Ấn Độ, quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất toàn cầu, hiện đang gặp phải những khó khăn đáng kể do căng thẳng tại khu vực Trung Đông, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận tải và hoạt động logistics. Tình hình này đã làm gián đoạn xuất khẩu gạo và làm đình trệ hàng trăm nghìn tấn hàng hóa trên đường vận chuyển, gây ảnh hưởng không nhỏ tới thị trường gạo toàn cầu.
Bối cảnh & Thông tin chính
Ấn Độ chiếm hơn 40% tổng lượng gạo xuất khẩu toàn cầu, vượt xa tổng khối lượng của ba nhà cung cấp lớn tiếp theo là Thái Lan, Việt Nam và Pakistan cộng lại. Do đó, bất cứ sự gián đoạn nào trong hoạt động xuất khẩu của Ấn Độ đều có thể gây tác động lớn đến thị trường quốc tế.
Hiện chi phí vận tải tăng mạnh, chủ yếu do các phụ phí mới được áp dụng như phụ phí chiến tranh và phụ phí nhiên liệu khẩn cấp, khiến cho việc ký kết các hợp đồng mới trở nên thận trọng hơn. Các hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường biển quan trọng trên thương mại toàn cầu – gần như bị tắc nghẽn trong hơn một tuần do căng thẳng ở khu vực này, làm tăng chi phí bảo hiểm hàng hải và cước vận tải.
Diễn biến chi tiết
Theo ông Nitin Gupta, Phó Chủ tịch cấp cao của Olam Agri tại Ấn Độ, việc tăng chi phí vận tải khiến cả người mua và người bán dè dặt trong việc đặt các đơn hàng mới. Trong khi đó, ông Himanshu Agrawal, Giám đốc điều hành Satyam Balajee – công ty xuất khẩu gạo lớn – cho biết các đơn hàng cũ vẫn được thực hiện bình thường nhưng việc sắp xếp logistics cho các đơn hàng mới đang trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Các thị trường Trung Đông đóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu gạo của Ấn Độ, đặc biệt là gạo basmati cao cấp được xuất khẩu đến Saudi Arabia, Iraq, Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Tuy nhiên, nhiều lô hàng basmati với khối lượng ước tính khoảng 400.000 tấn hiện đang bị lưu kho tại các cảng và trên các tuyến vận chuyển do tuyến đường qua eo biển Hormuz bị phong tỏa thực tế.
Giá cước vận chuyển container đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi căng thẳng liên quan đến Iran gia tăng, làm gián đoạn thương mại khu vực Trung Đông – thị trường tiêu thụ lớn nhất của gạo basmati Ấn Độ. Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Ấn Độ, ông Satish Goel, cho biết khoảng 200.000 tấn gạo đang bị mắc kẹt trên đường vận chuyển, cùng với lượng hàng tương đối lớn lưu kho tại các cảng nội địa. Các doanh nghiệp hiện không rõ khi nào tàu được dỡ hàng hay nhận được thanh toán.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Mặc dù nguồn cung gạo Ấn Độ trong năm nay khá dồi dào với sản lượng trong nước đạt mức kỷ lục và đồng rupee suy yếu hỗ trợ xuất khẩu, những trở ngại về vận chuyển đang tạo ra rủi ro và sự thận trọng trong việc mở rộng các hợp đồng xuất khẩu mới. Điều này có thể khiến cho thị trường gạo toàn cầu khó có thể ổn định trong ngắn hạn và làm tăng biến động giá cả, tác động đến các nhà đầu tư và doanh nghiệp liên quan đến ngành hàng này.
Đánh giá nhận định
Trong bối cảnh chi phí vận tải tăng cao và các rủi ro vận chuyển chưa được giải quyết, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Ấn Độ có khả năng tiếp tục tạm ngưng ký kết hợp đồng mới cho đến khi tình hình tại Trung Đông được kiểm soát. Nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ diễn biến tại khu vực này và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng gạo toàn cầu.
Kết luận: Xung đột Trung Đông đang gây áp lực lớn lên hoạt động xuất khẩu gạo của Ấn Độ – nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Chi phí vận tải tăng đột biến và tồn đọng hàng trăm nghìn tấn gạo trên các tuyến vận chuyển đã làm gián đoạn thị trường, khiến các doanh nghiệp và nhà đầu tư phải hết sức thận trọng trong thời gian tới.
