Hoạt động xử lý nợ xấu đang trở thành điểm nhấn trọng tâm của hệ thống ngân hàng Việt Nam khi nhiều tổ chức tín dụng tích cực rao bán và chuyển nhượng các khoản nợ xấu nhằm cải thiện chất lượng tài sản. Cùng lúc, tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng niêm yết có dấu hiệu giảm trong bối cảnh thị trường tài chính đang đón nhận nhiều tín hiệu tích cực.
Bối cảnh & Thông tin chính
Từ đầu năm 2026, hoạt động đấu giá, chuyển nhượng nợ xấu tại các ngân hàng diễn ra khá sôi động. Agribank Chi nhánh 5 là một trong những đơn vị đi đầu khi vừa thông báo sẽ lựa chọn đơn vị tổ chức đấu giá để xử lý 13 khoản nợ thuộc lĩnh vực bất động sản, thương mại và xây dựng với tổng giá trị theo sổ sách lên đến hơn 1.055 tỷ đồng, bao gồm dư nợ gốc gần 837 tỷ đồng và nợ lãi chiếm hơn 218 tỷ đồng.
Giá khởi điểm đấu giá toàn bộ các khoản nợ này được xác định ở mức hơn 1.076 tỷ đồng (chưa tính thuế và chi phí liên quan). Trong đó có nhiều khoản nợ có giá trị lớn như Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Phát triển Hợp Phát với dư nợ hơn 124 tỷ đồng; Công ty TNHH Phát triển Hạ tầng Trường Sơn gần 123,6 tỷ đồng; Công ty TNHH Phát triển Simply Living hơn 124,8 tỷ đồng. Tài sản bảo đảm cho các khoản nợ chủ yếu là quyền sử dụng đất, nhà ở và công trình thương mại.
Diễn biến chi tiết
Cùng với việc tích cực rao bán tài sản đảm bảo và nợ xấu, báo cáo tài chính quý IV/2025 cho thấy tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng niêm yết đã giảm xuống còn 1,85%, mức thấp nhất trong 3 năm qua. Hệ thống ngân hàng hiện có tổng số dư dự phòng rủi ro khoảng 218.750 tỷ đồng, trong đó dự phòng chung tăng mạnh trong khi dự phòng cụ thể giảm nhẹ, phản ánh sự cải thiện về khả năng trả nợ của nhiều doanh nghiệp.
Nhiều tổ chức xếp hạng tín nhiệm dự báo tỷ lệ nợ có vấn đề của ngành ngân hàng sẽ tiếp tục giảm, dự kiến xuống còn khoảng 2,1% trong năm 2026, chủ yếu nhờ sự chủ động trích lập dự phòng của các ngân hàng thương mại nhà nước và một số ngân hàng tư nhân lớn. Nhiều nhà băng cũng đặt mục tiêu kiểm soát tỷ lệ nợ xấu, như MB hướng đến duy trì dưới 1% trong năm.
Tuy nhiên, quy mô nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng vẫn còn rất lớn, lên tới hàng triệu tỷ đồng, tạo nên sự ứ đọng vốn nếu không được xử lý kịp thời. Một trong những khó khăn lớn hiện nay là cơ chế xử lý tài sản đảm bảo và chuyển nhượng nợ còn nhiều vướng mắc pháp lý cũng như giá bán chưa phù hợp thị trường, khiến các khoản nợ rao bán nhiều lần vẫn chưa thể thành công.
Tại Hội nghị “Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số” diễn ra ngày 27/3, ông Lê Ngọc Lâm – Tổng Giám đốc BIDV – đề xuất Chính phủ cho phép bán nợ xấu theo giá thị trường (có thể thấp hơn giá gốc) với điều kiện đảm bảo các thủ tục minh bạch và công khai để giải phóng nguồn lực bị ách tắc. Ông Nguyễn Quốc Hùng – Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng – cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc hoàn thiện hành lang pháp lý để cho phép các tổ chức tín dụng chủ động nhận và xử lý tài sản bảo đảm, nhất là bất động sản.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc các ngân hàng đẩy mạnh rao bán nợ xấu và tài sản đảm bảo sẽ có tác động tích cực đến thị trường chứng khoán và tài chính khi góp phần thanh lọc dòng vốn bị đóng băng, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp cận vốn tín dụng hiệu quả hơn. Điều này còn giúp cải thiện chất lượng tài sản của ngân hàng, tăng niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán nói chung và cổ phiếu của các ngân hàng nói riêng.
Đánh giá nhận định
Mặc dù tỷ lệ nợ xấu giảm và nhiều chính sách hỗ trợ được đề xuất nhằm tháo gỡ vướng mắc pháp lý, quá trình xử lý nợ xấu vẫn còn nhiều thách thức do giá trị nợ lớn và tính phức tạp của các tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, nếu cơ chế được hoàn thiện và quá trình xử lý được đẩy mạnh, thị trường tài chính Việt Nam có thể kỳ vọng sự cải thiện rõ rệt trong tương lai gần, giúp nguồn vốn lưu thông tốt hơn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
Kết luận: Việc Agribank Chi nhánh 5 rầm rộ rao bán hơn 1.000 tỷ đồng nợ xấu cùng với xu hướng giảm nợ xấu chung toàn ngành là tín hiệu tích cực cho thấy hệ thống ngân hàng đang tăng cường giải quyết các khoản nợ tồn đọng, góp phần đáng kể vào cải thiện chất lượng thị trường tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế.
