Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao lợi nhuận một ngân hàng lớn như Vietcombank lại có thể đi ngang trong khi doanh thu tăng mạnh?
Chuyện gì vừa xảy ra với VCB?
Theo Vietstock, báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2026 của Vietcombank (HOSE: VCB) cho thấy lợi nhuận trước thuế đạt gần 11.218 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm trước. Thu nhập lãi thuần – nguồn thu chính – tăng 39%, đạt gần 20.386 tỷ đồng. Các mảng kinh doanh phi tín dụng cũng ghi nhận kết quả tích cực, như lãi từ ngoại hối tăng gấp đôi, mua bán chứng khoán kinh doanh tăng 87%. Tuy nhiên, thu nhập từ dịch vụ giảm 4%, còn hơn 904 tỷ đồng.
Chi phí hoạt động tăng 33%, lên 8.029 tỷ đồng. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tăng 45%, đạt gần 17.402 tỷ đồng. Nhưng điểm đáng chú ý là Vietcombank đã tăng mạnh trích lập dự phòng rủi ro tín dụng lên 6.184 tỷ đồng, gấp gần 8 lần cùng kỳ năm trước. Điều này khiến lợi nhuận trước thuế quý 3 đi ngang so với cùng kỳ.
Tính đến cuối quý 3/2026, tổng tài sản của ngân hàng đạt hơn 2,68 triệu tỷ đồng, tăng 10% so với đầu năm. Cho vay khách hàng tăng 9%, đạt gần 1,82 triệu tỷ đồng, tiền gửi khách hàng tăng 7%, đạt hơn 1,78 triệu tỷ đồng. Nợ xấu tăng 32%, lên gần 12.818 tỷ đồng, tập trung chủ yếu ở nhóm nợ dưới tiêu chuẩn và nợ nghi ngờ, khiến tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ tăng từ 0,58% lên 0,71%.
Điều cần hiểu sâu hơn
Vietcombank là một trong những ngân hàng thương mại lớn nhất Việt Nam, chiếm vị trí chủ đạo trong hệ thống tài chính. Thu nhập lãi thuần (NIM – chênh lệch giữa lãi thu được và chi phí trả lãi) là nguồn thu chính, phản ánh hiệu quả cho vay và huy động vốn. Quý 3/2026, thu nhập lãi thuần tăng mạnh cho thấy tín dụng vẫn tăng trưởng tốt.
Tuy nhiên, việc tăng trích lập dự phòng rủi ro tín dụng gấp 8 lần là dấu hiệu cảnh báo về chất lượng tài sản. Dự phòng rủi ro là khoản tiền ngân hàng trích ra để bù đắp tổn thất tiềm ẩn từ các khoản vay có khả năng không thu hồi được. Khi nợ xấu tăng 32%, ngân hàng phải tăng dự phòng để bảo vệ lợi nhuận và vốn.
Việc nợ xấu tăng tập trung ở nhóm nợ dưới tiêu chuẩn và nợ nghi ngờ (nợ nhóm 3 và nhóm 4) cho thấy một bộ phận khách hàng đang gặp khó khăn trong trả nợ. Điều này có thể liên quan đến các yếu tố vĩ mô như lạm phát, lãi suất tăng hoặc các ngành kinh tế chịu áp lực.
Chi phí hoạt động tăng 33% cũng phản ánh áp lực chi phí vận hành trong bối cảnh cạnh tranh và yêu cầu tuân thủ quy định ngày càng cao. Mặc dù vậy, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh vẫn tăng 45%, cho thấy ngân hàng vẫn có khả năng tạo ra doanh thu tốt trước khi trích lập dự phòng.
Tổng tài sản tăng 10% và cho vay tăng 9% cho thấy Vietcombank vẫn mở rộng tín dụng, nhưng đi kèm với rủi ro tín dụng tăng lên. Tỷ lệ nợ xấu tăng từ 0,58% lên 0,71% vẫn còn ở mức thấp so với mặt bằng chung ngành, nhưng xu hướng tăng cần được theo dõi chặt chẽ.
Góc nhìn của tôi
Tôi nhìn thấy một bức tranh khá rõ về Vietcombank quý 3/2026: tăng trưởng tín dụng và doanh thu tốt, nhưng rủi ro tín dụng đang gia tăng. Việc trích lập dự phòng gấp 8 lần là bước đi cần thiết để chuẩn bị cho các khoản nợ khó đòi có thể phát sinh trong tương lai gần.
Điều này cũng cho thấy ngân hàng đang thận trọng hơn trong quản lý rủi ro, không để lợi nhuận bị thổi phồng giả tạo. Với tỷ lệ nợ xấu vẫn còn thấp, Vietcombank có dư địa để xử lý các khoản nợ xấu và duy trì chất lượng tài sản.
Tôi cũng lưu ý chi phí hoạt động tăng khá mạnh, có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận nếu không kiểm soát tốt. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và yêu cầu về công nghệ, ngân hàng cần cân bằng giữa đầu tư và hiệu quả chi phí.
Nhìn chung, đây là giai đoạn Vietcombank phải đối mặt với áp lực kép: vừa duy trì tăng trưởng, vừa kiểm soát rủi ro tín dụng. Nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến nợ xấu và chính sách trích lập dự phòng trong các quý tới để đánh giá khả năng duy trì lợi nhuận bền vững.
Kết
Vietcombank quý 3/2026 cho thấy tín hiệu tăng trưởng ổn định nhưng rủi ro tín dụng đang gia tăng rõ rệt. Việc tăng trích lập dự phòng là bước đi cần thiết để bảo vệ lợi nhuận dài hạn. Tuy nhiên, áp lực chi phí và nợ xấu tăng vẫn là những điểm cần theo dõi sát sao.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu Vietcombank có thể duy trì được đà tăng trưởng tín dụng trong khi kiểm soát tốt rủi ro nợ xấu trong những quý tới?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên Vietstock.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.