Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký ban hành sắc lệnh hành pháp áp mức thuế 100% lên một số mặt hàng dược phẩm nhập khẩu, với lý do đảm bảo an ninh quốc gia. Chính sách này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 31/7/2026, gây nhiều quan ngại đối với ngành dược toàn cầu, trong đó có các doanh nghiệp Việt Nam như OPC.
Bối cảnh & Thông tin chính
Ngày 2/4/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp áp thuế nhập khẩu lên đến 100% đối với một số loại thuốc và nguyên liệu dược phẩm. Lý do được đưa ra là các mặt hàng này nhập khẩu vào Mỹ với số lượng và điều kiện có thể gây nguy hại cho an ninh quốc gia. Mức thuế sẽ bắt đầu áp dụng từ 0h ngày 31/7/2026 (giờ miền Đông Mỹ).
Bên cạnh đó, các sản phẩm của doanh nghiệp đang hoặc sắp có kế hoạch chuyển sản xuất về Mỹ do Bộ trưởng Thương mại Mỹ phê duyệt sẽ chịu thuế 20% đối với giai đoạn đầu và tăng lên 100% từ ngày 2/4/2030. Mức thuế ưu đãi hơn áp dụng với các thị trường đã ký thỏa thuận thương mại với Mỹ như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Thụy Sĩ và Liechtenstein là 15%, còn Anh bị đánh thuế 10%.
Đáng chú ý, thuốc generic và thuốc sinh học tương tự (biosimilars) cùng các nguyên liệu liên quan được miễn áp thuế trong sắc lệnh này.
Diễn biến chi tiết
Dữ liệu từ COMTRADE (Liên Hiệp Quốc) cho thấy năm 2023, Việt Nam xuất khẩu dược phẩm sang Mỹ đạt khoảng 7,76 triệu USD, con số khá khiêm tốn so với tổng xuất khẩu dược phẩm Việt Nam. Năm 2025, theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu thuốc và nguyên liệu dược Việt Nam đạt khoảng 312 triệu USD với sự góp mặt của 67 doanh nghiệp.
Trong đó, các công ty vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chiếm khoảng 230 triệu USD, tương đương 75% tổng giá trị xuất khẩu; doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 82 triệu USD, chiếm 25%. Điều này phản ánh vai trò chủ đạo của nhóm FDI trong ngành xuất khẩu dược phẩm.
Giám đốc CTCP Dược phẩm OPC (HoSE: OPC) nhấn mạnh Việt Nam chưa phải thị trường xuất khẩu thuốc chủ lực sang Mỹ nên chưa bị tác động trực tiếp từ chính sách thuế mới, nhưng ngành có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp qua chuỗi cung ứng toàn cầu. OPC chủ yếu cung cấp sản phẩm cho thị trường nội địa và xuất khẩu sang các nước châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan, Lào, Myanmar…
OPC còn có lợi thế trong việc xây dựng vùng trồng dược liệu tiêu chuẩn GACP-WHO, giúp nội địa hóa nguồn nguyên liệu, giảm sự phụ thuộc và rủi ro từ biến động giá và thuế quan.
Tương tự, lãnh đạo Dược Hậu Giang chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2025, dù thị trường toàn cầu có xu hướng suy giảm, quy mô thị trường dược phẩm vẫn đủ lớn để họ mở rộng cơ hội kinh doanh. Công ty này không xuất khẩu cũng không nhập khẩu nguyên liệu từ Mỹ, do đó ảnh hưởng từ chính sách thuế của Mỹ là rất hạn chế.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Chính sách thuế mới của Mỹ đặt ra nhiều thách thức cho ngành dược toàn cầu, trong đó có tác động gián tiếp qua chuỗi cung ứng nguyên liệu và sản phẩm. Nhà đầu tư cần lưu ý về rủi ro thay đổi chi phí và ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu nếu có diễn biến kéo dài.
Với cổ phiếu OPC, do hưởng lợi từ nội địa hóa nguyên liệu và tập trung vào thị trường châu Á, rủi ro ảnh hưởng trực tiếp không lớn. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn nên theo dõi sát các biến động thị trường tài chính toàn cầu cũng như chính sách thuế quan để điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp.
Đánh giá nhận định
Chính sách thuế nhập khẩu dược phẩm của Mỹ thể hiện nỗ lực bảo vệ an ninh quốc gia và thúc đẩy sản xuất nội địa, tuy nhiên cũng sẽ làm gia tăng chi phí và áp lực cạnh tranh trong ngành dược. Việt Nam đang ở vị thế chưa chịu ảnh hưởng trực tiếp, nhưng các doanh nghiệp dược cần chủ động đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và chiến lược thị trường.
Khi thị trường quốc tế có biến động, các doanh nghiệp nên đẩy mạnh nội địa hóa, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường châu Á để giảm thiểu rủi ro.
Kết luận: Chính sách thuế 100% của Mỹ với một số dược phẩm nhập khẩu sẽ tác động gián tiếp lên ngành dược Việt Nam và chuỗi cung ứng toàn cầu. Doanh nghiệp như OPC có lợi thế nhờ nội địa hóa nguyên liệu và thị trường đa dạng, giúp giảm thiểu ảnh hưởng từ chính sách mới.