Tháng 3/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chịu nhiều áp lực từ căng thẳng chính trị toàn cầu, khiến VN-Index giảm hơn 200 điểm so với cuối tháng 2, xuống mức 1.672 điểm vào ngày 27/3. Tuy nhiên, trong bối cảnh dòng tiền yếu đi, nhóm cổ phiếu ngành điện và than lại thu hút sự chú ý lớn từ nhà đầu tư với những mức tăng giá ấn tượng, nổi bật nhất là cổ phiếu VIW trên UPCoM với mức tăng gần 138%.
Bối cảnh & Thông tin chính
Trong suốt tháng 3, VN-Index ghi nhận mức giảm hơn 200 điểm, từ hơn 1.870 điểm xuống còn 1.672 điểm, đi kèm với thanh khoản sụt giảm rõ rệt, chỉ còn hơn 25.000 tỷ đồng giá trị giao dịch. Sự bất ổn đến từ môi trường chính trị toàn cầu đã làm gia tăng tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Do đó, dòng tiền chủ yếu dịch chuyển vào nhóm cổ phiếu phòng thủ, đặc biệt là các doanh nghiệp ngành điện lực và than đá.
Diễn biến chi tiết
Trên sàn HoSE, cổ phiếu TCO của TCO Holdings dẫn đầu với mức tăng 35,14%, đạt giá 13.500 đồng/cổ phiếu, vốn hóa hơn 422 tỷ đồng. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 diễn ra ngày 27/3, TCO Holdings chính thức đổi tên thành Janus Group và đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất 2.800 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 52 tỷ đồng cho năm 2026, tương ứng tăng 243% về doanh thu và 39% lợi nhuận so với năm 2025.
Các cổ phiếu ngành điện khác như REE, GEG và PAC cũng ghi nhận mức tăng từ 14% đến 16%, phù hợp với xu hướng tìm kiếm sự ổn định của nhà đầu tư. Sự ủng hộ chính sách trong nước, như Chỉ thị 09 về tiết kiệm và chuyển dịch năng lượng, cùng với Hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân với Nga ký ngày 23/3, góp phần củng cố triển vọng nhóm này.
Cổ phiếu NVL của Novaland tăng 16,26% trong khi vẫn giao dịch quanh vùng giá thấp nhất nhiều năm, với doanh thu 2025 đạt 6.966 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.861 tỷ đồng, tăng nhẹ so với số liệu tự lập trước đó. Cổ phiếu VCG cũng tăng 14,36% trong giai đoạn phục hồi.
Tại sàn HNX, nhóm cổ phiếu than tạo sóng với TJC tăng 51,67%, giá trị vốn hóa 156 tỷ đồng nhưng thanh khoản hạn chế. Các mã than NBC và CST tăng từ 20% đến 30%, hưởng lợi từ xu hướng giá than đá thế giới tăng 8% lên 138 USD/tấn, mức cao nhất trong vòng một năm qua.
Bên cạnh đó, các cổ phiếu nhỏ, thanh khoản thấp trên HNX cũng ghi nhận những nhịp tăng cục bộ nhưng thiếu tính bền vững do dòng tiền còn thận trọng với thị trường chung nhiều biến động.
Trên UPCoM, cổ phiếu VIW của Tổng công ty Đầu tư Nước và Môi trường Việt Nam – Công ty Cổ phần bứt phá 137,59%, dù có chuỗi phiên giảm sàn cuối tháng. Công ty mẹ Vinaconex đã đăng ký bán hơn 10,5 triệu cổ phiếu VIW, tương đương 18,16% vốn, dự kiến hạ sở hữu từ 98,16% xuống khoảng 80%, qua đó VIWASEEN không còn đủ điều kiện công ty đại chúng theo luật chứng khoán.
Cổ phiếu GTD của Công ty Giầy Thượng Đình cũng tăng gần 95,4%. Trong bối cảnh tăng giá, Phó Tổng Giám đốc công ty đã bán ra 10.700 cổ phiếu. ĐHĐCĐ thường niên 2026 của GTD dự kiến tổ chức trong tháng 5 với các nội dung chính về hoạt động kinh doanh và tài chính năm 2025 và kế hoạch năm 2026.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Diễn biến này phản ánh sự chuyển dịch dòng tiền từ những ngành có độ rủi ro cao sang nhóm ngành phòng thủ như điện và than, được kỳ vọng giữ vững vị thế trong thời kỳ thị trường biến động. Nhà đầu tư tập trung vào nhóm cổ phiếu có câu chuyện tăng trưởng cụ thể và sự hỗ trợ của chính sách hoặc yếu tố thị trường quốc tế.
Thanh khoản giảm và sự phân hóa rõ nét vẫn cho thấy tâm lý thận trọng và lựa chọn kỹ càng cổ phiếu của nhà đầu tư cá nhân và tổ chức, điều này có thể tiếp tục ảnh hưởng đến xu hướng thị trường trong ngắn hạn.
Đánh giá nhận định
Nhóm cổ phiếu điện và than được dự báo tiếp tục là điểm sáng trên thị trường chứng khoán, nhờ các yếu tố chính trị – kinh tế trong và ngoài nước hỗ trợ, đồng thời nhà đầu tư sẽ ưu tiên các cổ phiếu có nền tảng kinh doanh và câu chuyện phát triển rõ ràng.
Trong khi đó, UPCoM với sự bùng nổ của VIW và một số mã nhỏ đang ghi nhận sự quan tâm đáng kể từ dòng tiền, nhưng vẫn cần chú ý đến yếu tố quản trị công ty và khả năng duy trì điều kiện công ty đại chúng theo quy định.
Kết luận: Tháng 3/2026 là thời điểm cho thấy sự ưu tiên của nhà đầu tư dòng tiền vào nhóm cổ phiếu phòng thủ như điện và than trong bối cảnh thị trường chứng khoán chịu áp lực từ tình hình chính trị toàn cầu. Cổ phiếu VIW và nhóm ngành này hứa hẹn vẫn là tâm điểm thu hút sự chú ý của thị trường tài chính trong thời gian tới.
