Chứng khoán MB (MBS) vừa công bố báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 3/2026, nhận định tình hình bất ổn tại khu vực Trung Đông dự kiến sẽ tạo áp lực gia tăng lên tỷ giá và lạm phát trong thời gian tới. Dự báo tỷ giá USD/VND có thể bật tăng từ 2,5% đến 3%, trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trung bình năm 2026 có thể đạt 4 – 4,3%.
Bối cảnh & Thông tin chính
Trong 2 tháng đầu năm 2026, CPI của Việt Nam tăng 2,94% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn so với mức tăng 3,3% của năm 2025. Sự kiểm soát này phần lớn nhờ xu hướng giảm 9% của giá xăng dầu trong cùng kỳ. Tuy nhiên, từ cuối tháng 2/2026, do bất ổn leo thang tại Trung Đông, giá dầu thế giới lập tức tăng mạnh. Giá dầu Brent trung bình trong nửa đầu tháng 3/2026 tăng tới 31,3% so cùng kỳ năm ngoái, có lúc gần chạm mốc 120 USD/thùng, mức cao nhất trong 4 năm qua.
Diễn biến chi tiết
Giá xăng RON 95 trong nước cũng đã tăng 31% so với đầu năm và tăng 21% so với cùng kỳ năm trước trong nửa đầu tháng 3/2026. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí vận chuyển và nguyên liệu đầu vào sẽ tăng, tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất và giá thực phẩm trong những tháng tới. Bên cạnh đó, chỉ số giá điện được giữ ở mức cao do EVN điều chỉnh tăng giá từ tháng 5/2025. Vật liệu xây dựng như thép được dự báo tăng giá khoảng 7% so cùng kỳ do nhu cầu xây dựng công trình hạ tầng và bất động sản tăng mạnh.
Nhóm phân tích MBS dự báo lạm phát cơ bản sẽ tăng lên mức 4,3 – 4,5% trong tháng 3 và 4 năm 2026, và CPI bình quân cả năm có thể dao động trong khoảng 4 – 4,3%, với giả định giá xăng dầu trong nước trung bình ở mức 24.800 – 24.900 đồng/lít. Chi phí vận chuyển tăng mạnh cùng với áp lực giảm giá đồng nội tệ trong bối cảnh đồng USD phục hồi được xem là nguyên nhân làm tăng nguy cơ nhập khẩu lạm phát.
Về tỷ giá, chỉ số DXY (đo sức mạnh đồng USD so với rổ 6 ngoại tệ chính) đã vượt mức 100 điểm sau xung đột và neo ở mức 100,36 điểm giữa tháng 3/2026, tăng 2,1% kể từ đầu năm. MBS nhận định đồng USD được hỗ trợ bởi kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ trì hoãn giảm lãi suất hoặc có thể tăng lãi suất nếu lạm phát không hạ nhiệt. Do đó, tỷ giá USD/VND dự báo sẽ tăng từ 2,5 đến 3% trong năm 2026.
Nhóm phân tích cũng lưu ý rằng cán cân thương mại của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm 2026 đã nhập siêu gần 3 tỷ USD, ghi nhận ba tháng nhập siêu liên tiếp. Sự nhập siêu này cùng với nhu cầu nhập khẩu vàng tăng khi giá vàng quốc tế dự kiến tiếp tục lên ngưỡng 6.000 – 6.300 USD/ounce do căng thẳng Trung Đông, sẽ gây thêm áp lực lên tỷ giá trong nước.
Ngân hàng Trung ương dự kiến tỷ giá USD/VND sẽ dao động quanh mức 26.200 – 26.400 trong quý I và II năm 2026, tức tăng khoảng 0,5% so với đầu năm.
Về kinh tế vĩ mô, Việt Nam tiếp tục ghi nhận các tín hiệu tích cực trong hai tháng đầu năm: Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10% so với cùng kỳ, dòng vốn FDI giải ngân tăng 8,8%, và giải ngân đầu tư công tăng 24,4%. Lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát với mức tăng 2,9% trong hai tháng đầu năm. Dựa trên những yếu tố này, MBS dự báo tăng trưởng GDP quý I/2026 trong khoảng 8 – 8,3%, thấp hơn mức 9,1% theo kịch bản tăng trưởng 10% trong Nghị quyết số 01/NQ-CP, do tiêu dùng nội địa chưa phục hồi và nhập siêu liên tục tác động đến tăng trưởng.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Bất ổn tại Trung Đông và tăng giá năng lượng sẽ gây áp lực đáng kể lên cả tỷ giá và lạm phát, làm tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến giá cả tiêu dùng. Nhà đầu tư và doanh nghiệp cần lưu ý rủi ro nhập khẩu lạm phát, đặc biệt khi đồng USD dự báo tiếp tục mạnh lên. Áp lực tỷ giá có thể ảnh hưởng tới chi phí vay mượn và giá cổ phiếu các doanh nghiệp nhập khẩu hoặc xuất khẩu chịu biến động tỷ giá.
Đánh giá nhận định
Mặc dù lạm phát dự kiến sẽ tăng nhưng vẫn trong tầm kiểm soát, với mức CPI khoảng 4-4,3% vào năm 2026. Tăng trưởng kinh tế duy trì ở ngưỡng trên 8% là khá tích cực trong bối cảnh nhiều bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, rủi ro tỷ giá và lạm phát nhập khẩu vẫn là yếu tố cần theo dõi sát sao để bảo vệ lợi ích cho nhà đầu tư và chính sách điều hành của các cơ quan quản lý thị trường tài chính.
Kết luận: Bất ổn khu vực Trung Đông đang là động lực chính tác động làm tăng tỷ giá USD/VND và lạm phát trong nước năm 2026. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ các yếu tố này khi quyết định đầu tư trên thị trường chứng khoán và cơ cấu danh mục cổ phiếu phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá và áp lực chi phí. Dự báo lạm phát bình quân năm sẽ ở mức 4 – 4,3% và tỷ giá USD/VND có thể tăng 2,5 – 3% trong nửa đầu năm, gây áp lực nhất định lên thị trường tài chính.