Thị trường trái phiếu doanh nghiệp 2026: Cảnh giác lãi suất cao, rủi ro đổ gãy kép

Năm 2026 được dự đoán sẽ là thời điểm bùng nổ đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), với kỳ vọng lượng phát hành có thể đạt 800.000 tỷ đồng hoặc thậm chí vượt ngưỡng 1 triệu tỷ. Tuy vậy, ông Nguyễn Quang Thuân – Chủ tịch FiinGroup (FG) cảnh báo nhà đầu tư cần tuyệt đối thận trọng, đặc biệt khi đối diện với các trái phiếu có lãi suất cao trong khoảng 12-14%, bởi rủi ro có thể khiến họ phải chịu “mất kép”.

Bối cảnh & Thông tin chính

Hiện tại, các ngân hàng đang siết chặt việc cấp tín dụng cho ngành bất động sản và các lĩnh vực vốn lớn nhằm ưu tiên dòng vốn cho những ngành cần vốn dài hạn như hạ tầng và đầu tư công, theo chủ trương của Chính phủ. Trong bối cảnh này, trái phiếu doanh nghiệp trở thành kênh huy động vốn phù hợp nhất cho các doanh nghiệp có nhu cầu vốn dài hạn.

Tính đến ngày 31/12/2025, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 644.000 tỷ đồng, trong đó ngân hàng và bất động sản chiếm phần lớn, còn nhóm phi ngân hàng chỉ dưới 200.000 tỷ đồng. Dự báo năm 2026, lượng phát hành sẽ tăng mạnh lên khoảng 800.000 tỷ đồng hoặc có thể vượt mốc 1 triệu tỷ.

Đồng thời, dự thảo sửa đổi Nghị định liên quan đến chào bán, giao dịch trái phiếu riêng lẻ dự kiến sẽ tăng tính minh bạch hơn, quy định rõ ràng mục đích sử dụng vốn, và cho phép ngân hàng thương mại tham gia quản lý tài sản đảm bảo, giúp gỡ vướng mắc chính sách và hỗ trợ thị trường phát triển.

Diễn biến chi tiết

Trong tổng số 1,4 triệu tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành, khoảng 30-40% được các ngân hàng và công ty chứng khoán trực tiếp nắm giữ và phân phối. Ông Thuân nhấn mạnh nhà đầu tư cá nhân cần kiểm tra kỹ tính pháp lý và bản chất của các khoản đầu tư trái phiếu, bởi không ít hình thức chỉ là tiền gửi trá hình dưới dạng trái phiếu online, không do công ty chứng khoán phát hành hay bảo lãnh.

Ghi nhận trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị trái phiếu phát hành gần 8.500 tỷ đồng, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm trước, trong đó phát hành ra công chúng chiếm tỷ trọng áp đảo 96,8% tương ứng 8.200 tỷ đồng. Lãi suất bình quân gia quyền của trái phiếu doanh nghiệp trong giai đoạn này ước đạt 7,76%, cao hơn mức 7,3% của năm 2025.

Theo báo cáo của MBS Research, trái phiếu nhóm ngành bất động sản đang dẫn đầu về lãi suất với 11,5%, tiếp theo là nhóm chứng khoán 8,1%, nhóm thị trường chung 7,5% và nhóm ngân hàng thấp nhất với 6,8%.

Thanh khoản của thị trường trái phiếu năm 2025 đạt khoảng 192.000 tỷ đồng, trung bình 6.000 tỷ/ngày, nhưng không dễ dàng để chuyển nhượng do cơ chế giao dịch khác biệt so với cổ phiếu, thường phải thông qua các thỏa thuận riêng biệt.

Ông Thuân cũng giải thích rằng lợi nhuận từ trái phiếu doanh nghiệp phụ thuộc vào dòng tiền chiết khấu kỳ vọng, khác với cổ phiếu vốn hưởng lợi nhuận kinh doanh tăng trưởng. Chính vì thế, lợi suất cao đồng nghĩa với rủi ro tiềm ẩn lớn, không nên mạo hiểm chọn trái phiếu lãi suất 13-14%.

Tác động tới thị trường & nhà đầu tư

Việc thị trường trái phiếu doanh nghiệp dự kiến phát triển mạnh mẽ năm 2026 là tín hiệu tích cực cho kênh huy động vốn dài hạn, góp phần giảm áp lực tín dụng ngân hàng cho các dự án vốn lớn. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần hiểu rõ rủi ro pháp lý, năng lực tài chính của doanh nghiệp phát hành và điều khoản trái phiếu để tránh các khoản đầu tư “mạo hiểm”.

Đặc biệt, những nhà đầu tư vừa sở hữu cổ phiếu vừa mua trái phiếu của cùng doanh nghiệp phải thận trọng vì rủi ro gánh chịu có thể tăng lên gấp nhiều lần nếu doanh nghiệp gặp khó khăn về khả năng thanh toán.

Đánh giá nhận định

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2026 hứa hẹn tăng trưởng mạnh mẽ với sự hỗ trợ từ chính sách và nhu cầu vốn dài hạn, nhất là trong các ngành hạ tầng và bất động sản. Tuy nhiên, sự minh bạch và quản lý rủi ro phải được đặt lên hàng đầu.

Nhà đầu tư, đặc biệt là cá nhân, cần chú trọng nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin về tổ chức phát hành, mục đích sử dụng vốn, điều khoản hợp đồng và xếp hạng tín nhiệm để đánh giá chính xác mức độ rủi ro. Việc chọn lựa trái phiếu với lãi suất cân bằng so với rủi ro mới đảm bảo đầu tư an toàn, tránh bị “mất kép” do các khoản đầu cơ trái phiếu lãi suất cao nhưng ẩn chứa rủi ro tài chính nghiêm trọng.

Kết luận: Thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2026 được dự báo sẽ bùng nổ cả về quy mô và nhu cầu vốn, mở ra nhiều cơ hội cho nhà đầu tư và doanh nghiệp. Tuy nhiên, lời khuyên quan trọng dành cho nhà đầu tư là cần thận trọng khi lựa chọn các trái phiếu với lãi suất quá cao bởi rủi ro mất vốn kép có thể xảy ra. Việc nghiên cứu kỹ về pháp lý, năng lực tài chính của doanh nghiệp phát hành và điều kiện hợp đồng trái phiếu là yếu tố then chốt giúp bảo vệ lợi ích đầu tư trong thị trường tài chính đầy biến động này.

Nguồn tham khảo