Trong quý IV năm 2025, ngành bảo hiểm phi nhân thọ và tái bảo hiểm niêm yết đối mặt với áp lực giảm lợi nhuận bảo hiểm cốt lõi do ảnh hưởng nặng nề từ các đợt bão lũ. Tuy nhiên, nguồn thu từ hoạt động đầu tư tài chính đã trở thành điểm tựa vững chắc, giúp nhiều doanh nghiệp bảo hiểm duy trì kết quả kinh doanh tích cực. Danh mục đầu tư của nhóm này đạt trên 60.000 tỷ đồng, tăng 8,4% so với cùng kỳ, với chiến lược ưu tiên đảm bảo thanh khoản và kiểm soát rủi ro, trong khi dự báo sẽ có sự điều chỉnh nhằm tối ưu hóa lợi nhuận trong năm 2026.
Bối cảnh & Thông tin chính
Theo số liệu từ các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ niêm yết, tổng phí bảo hiểm gốc toàn ngành trong quý cuối năm đạt hơn 16.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 10,8% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù có hai đơn vị đang tái cơ cấu như BSH và PTI ghi nhận doanh thu phí suy giảm, các doanh nghiệp còn lại vẫn duy trì nền tảng hoạt động ổn định, nhờ kiểm soát tốt chi phí và dịch chuyển sang các mảng kinh doanh có biên lợi nhuận cao hơn.
Diễn biến chi tiết
Dù doanh thu phí bảo hiểm tăng trưởng tích cực, lợi nhuận bảo hiểm cốt lõi lại chịu áp lực giảm mạnh do chi phí bồi thường và dự phòng tăng vọt trong bối cảnh bão lũ liên tiếp xảy ra. Cụ thể, 10 trên 12 doanh nghiệp niêm yết ghi nhận lợi nhuận gộp từ nghiệp vụ bảo hiểm sụt giảm trong quý cuối năm 2025, ngoại trừ Tập đoàn Bảo Việt do chưa tách riêng số liệu. Trong khi đó, lợi nhuận tài chính của nhiều đơn vị tăng trưởng rõ rệt, góp phần bù đắp phần thua lỗ từ nghiệp vụ bảo hiểm.
Điển hình, PJICO, PTI và ABIC đều chứng kiến lợi nhuận bảo hiểm giảm từ 3% đến 18%, nhưng lại có lợi nhuận tài chính tăng từ 21% đến 27%. PTI thậm chí chuyển từ tình trạng thua lỗ sang có lãi trong lĩnh vực đầu tư tài chính. Vinare ghi nhận lợi nhuận bảo hiểm giảm 51,8%, song bù lại lợi nhuận tài chính tăng 32%.
Chiến lược đầu tư của các công ty bảo hiểm hiện chủ yếu tập trung vào đảm bảo tính thanh khoản và quản lý rủi ro. Bà Trịnh Quỳnh Giao, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý Quỹ PVI, cho biết ưu tiên hàng đầu khi phân bổ tài sản là duy trì thanh khoản để đảm bảo khả năng chi trả cho khách hàng, bên cạnh việc tối ưu hóa lợi suất đầu tư.
Số liệu cũng cho thấy BIC có lợi nhuận bảo hiểm 191,4 tỷ đồng, giảm đáng kể nhưng lợi nhuận tài chính tăng tới 142%, trong khi BSH chịu lợi nhuận bảo hiểm giảm gần 80% nhưng lợi nhuận tài chính vẫn tăng gần 46%, giúp giảm tác động tiêu cực lên kết quả chung. Ngược lại, Bảo hiểm Bảo Long gặp giảm lợi nhuận cả từ bảo hiểm và đầu tư tài chính, dẫn đến thua lỗ 25,4 tỷ đồng trong quý IV/2025.
Bảo hiểm DBV là trường hợp hiếm hoi tăng trưởng đồng thời ở cả hai mảng với lợi nhuận bảo hiểm tăng 21,2% đạt 118,7 tỷ đồng và lợi nhuận tài chính tăng 19,9 đạt 46,2 tỷ đồng.
Chuyên gia bảo hiểm Trần Nguyên Đán cho biết thu nhập từ đầu tư tài chính tăng phần lớn do mở rộng quy mô tài sản. Lãi suất ngân hàng và thị trường ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm. Dự báo năm 2026, lãi suất tiền gửi có thể tăng khoảng 50 điểm cơ bản so với năm 2025, tuy nhiên mức tăng chủ yếu mang tính mùa vụ và không quá cao.
Theo bà Trịnh Quỳnh Giao, trong năm 2026, các công ty quản lý quỹ như PVI AM sẽ cân nhắc điều chỉnh tỷ trọng danh mục đầu tư với khả năng tăng đầu tư vào trái phiếu có chất lượng cao nhằm cải thiện lợi suất và duy trì thanh khoản.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc lợi nhuận đầu tư tài chính vượt trội so với lợi nhuận từ nghiệp vụ bảo hiểm trong quý IV/2025 đã giúp nhiều công ty bảo hiểm giảm thiểu tác động tiêu cực từ các chi phí bồi thường tăng cao do thiên tai. Điều này cũng cho thấy vai trò quan trọng của công tác quản lý tài sản và đầu tư trong bối cảnh thị trường tài chính biến động.
Cơ cấu danh mục đầu tư của các doanh nghiệp tiếp tục dịch chuyển theo hướng tăng tỷ trọng đầu tư ngắn hạn, nhằm đảm bảo tính linh hoạt và khả năng ứng phó kịp thời với biến động thị trường. Tính đến cuối năm 2025, danh mục đầu tư ngắn hạn chiếm tỷ lệ 85,6%, tăng so với mức 80,5% cùng kỳ năm trước, đạt giá trị 51.570,7 tỷ đồng, tăng 15,2%.
Đáng chú ý, chứng khoán kinh doanh ngắn hạn đã tăng mạnh lên trên 3.800 tỷ đồng, tương đương mức tăng 280%, cho thấy một số doanh nghiệp đang tận dụng cơ hội trên thị trường chứng khoán để nâng cao lợi nhuận đầu tư.
Dự kiến năm 2026, tổng giá trị đầu tư của các công ty bảo hiểm niêm yết sẽ vượt mốc 1 triệu tỷ đồng, tăng 9,14% so với cùng kỳ, trong đó khối phi nhân thọ sẽ tăng trưởng gần 12,65%, cho thấy tín hiệu tích cực đóng góp vào sự phát triển của thị trường tài chính và nền kinh tế.
Đánh giá nhận định
Nhìn chung, năm 2025 là năm thử thách đối với các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ khi phải gánh chịu áp lực lớn từ bão lũ và chi phí bồi thường. Tuy nhiên, sự tăng trưởng trong lĩnh vực đầu tư tài chính, đặc biệt là chiến lược tập trung vào thanh khoản và quản trị rủi ro đã giúp nhiều doanh nghiệp cân bằng lợi nhuận, duy trì vị thế trên thị trường.
Các dự báo lãi suất tiền gửi chỉ tăng nhẹ cùng với xu hướng tăng tỷ trọng trái phiếu chất lượng cao trong danh mục đầu tư cho thấy các doanh nghiệp bảo hiểm đang chuẩn bị kỹ lưỡng để ứng phó với biến động thị trường tài chính trong năm 2026, đồng thời tận dụng cơ hội từ các kênh đầu tư an toàn và hiệu quả.
Kết luận: Nguồn thu từ đầu tư tài chính ngày càng trở thành trụ cột quan trọng giúp các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ vượt qua khó khăn do chi phí bồi thường tăng cao, đồng thời giữ vững lợi nhuận trong bối cảnh thị trường chứng khoán và tài chính nhiều biến động. Chiến lược đầu tư tập trung vào thanh khoản, quản trị rủi ro và cơ cấu danh mục phù hợp sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt hỗ trợ sự phát triển bền vững của ngành trong tương lai.
