Xung đột kéo dài sang ngày thứ 13 tại khu vực Tây Á đã làm dấy lên làn sóng biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu thô lên trên ngưỡng 101 USD mỗi thùng. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), tình trạng gián đoạn vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz đã giảm xuống dưới 10% so với trước khi xảy ra căng thẳng, khiến an ninh năng lượng thế giới rơi vào trạng thái báo động cao.
Bối cảnh & Thông tin chính
Xung đột tại Tây Á đang gây xáo trộn nghiêm trọng chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu, đặc biệt ở eo biển Hormuz – một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Theo báo cáo của IEA trích dẫn từ Tân Hoa Xã, hiện tại lượng dầu thô và sản phẩm lọc dầu vận chuyển qua tuyến này chỉ còn chưa tới 10% so với mức bình thường trước xung đột. Sự leo thang căng thẳng ảnh hưởng trực tiếp tới cơ sở hạ tầng và hoạt động vận tải khu vực khi Iraq phải tạm ngừng khai thác tại các cảng dầu miền Nam sau vụ tấn công gây thiệt hại nghiêm trọng, khiến một thuyền viên thiệt mạng và một tàu dầu bị cháy lớn.
Diễn biến chi tiết
Tại Saudi Arabia, hệ thống phòng không đã chặn thành công 18 máy bay không người lái được nghi là nhằm vào khu vực phía Đông và mỏ dầu Shaybah. Bahrain trải qua các vụ tấn công vào các bể chứa nhiên liệu ở Muharraq, trong khi Oman ghi nhận sự cố tương tự tại cảng Salalah nhưng không có thương vong. Mỹ đáp trả bằng việc giải phóng hơn 170 triệu thùng dầu từ Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược nhằm giảm áp lực tăng giá năng lượng. Trong khi đó, các quốc gia châu Á như Malaysia, Singapore, Indonesia đã cam kết đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, với Malaysia khẳng định dự trữ xăng dầu đủ dùng tới ít nhất tháng 5/2026.
IEA cũng cho biết các nước vùng Vịnh đã giảm ít nhất 10 triệu thùng dầu mỗi ngày do khó khăn trong vận chuyển qua Hormuz. Ở châu Âu, một số quốc gia đã lên kế hoạch giải phóng dự trữ dầu theo khuyến nghị của IEA nhằm ổn định thị trường. Bangladesh đang nỗ lực nhập khẩu dầu diesel từ nhiều quốc gia như Ấn Độ, Malaysia, Singapore, Trung Quốc để tránh áp lực thiếu hụt trong nước. Đặc biệt, Ấn Độ vận chuyển khoảng 10.000 tấn dầu diesel sang Bangladesh qua đường ống hữu nghị.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Căng thẳng kéo dài ở Tây Á làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, tạo sức ép lớn lên thị trường chứng khoán và giá cổ phiếu các doanh nghiệp dầu khí. Nhà đầu tư cần lưu ý diễn biến phức tạp tại khu vực này có thể khiến giá dầu tiếp tục biến động khó lường, ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường tài chính năng lượng và các ngành liên quan. Việc các quốc gia đồng loạt giải phóng dự trữ dầu cũng tạo ra biến động trong ngắn hạn, đòi hỏi nhà đầu tư phải theo sát các chính sách và tin tức liên quan để điều chỉnh chiến lược phù hợp.
Đánh giá nhận định
Xung đột đã kéo dài kể từ ngày 28/2 khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, dẫn đến phản ứng mạnh mẽ từ Tehran và làm tăng nguy cơ gián đoạn dài hạn trong cung cấp dầu mỏ toàn cầu. Bối cảnh này không chỉ ảnh hưởng đến giá năng lượng mà còn làm dấy lên lo ngại về an ninh năng lượng toàn cầu. Dù các động thái giải phóng dự trữ dầu của IEA và các quốc gia lớn nhằm giảm áp lực giá trong ngắn hạn, nhưng rủi ro địa chính trị vẫn là yếu tố then chốt chi phối thị trường trong thời gian tới.
Kết luận: Xung đột tại Tây Á đang đẩy giá dầu thô lên trên 101 USD/thùng, làm gián đoạn nghiêm trọng vận tải dầu qua eo biển Hormuz và đặt ra thách thức lớn cho an ninh năng lượng toàn cầu. Tác động sâu rộng đến thị trường tài chính và nhà đầu tư yêu cầu sự theo dõi sát sao diễn biến để ứng phó kịp thời với biến động giá và rủi ro địa chính trị.