỹ và tự doanh, với rủi ro chi phí tài chính tăng cao. Đây là bức tranh phản ánh sự chuyển dịch trong ngành chứng khoán khi thị trường biến động.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu MBS có thể duy trì tăng trưởng bền vững khi mảng môi giới truyền thống không còn là động lực chính?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên FireAnt.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.
