Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố báo cáo với ba kịch bản dự báo diễn biến giá dầu, trong đó nhấn mạnh khả năng giá dầu có thể thiết lập các mức cao mới do căng thẳng leo thang tại Trung Đông. Điều này đã tác động tích cực đến nhóm cổ phiếu dầu khí trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Bối cảnh & Thông tin chính
Ngày 27/3, ADB phát hành báo cáo phân tích tác động của xung đột Trung Đông đến tăng trưởng kinh tế và lạm phát trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Báo cáo đưa ra ba kịch bản về giá dầu: kịch bản tích cực, trung tính và tiêu cực. Theo đó, nếu xung đột kết thúc vào cuối tháng 6, giá dầu có thể đạt 105 USD/thùng trong quý II. Nếu chiến sự kéo dài đến tháng 9, giá dầu dự kiến chạm 130 USD/thùng. Trong trường hợp xấu nhất với căng thẳng kéo dài đến tháng 2/2027, giá dầu có thể tăng lên đỉnh 155 USD/thùng vào quý II/2026 rồi giảm dần về 140 USD/thùng từ quý III/2026.
Theo ADB, các nền kinh tế đang phát triển trong khối Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Myanmar, Timor-Leste, Brunei, Campuchia và Lào có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực, với GDP giảm từ 0,6% đến 2,3% tùy kịch bản.
Diễn biến chi tiết
Ngay sau khi báo cáo được công bố, ngày 28/3 giá dầu thế giới đã tăng trở lại trên 110 USD/thùng sau sự kiện tàu Trung Quốc bị chặn tại eo biển Hormuz. Trong phiên sáng 30/3, nhóm cổ phiếu dầu khí trên thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận tăng giá rõ nét, trái ngược với xu hướng giảm của nhiều nhóm ngành khác. Một số mã chủ chốt như BSR, PVS, OIL, PVT, PVC, PLX và POW tăng từ dưới 1% đến gần 5% vào lúc 9h35.
Các chuyên gia phân tích dự báo giá dầu có thể giảm nhiệt về lâu dài nhưng không trở về mức trước xung đột, hỗ trợ hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp dầu khí. Tuy nhiên, thị trường cổ phiếu có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh tạm thời sau giai đoạn tăng giá mạnh.
Đại diện KIS Việt Nam nhận định rằng trong dài hạn khi xung đột hạ nhiệt, nhóm cổ phiếu dầu khí sẽ có xu hướng ổn định hơn. Kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành dự kiến vẫn duy trì tích cực nhưng mức tăng trưởng sẽ khác nhau giữa các phân khúc thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn.
Đặc biệt, trong quý I/2026, nhóm doanh nghiệp dầu khí được kỳ vọng công bố kết quả kinh doanh khả quan, tuy nhiên sẽ có sự phân hóa rõ nét giữa các công ty và từng mảng hoạt động kinh doanh cụ thể.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Tình hình giá dầu tăng cao theo dự báo của ADB và diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đã thúc đẩy sự gia tăng giá trị cổ phiếu nhóm ngành dầu khí trên sàn chứng khoán. Đây là cơ hội cho các nhà đầu tư quan tâm đến thị trường tài chính và cổ phiếu năng lượng tận dụng đà tăng. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần lưu ý khả năng biến động giá cổ phiếu theo các nhịp điều chỉnh do rủi ro địa chính trị và biến động giá dầu toàn cầu.
Đánh giá nhận định
Báo cáo của ADB cho thấy sự tác động phức tạp của xung đột Trung Đông đến thị trường dầu mỏ và nền kinh tế khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam. Các kịch bản giá dầu cho thấy mức độ rủi ro và ảnh hưởng khác nhau với thị trường chứng khoán và cổ phiếu dầu khí. Dù có thể tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận, sự phân hóa giữa các doanh nghiệp trong ngành là điều không tránh khỏi.
Các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư nên thận trọng theo dõi sát diễn biến giá dầu và tình hình địa chính trị để đánh giá đúng đắn chiến lược đầu tư cổ phiếu dầu khí trong trung và dài hạn.
Kết luận: Báo cáo của ADB về giá dầu và xung đột Trung Đông đã kích thích nhóm cổ phiếu dầu khí tại Việt Nam tăng giá. Đồng thời, nó cảnh báo về những rủi ro kinh tế với các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, đòi hỏi nhà đầu tư cần cẩn trọng khi tiếp cận thị trường chứng khoán ngành năng lượng trong bối cảnh hiện tại.