Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo Nghị định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Quản lý thuế, trong đó đề xuất nhiều trường hợp người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và tận dụng dữ liệu điện tử.
Bối cảnh & Thông tin chính
Dự thảo lần này bổ sung các quy định về việc miễn nộp hồ sơ khai thuế cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu hàng năm thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định của Chính phủ về chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, những trường hợp này vẫn phải nộp hồ sơ khai thuế theo quy định hiện hành.
Diễn biến chi tiết
Bộ Tài chính cũng quy định rõ người nộp thuế phải nộp hồ sơ khai thuế đối với các nghĩa vụ phát sinh sau khi mã số thuế chấm dứt hiệu lực. Với các trường hợp như tháng hoặc quý cuối năm, hoặc khi phát sinh sự kiện chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, phá sản, hoặc chấm dứt hoạt động mà không phát sinh khấu trừ thuế TNCN và không phải quyết toán thuế, tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập vẫn bắt buộc nộp hồ sơ khai thuế của tháng hoặc quý đó.
Dự thảo cũng nêu rõ nhiều trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế như sau:
- Tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khấu trừ và nộp thay thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của nhà thầu nước ngoài nhưng trong tháng không phát sinh việc khấu trừ thuế sẽ không phải nộp hồ sơ khai thuế.
- Đối tượng được hưởng quyền ưu đãi miễn trừ ngoại giao khi mua hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam cũng không cần nộp hồ sơ khai thuế khi cơ quan thuế đã có đủ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống quản lý thuế.
- Bên Việt Nam chi trả thu nhập cho tổ chức, cá nhân nước ngoài từ đầu tư trái phiếu quốc tế của Chính phủ hoặc các khoản cho vay đối với Nhà nước thuộc diện không chịu thuế GTGT và miễn thuế TNDN thì không phải kê khai thuế, đồng thời bên cho vay nước ngoài cũng không phải nộp hồ sơ khai thuế với khoản thu nhập này.
- Người nộp thuế chỉ có hoạt động kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế theo quy định, doanh nghiệp chế xuất chỉ có hoạt động xuất khẩu, những người tạm ngừng hoạt động hoặc không phát sinh trả thu nhập từ tiền lương, tiền công cũng thuộc diện không phải nộp hồ sơ khai thuế.
- Cá nhân có thu nhập được miễn thuế TNCN theo luật cũng không phải nộp hồ sơ khai thuế trừ khi có quy định riêng của Bộ Tài chính; tương tự, trường hợp tổ chức, cá nhân không phát sinh trả thu nhập từ tiền lương thì không phải nộp hồ sơ khai quyết toán thuế.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc điều chỉnh, bổ sung các trường hợp miễn nộp hồ sơ khai thuế sẽ giúp người nộp thuế, đặc biệt là cá nhân và hộ kinh doanh, giảm bớt gánh nặng về thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý thuế. Đồng thời, cơ quan thuế sẽ tận dụng tốt hơn dữ liệu số liên kết từ các hệ thống quản lý thuế và cơ sở dữ liệu quốc gia, giúp công tác quản lý tài chính công chính xác và kịp thời hơn, góp phần tạo môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp trên thị trường tài chính.
Đánh giá nhận định
Dự thảo Nghị định này thể hiện nỗ lực của Bộ Tài chính trong việc cải cách thủ tục hành chính, hướng tới một hệ thống quản lý thuế hiện đại và hiệu quả. Việc giảm bớt các trường hợp phải nộp hồ sơ khai thuế sẽ là một bước tiến quan trọng để hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu quản lý minh bạch ngày càng cao.
Kết luận: Với đề xuất miễn nộp hồ sơ khai thuế trong nhiều trường hợp, người nộp thuế sẽ được giảm bớt thủ tục hành chính, đồng thời Bộ Tài chính tiếp tục tối ưu hóa quản lý thuế dựa trên cơ sở dữ liệu số, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư, doanh nghiệp phát triển.
