CTCP Kinh doanh Thủy Hải sản Sài Gòn (APT) đang chịu áp lực nặng nề từ khoản vay hơn 5.800 lượng vàng SJC từ năm 2009, khi giá vàng tăng đột biến trong năm 2025 đã khiến tổng giá trị khoản nợ này đội lên hàng trăm tỷ đồng, đẩy tổng nợ công ty lên gần 2.750 tỷ đồng, đồng thời gây thua lỗ lớn cho doanh nghiệp trong năm qua.
Bối cảnh & Thông tin chính
Khoản vay vàng SJC của APT bắt đầu từ hợp đồng tín dụng ký với Ngân hàng Phương Nam, nay là Sacombank, vào ngày 8/1/2009. Thời điểm đó, công ty vay 5.833 lượng vàng tương đương 103 tỷ đồng theo giá 17,6 triệu đồng/lượng để tăng vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh và xuất khẩu. Dù vay chỉ trong 12 tháng, khoản vay này vẫn chưa được thanh toán đến năm 2025.
Đến cuối năm 2025, giá vàng SJC đã tăng gần 70 triệu đồng/lượng, lên khoảng 153 triệu đồng/lượng, khiến giá trị khoản vay quy đổi lên tới 891 tỷ đồng, tạo áp lực lớn chiếm phần lớn dư nợ gốc 994 tỷ đồng của APT với Sacombank, ngoài khoản vay tiền mặt 103 tỷ đồng đồng thời kỳ.
Diễn biến chi tiết
Mức nợ gốc 994 tỷ đồng chưa phải điểm đáng lo nhất của APT, mà chính lãi vay tích lũy trong hơn 15 năm mới là gánh nặng lớn, với số lãi tạm tính lên tới 1.750 tỷ đồng. Cộng cả gốc và lãi, tổng nợ của công ty với ngân hàng đã gần 2.750 tỷ đồng.
Theo Ban Điều hành, áp lực tài chính khiến APT phải thanh toán các khoản nợ với ngân hàng, nghĩa vụ với Nhà nước và các bên liên quan là một thử thách vượt khả năng của công ty. Nếu không có giải pháp xử lý, hoạt động của công ty có thể bị đình trệ, ảnh hưởng trực tiếp tới gần 300 lao động.
Việc đánh giá lại khoản vay theo giá vàng SJC tăng vọt cũng làm chi phí tài chính tăng mạnh, đặc biệt phần chênh lệch đánh giá lại và lãi vay đã đẩy tổng chi phí tài chính lên tới 1.100 tỷ đồng. Kết quả là năm 2025, APT báo lỗ sau thuế 1.150 tỷ đồng, kéo số lỗ lũy kế lên âm 2.700 tỷ đồng.
Bảng cân đối kế toán cuối năm 2025 cho thấy vốn chủ sở hữu âm 2.600 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả đạt 2.800 tỷ đồng, gấp 32 lần vốn điều lệ chỉ 88 tỷ đồng. Kiểm toán viên đã lưu ý những tồn tại nghiêm trọng về khả năng hoạt động liên tục của công ty cùng hơn 110 tỷ đồng khoản phải thu khó đòi và gần 2.800 tỷ đồng công nợ chưa đối chiếu đầy đủ khiến báo cáo tài chính nhận ý kiến ngoại trừ.
APT còn gặp phải các tranh chấp pháp lý kéo dài, với ngân hàng khởi kiện từ năm 2022 đòi thanh toán nợ gốc và lãi phát sinh. Năm 2025, Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA), cổ đông 30%, cũng kiện APT đòi gần 25 tỷ đồng lãi từ các hợp đồng cũ. Các vụ kiện hiện đang được xét xử tại tòa án.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
APT từng là doanh nghiệp Nhà nước, cổ phần hóa từ năm 2006 với vốn điều lệ 88 tỷ đồng. Cơ cấu cổ đông hiện gồm SATRA 30% và Tập đoàn Somo Việt Nam nắm 41,09%. Hoạt động chính là nuôi trồng, chế biến, phân phối thủy hải sản, với sản phẩm được xuất khẩu sang nhiều thị trường lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Australia và phân phối trong nước qua các hệ thống bán lẻ.
Dù gánh nợ lớn, công ty vẫn duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh với doanh thu thuần 2025 đạt 265 tỷ đồng và lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh 13 tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra. Mảng xuất khẩu đạt 6,7 triệu USD, thị trường nội địa tiếp tục mở rộng với hơn 100 mặt hàng có mặt trong hệ thống phân phối.
Tuy nhiên, lợi nhuận từ kinh doanh không thể bù đắp chi phí tài chính khổng lồ, khiến APT phải chịu lỗ nặng. Nhà đầu tư cần thận trọng với rủi ro tài chính và pháp lý kéo dài, ảnh hưởng lớn đến giá trị cổ phiếu và khả năng hoạt động của doanh nghiệp.
Đánh giá nhận định
Ban Điều hành cho biết phần lớn khoản lỗ phát sinh liên quan đến nợ ngân hàng và tài chính tồn đọng trước năm 2010. Hoạt động kinh doanh sau đó ổn định nhưng không thể giải quyết gánh nặng tài chính. Quá trình chuyển đổi từ doanh nghiệp Nhà nước sang công ty cổ phần kéo dài 17 năm chưa hoàn tất làm trì hoãn việc xử lý các nghĩa vụ tài chính.
APT đã đề xuất chuyển nợ thành vốn góp hoặc tăng vốn điều lệ nhưng vướng mắc pháp lý chưa cho phép triển khai. Công ty đang tìm kiếm nhà đầu tư mua nợ để tái cấu trúc tài chính, nhưng vẫn trong quá trình đàm phán và chưa có kết quả cụ thể.
Do vốn chủ sở hữu âm sâu, APT sẽ không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng từ quy định mới và có thời hạn đến đầu năm 2027 để khắc phục. Nếu không, doanh nghiệp sẽ phải hủy tư cách đại chúng, ảnh hưởng tới hoạt động và niêm yết cổ phiếu.
Kế hoạch năm 2026 khá thận trọng với doanh thu mục tiêu 329 tỷ đồng, xuất khẩu đạt 7 triệu USD và lợi nhuận 8,8 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh. APT cam kết tiếp tục mở rộng thị trường, tối ưu chi phí, ổn định nguồn nguyên liệu và tìm giải pháp xử lý nợ ngân hàng.
Kết luận: APT đang đối mặt với bài toán tài chính nghiêm trọng từ khoản vay vàng SJC từ năm 2009, khi giá vàng tăng mạnh đã nhân lên áp lực nợ và chi phí tài chính. Dù vẫn duy trì hoạt động kinh doanh ổn định, gánh nặng nợ vay và tranh chấp pháp lý kéo dài đe dọa sự phát triển bền vững của công ty, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc tài chính và tìm kiếm nguồn lực mới để vượt qua thử thách hiện tại.