Năm 2025, chi phí trả lãi tiền gửi tại 27 ngân hàng trên sàn chứng khoán đã tăng mạnh lên 509.600 tỷ đồng, tăng 25% so với năm 2024, đặt ra áp lực lớn cho các nhà băng trong điều kiện lãi suất huy động có xu hướng tăng vào cuối năm.
Bối cảnh & Thông tin chính
Theo số liệu từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết, tổng chi phí trả lãi tiền gửi của các ngân hàng này đạt khoảng 509.600 tỷ đồng, tăng 102.000 tỷ so với năm trước, tương ứng mức tăng 25%. Tốc độ tăng chi phí trả lãi vượt xa mức tăng trưởng huy động vốn chỉ đạt 15%, cho thấy chi phí vốn đang là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng.
Diễn biến chi tiết
Về quy mô tuyệt đối, nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục chiếm vị trí dẫn đầu về chi phí trả lãi do huy động vốn lớn. BIDV đứng đầu với 77.802 tỷ đồng chi phí trả lãi, tăng 15% so với năm 2024. VietinBank theo sau với 64.180 tỷ đồng (tăng 21%), trong khi Vietcombank ghi nhận 44.117 tỷ đồng, tăng 22%.
Nhóm ngân hàng tư nhân lại chứng kiến mức tăng chi phí trả lãi cao hơn, điển hình như MB tăng 40% đạt 25.800 tỷ đồng, song hành với tăng gần 30% quy mô tiền gửi. VPBank cũng ghi nhận chi phí trả lãi tăng 36% lên 28.899 tỷ đồng, trong khi quy mô tiền gửi tăng gần 29%, phản ánh áp lực cạnh tranh vốn trong bối cảnh mở rộng tín dụng bán lẻ và SME.
HDBank cũng tăng chi phí trả lãi 27% đạt 26.151 tỷ đồng, tương ứng gần với mức tăng 28% của quy mô tiền gửi. Nhóm ngân hàng tầm trung như SeABank, Nam A Bank và ABBank đều ghi nhận tăng chi phí lãi tiền gửi trên 39–46%, cao hơn nhiều so với mức tăng huy động, cho thấy áp lực cạnh tranh vốn lớn hơn ở các ngân hàng quy mô nhỏ.
Xét về quy mô tuyệt đối, SHB dẫn đầu nhóm tư nhân với chi phí trả lãi 32.727 tỷ đồng, tiếp theo là VPBank (28.899 tỷ đồng), Sacombank (28.363 tỷ đồng), HDBank (26.151 tỷ đồng) và MB (25.800 tỷ đồng).
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Theo nhận định của Chứng khoán MB, mặt bằng lãi suất huy động tăng từ 1-1,5 điểm % trong năm nay sẽ tiếp tục tạo áp lực huy động vốn cho các ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu tín dụng dài hạn cho các dự án đầu tư công và hạ tầng tăng mạnh để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Việc chi phí trả lãi tiền gửi tăng nhanh hơn so với tốc độ mở rộng huy động vốn cho thấy cạnh tranh huy động vốn ngày càng gay gắt, có thể gây áp lực lên biên lãi thuần (NIM). Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến các ngân hàng có tỷ lệ CASA thấp hoặc phụ thuộc lớn vào vốn huy động kỳ hạn dài.
Đánh giá nhận định
Năm 2025 đánh dấu giai đoạn chuyển đổi trong cơ cấu chi phí vốn của ngành ngân hàng khi lãi suất huy động không còn giữ ở mức thấp như trước đây. Mặc dù nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn dẫn đầu về chi phí lãi vốn lớn nhờ quy mô huy động khổng lồ, nhóm tư nhân nổi bật với tốc độ tăng chi phí nhanh hơn do chiến lược mở rộng tín dụng và cạnh tranh huy động vốn quyết liệt.
Khả năng kiểm soát chi phí vốn và tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn sẽ là yếu tố then chốt giúp các ngân hàng duy trì hiệu quả sinh lời trong bối cảnh chi phí vốn tăng cao và môi trường cạnh tranh căng thẳng.
Kết luận: Chi phí trả lãi tiền gửi của các ngân hàng niêm yết năm 2025 tăng nhanh và vượt mức tăng trưởng huy động vốn đã phản ánh áp lực thanh khoản và cạnh tranh vốn gay gắt trên thị trường tài chính. Trong bối cảnh lãi suất huy động tăng, quản lý chi phí vốn trở thành thách thức lớn đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp ngân hàng.