Chứng khoán Kafi trước IPO: Mô hình tăng trưởng ‘build size’ dựa trên vốn lớn và đòn bẩy tài chính

Chứng khoán Kafi đang nổi bật trên thị trường tài chính Việt Nam khi đặt mục tiêu IPO vào năm 2026 sau quá trình tăng vốn nhanh chóng, đạt mức dự kiến 15.000 tỷ đồng – gấp 100 lần so với vốn ban đầu trong chưa đầy 4 năm. Tuy nhiên, công ty vẫn phải đối mặt với bài toán chuyển đổi quy mô vốn lớn thành lợi nhuận bền vững, trong bối cảnh mô hình kinh doanh sử dụng đòn bẩy tài chính cao và sự liên kết với hệ sinh thái ngân hàng VIB.

Bối cảnh & Thông tin chính

Kafi, thành lập năm 2006 với tên gọi Chứng khoán Hoàng Gia, vốn điều lệ chỉ 20 tỷ đồng và tăng chậm đạt 55 tỷ vào năm 2018, đã trải qua giai đoạn gần như biệt lập với thị trường chứng khoán trước khi bắt đầu tăng tốc từ cuối năm 2021. Sau khi đổi tên thành Globalmind Capital và nâng vốn lên 155 tỷ đồng giai đoạn 2019-2021, công ty bứt phá mạnh nhờ dòng vốn mới và thay đổi cơ cấu cổ đông.

Quá trình tăng vốn cực đại thể hiện rõ từ 2022 đến 2026 với các bước sau:
– 2022: vốn 1.000 tỷ đồng;
– 2023: 1.500 tỷ đồng;
– 2024: 5.000 tỷ đồng;
– 2025: 7.500 tỷ đồng;
– Kế hoạch 2026: 15.000 tỷ đồng.

Tốc độ tăng vốn này cho thấy chiến lược xây dựng quy mô (‘build size’) tương tự các công ty chứng khoán liên kết ngân hàng như TCBS, VPBankS. Dù vậy, hiệu quả lợi nhuận chưa tương xứng: Năm 2025, lợi nhuận sau thuế là 365 tỷ đồng, tăng 80% so với năm trước nhưng vẫn thấp nếu so với quy mô vốn 7.500 tỷ đồng.

Diễn biến chi tiết

Đáng chú ý là sự xuất hiện của cổ đông và đội ngũ lãnh đạo gắn liền với ngân hàng VIB, như CTCP Uniben sở hữu 22,5% vốn và nhiều lãnh đạo VIB tham gia quản lý Kafi từ năm 2022. Ví dụ: Ông Lê Quang Trung – Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối VIB từng làm Chủ tịch HĐQT Kafi; thành viên HĐQT Hà Hoàng Dũng và Trần Tuần Minh cũng giữ các chức vụ quan trọng tại VIB.

Kafi đang sở hữu cơ cấu cổ đông lớn với gần 44% vốn do các tổ chức nắm giữ, trong đó có một cổ đông nước ngoài nắm khoảng 20%, thể hiện mô hình cổ đông phân tán nhưng có kiểm soát rõ nét, phản ánh mối liên hệ trong một hệ sinh thái tài chính rộng lớn.

Về hoạt động, tổng giá trị giao dịch chứng khoán năm 2025 đạt 1,06 triệu tỷ đồng, gần tương đương Vietcap (1,18 triệu tỷ đồng) nhưng chủ yếu đến từ tự doanh với các sản phẩm tài chính như trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi, thay vì giao dịch của nhà đầu tư cá nhân. Danh mục tài sản bao gồm 10.900 tỷ cho vay, 8.100 tỷ tài sản FVTPL, 5.100 tỷ đồng tài sản AFS, phần lớn tập trung vào trái phiếu và công cụ tiền tệ, phản ánh chiến lược quản trị tài sản và tối ưu dòng vốn hơn là rủi ro cổ phiếu.

Đáng chú ý, giá trị trái phiếu chưa niêm yết của các tổ chức tín dụng mà Kafi giữ cuối năm 2025 lên đến 1.932 tỷ đồng, tăng gấp gần 10 lần so với đầu năm. Trong đó, 1.264 tỷ đồng được dùng làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay ngắn hạn.

Chiến lược sử dụng đòn bẩy thông qua nghiệp vụ repo, mang lại khả năng tăng lợi suất vốn nhưng cũng đặt ra câu hỏi về độ bền vững và tính minh bạch trong quản trị rủi ro của doanh nghiệp.

Tác động tới thị trường & nhà đầu tư

Sự xuất hiện mạnh mẽ của Kafi với quy mô vốn lớn và mô hình kinh doanh đặc thù có thể góp phần làm đa dạng hóa thị trường chứng khoán trong nhóm công ty chứng khoán gắn liền với ngân hàng. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng hiệu quả lợi nhuận hiện tại vẫn chưa tương xứng với quy mô tài sản, đồng thời rủi ro tài chính do đòn bẩy lớn cũng là yếu tố cần cân nhắc kỹ.

Việc Kafi dồn trọng tâm vào quản trị tài sản và tự doanh trái phiếu với sự hậu thuẫn có vẻ như từ VIB có thể tạo ra mạng lưới vốn vững mạnh nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro tín dụng và thanh khoản trong trường hợp thị trường biến động mạnh.

Đánh giá nhận định

Kafi là minh chứng cho kiểu phát triển công ty chứng khoán dựa trên chiến lược “build size” và tận dụng đòn bẩy tài chính cùng mối liên kết ngân hàng để gia tăng nguồn lực. Tuy vậy, công ty cần tập trung tăng cường hiệu quả sinh lời và đa dạng hóa mô hình kinh doanh cho phù hợp với thị trường cạnh tranh gay gắt.

Dự báo, dù có tiềm năng mở rộng mảng môi giới và ngân hàng đầu tư (IB), Kafi vẫn sẽ phải đối mặt với áp lực chuyển hóa quy mô vốn thành các chỉ số tài chính tích cực và bền vững hơn nếu muốn gia nhập nhóm công ty chứng khoán hàng đầu Việt Nam.

Kết luận: Kafi đang đi theo một lộ trình tăng trưởng quy mô nhanh và có hậu thuẫn từ hệ sinh thái ngân hàng, song khả năng biến tiềm năng thành lợi nhuận thực tế vẫn là thách thức lớn trước IPO năm 2026.

Nguồn tham khảo