Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam vừa kiến nghị Chính phủ sớm tháo gỡ các vướng mắc về chính sách thuế nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp đầu ngành như BSR, Petrolimex và PVOIL đẩy nhanh tiến độ triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc ngay từ tháng 4/2026, thay vì theo kế hoạch chính thức là tháng 6/2026.
Bối cảnh & Thông tin chính
Theo lộ trình quốc gia hiện tại, từ ngày 1/6/2026, toàn bộ xăng không chì sẽ được phối trộn thành xăng E10 theo tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam để phục vụ động cơ xăng trên toàn quốc. Đồng thời, xăng E5 RON92 cũng được duy trì sử dụng tới hết ngày 31/12/2030. Tuy nhiên, nhằm thích ứng với những biến động khó lường trong thị trường năng lượng toàn cầu và tăng cường an ninh năng lượng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Chỉ thị ngày 19/3/2024, giao cho Bộ Công Thương đẩy nhanh việc sử dụng xăng sinh học, đồng thời xem xét triển khai lộ trình chuyển đổi sớm vào tháng 4/2026, với mục tiêu giảm 10% tiêu thụ xăng khoáng.
Diễn biến chi tiết
Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, nhấn mạnh việc phát triển sử dụng nhiên liệu sinh học vừa giúp giải quyết đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp, vừa giảm ô nhiễm môi trường và giảm sự phụ thuộc vào xăng khoáng. Việt Nam hiện chỉ đáp ứng khoảng 30% nhu cầu xăng dầu trong nước, còn lại 70% phải nhập khẩu. Do đó, thúc đẩy xăng E10 giúp giảm bớt sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Hiệp hội đề xuất chính sách thuế nhập khẩu xăng dầu duy trì ở mức 0% kéo dài, thay vì chỉ tới tháng 4/2026 như hiện nay, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp ký hợp đồng dài hạn, đa dạng nguồn cung, và nâng cao ổn định thị trường. Đồng thời, kiến nghị bãi bỏ thuế nhà thầu áp dụng với xăng dầu đưa vào kho ngoại quan để thu hút đầu tư vào hệ thống kho dự trữ, hướng tới hình thành các trung tâm ethanol quy mô lớn trong nước, giúp giảm tồn kho, chi phí tài chính, và giá thành xăng sinh học.
Về dài hạn, Hiệp hội cũng đề xuất nghiên cứu các cơ chế dự trữ xăng dầu linh hoạt bên cạnh quỹ dự trữ quốc gia nhằm chủ động ứng phó biến động thị trường năng lượng thế giới.
Về hiệu quả nhiên liệu sinh học, ông Bảo cho biết xăng E5 và E10 không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn rõ ràng về kinh tế với khả năng giảm đáng kể nhập khẩu nhiên liệu. Việt Nam tiêu thụ trung bình 26 triệu m³/tấn xăng dầu mỗi năm, và chỉ cần phối trộn 10% ethanol đã có thể thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch lớn. Nâng tỷ lệ lên E15 hoặc E20 sẽ càng giảm phụ thuộc nhập khẩu nhiều hơn.
Hiện tại, Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) và Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đã bắt đầu thí điểm kinh doanh xăng E10 tại nhiều cửa hàng ở các thành phố lớn từ tháng 8/2025 để đánh giá phản ứng thị trường. Petrolimex sở hữu 7 kho pha chế sẵn sàng triển khai xăng E10 toàn quốc với mạng lưới hơn 2.800 cửa hàng đã chuẩn bị hạ tầng và lộ trình chuyển đổi, đồng thời cần khoảng 45.000–50.000 m3 ethanol mỗi tháng cho pha chế E10 trong hệ thống. BSR cũng đã xây dựng các kịch bản vận hành nhằm đảm bảo nguồn cung xăng sinh học ổn định cho thị trường trong nước.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc tháo gỡ các nút thắt về thuế sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu ngành mở rộng sản xuất, kinh doanh xăng sinh học, qua đó nâng cao tính cạnh tranh và ổn định nguồn cung xăng dầu trên thị trường chứng khoán và thị trường tài chính. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt áp lực nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, từ đó giảm rủi ro biến động giá cho nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng và cổ phiếu liên quan.
Đánh giá nhận định
Sự chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học là chiến lược quan trọng trong bối cảnh năng lượng toàn cầu biến động và vấn đề an ninh năng lượng ngày càng được chú trọng. Các chính sách thuế ổn định, dài hạn được đề xuất sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp ngành xăng dầu chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và kinh doanh, cũng như đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững và chuyển dịch xanh của nền kinh tế.
Kết luận: Việc Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam kiến nghị tháo gỡ các vướng mắc về chính sách thuế là bước đi thiết yếu để đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng sinh học E10 sớm hơn dự kiến. Đây không chỉ là cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp như BSR, Petrolimex, PVOIL mà còn góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, giảm lệ thuộc nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy thị trường tài chính Việt Nam phát triển bền vững.