Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu nâng cao chất lượng và tính bền vững, nhằm đáp ứng việc huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế trong bối cảnh tăng trưởng GDP dự kiến đạt trên 10% mỗi năm giai đoạn 2026-2030.
Bối cảnh & Thông tin chính
Nhằm chuẩn bị cho chặng đường 30 năm phát triển, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính đã xây dựng hệ thống giải pháp cụ thể để thúc đẩy sự phát triển đồng bộ cho thị trường chứng khoán. Các giải pháp này tập trung vào việc nâng cao chất lượng cung – cầu vốn, giúp thị trường trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế.
Diễn biến chi tiết
Về nhóm giải pháp phát triển nguồn cung, cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế rút ngắn thời gian IPO, niêm yết chỉ còn khoảng 30 ngày và khuyến khích các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) niêm yết để đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường. Đồng thời, các hoạt động cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước sẽ được đẩy mạnh cùng với nâng cao chất lượng quản trị công ty, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực trái phiếu, khung pháp lý cho phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng được hoàn thiện, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm như trái phiếu doanh nghiệp cho dự án PPP, trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững. Các tiêu chuẩn quản lý tài sản bảo đảm và phát triển kỳ hạn dài của trái phiếu chính phủ cũng được nâng cao.
Ở phía nhà đầu tư, Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán theo Quyết định 3168/QĐ-BTC năm 2025 đặt mục tiêu phát triển 500 quỹ đầu tư, nâng tổng giá trị tài sản ròng lên 5% GDP và mở rộng cơ sở nhà đầu tư lên 2,5 triệu người nắm giữ chứng chỉ quỹ cùng 200.000 tài khoản nhà đầu tư nước ngoài đến năm 2030. Tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân được hướng tới giảm còn 60% trong khi tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nước ngoài tăng lên 40%.
Về sản phẩm mới, thị trường phái sinh được mở rộng với hợp đồng tương lai chỉ số VN100 và dự kiến nghiên cứu triển khai quyền chọn chỉ số, chứng quyền có bảo đảm cùng chứng chỉ quỹ ETF đa dạng hóa cơ hội đầu tư. Ngoài ra, thị trường giao dịch tài sản mã hóa trong nước cũng trong giai đoạn nghiên cứu phát triển.
Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, nhấn mạnh việc phát triển nhà đầu tư tổ chức để giảm phụ thuộc vào nhà đầu tư cá nhân, đồng thời hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giám sát nhằm tăng cường minh bạch và hiệu quả hoạt động thị trường.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Việt Anh, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (mã PVT), cho biết thị trường tín dụng gặp khó khăn và lãi suất cao khiến vốn đầu tư trở thành thách thức lớn. Thị trường chứng khoán được xác định là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, trong khi doanh nghiệp cần tập trung nâng cao quản trị công ty, minh bạch thông tin và áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS cùng với cơ chế thoái vốn nhà nước.
Từ phía nhà đầu tư tổ chức, bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quản lý quỹ chứng khoán Vietcombank (VCBF), nhấn mạnh sự cần thiết nâng cao năng lực công ty quản lý quỹ, xây dựng quy trình đầu tư chặt chẽ, gia tăng quản trị rủi ro và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, việc đào tạo và mở rộng cơ sở nhà đầu tư quỹ được coi là điều kiện đủ để ngành quỹ phát triển bền vững.
Đánh giá nhận định
Với những cải cách đồng bộ và sự chuẩn bị kỹ lưỡng, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước vào giai đoạn phát triển sâu rộng hơn, nâng cao chất lượng cung – cầu vốn, phát triển minh bạch và chuyên nghiệp, qua đó củng cố vị thế là kênh huy động vốn chủ lực cho nền kinh tế quốc gia.
Kết luận: Những giải pháp về nâng cao hiệu quả huy động vốn, phát triển nhà đầu tư tổ chức cùng cải tiến cơ chế quản lý sẽ giúp thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển ổn định và bền vững trong tương lai, góp phần quan trọng thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế của đất nước.
