Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao một công ty chứng khoán lớn như VIX lại có lợi nhuận quý 3 giảm sâu đến vậy, dù thị trường vẫn có nhiều cơ hội?
Chuyện gì vừa xảy ra với VIX?
Theo báo cáo tài chính quý 3/2026, Chứng khoán VIX (HoSE: VIX) chỉ đạt gần 174 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, giảm 93% so với cùng kỳ năm trước (2.449 tỷ đồng). Nguyên nhân chính là lỗ nặng ở mảng tự doanh. Cụ thể, lãi từ các tài sản tài chính ghi nhận qua lãi/lỗ (FVTPL) đạt hơn 1.630 tỷ đồng, giảm 41% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, khoản lỗ từ các tài sản này lên tới hơn 1.717 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ được hoàn nhập 11 tỷ đồng. Kết quả, VIX lỗ thuần 94 tỷ đồng từ mảng tự doanh, trong khi quý 3 năm trước lãi hơn 2.750 tỷ đồng.
Mảng môi giới cũng giảm mạnh, doanh thu giảm 60% YoY, đạt hơn 37 tỷ đồng, lợi nhuận thuần chỉ còn 21 tỷ đồng. Trong khi đó, mảng cho vay ký quỹ (margin) vẫn duy trì ổn định với lãi hơn 337 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ. Lãi từ các khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (HTM) tăng 22% YoY, đạt gần 28 tỷ đồng.
Lũy kế 9 tháng đầu năm, VIX đạt 388 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, giảm gần 91% so với cùng kỳ (4.123 tỷ đồng). Mảng tự doanh lỗ thuần hơn 380 tỷ đồng, so với lãi hơn 4.500 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Công ty mới thực hiện được gần 14% kế hoạch lợi nhuận năm 2026 (2.800 tỷ đồng). Tổng tài sản đến 30/9 đạt gần 39.860 tỷ đồng, tăng 5.700 tỷ đồng so với đầu năm, với danh mục tài sản FVTPL giá trị hợp lý gần 23.099 tỷ đồng.
Trên thị trường, cổ phiếu VIX giảm 14% trong 2 tháng gần đây, và giảm 40% so với đầu năm 2026.
Điều cần hiểu sâu hơn
Mảng tự doanh là hoạt động công ty chứng khoán tự đầu tư vào các tài sản tài chính, thường là cổ phiếu hoặc trái phiếu, nhằm kiếm lời từ biến động giá. Đây là mảng có tính rủi ro cao và biến động mạnh theo thị trường. VIX từng ghi nhận lợi nhuận khủng từ tự doanh trong năm 2025, nhưng năm nay lại chịu lỗ nặng do thị trường biến động không thuận lợi.
Trong khi đó, mảng cho vay ký quỹ (margin) là hoạt động cho khách hàng vay tiền để mua cổ phiếu, thu lãi suất ổn định. Đây là nguồn thu nhập khá an toàn và ít biến động hơn so với tự doanh. VIX vẫn giữ được doanh thu margin tốt, tăng 44% so với cùng kỳ 9 tháng.
Danh mục tài sản FVTPL của VIX chủ yếu là cổ phiếu niêm yết và các khoản ủy thác đầu tư. Việc không công khai chi tiết danh mục khiến nhà đầu tư khó đánh giá chính xác rủi ro. Tuy nhiên, khoản lỗ tự doanh lớn cho thấy biến động giá tài sản trong danh mục này đang bất lợi.
Về mặt tài chính, VIX có vốn chủ sở hữu lớn gần 33 nghìn tỷ đồng và nợ phải trả giảm mạnh, cho thấy công ty đang củng cố cơ cấu vốn. Tuy nhiên, lợi nhuận giảm sâu sẽ ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư và giá cổ phiếu trong ngắn hạn.
Góc nhìn của tôi
Tôi thấy VIX đang trải qua giai đoạn khó khăn do thị trường chứng khoán biến động mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến mảng tự doanh. Đây là mảng có thể tạo ra lợi nhuận lớn nhưng cũng mang rủi ro cao, đặc biệt khi thị trường không thuận lợi. Việc lỗ tự doanh kéo lợi nhuận giảm sâu là tín hiệu cảnh báo về rủi ro danh mục đầu tư của công ty.
Trong khi đó, mảng cho vay margin vẫn duy trì lợi nhuận ổn định, thể hiện năng lực quản trị rủi ro tín dụng của VIX. Đây là điểm sáng giúp giảm bớt áp lực tài chính trong ngắn hạn. Tuy nhiên, tôi cũng lưu ý rằng dư nợ margin giảm từ đầu năm cho thấy nhà đầu tư cá nhân có thể đang thận trọng hơn, ảnh hưởng đến doanh thu của công ty.
Giá cổ phiếu giảm 40% từ đầu năm phản ánh kỳ vọng thị trường về lợi nhuận giảm sút. Nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến mảng tự doanh và khả năng phục hồi của thị trường chứng khoán để đánh giá lại tiềm năng của VIX. Ngoài ra, việc công ty không minh bạch chi tiết danh mục đầu tư cũng làm tăng rủi ro thông tin.
Kết
VIX đang đối mặt với thách thức lớn từ mảng tự doanh, kéo lợi nhuận quý 3 và 9 tháng giảm sâu. Mảng cho vay margin vẫn là điểm tựa quan trọng giúp công ty duy trì dòng tiền. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ rủi ro biến động thị trường và theo dõi sát sao các báo cáo tài chính tiếp theo để đánh giá khả năng hồi phục.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu VIX có thể cân bằng lại giữa mảng tự doanh rủi ro và mảng margin ổn định để phục hồi lợi nhuận trong các quý tới?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên FireAnt.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.