Báo cáo mới nhất từ Kiểm toán Nhà nước vừa công bố đã phanh phui nhiều tồn tại nghiêm trọng liên quan đến việc sử dụng đất và hiệu quả đầu tư tại các tổ chức tài chính ngân hàng lớn tại Việt Nam, trong đó đáng chú ý là Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV).
Bối cảnh & Thông tin chính
Báo cáo kiểm toán chỉ ra tình trạng kém hiệu quả về sử dụng đất đai cùng các khoản đầu tư không sinh lời, cũng như hạn chế trong xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025 tại nhiều ngân hàng và doanh nghiệp tài chính. BIDV hiện đang nắm giữ 28 cơ sở đất với tổng diện tích khoảng 2ha đang trong tình trạng tạm khai thác, nghiên cứu phương án sử dụng hoặc chờ bàn giao lại cho Nhà nước. Tương tự, Ngân hàng Phát triển Việt Nam đang có 5 cơ sở đất rộng 2,5ha để trống chưa triển khai xây dựng.
Diễn biến chi tiết
Báo cáo cũng ghi nhận rằng Bảo hiểm xã hội Việt Nam có tới 25 cơ sở đất không còn nhu cầu sử dụng, đang trong quá trình hoàn tất thủ tục bàn giao nhưng chưa được giải quyết xong. Trong lĩnh vực đầu tư, nhiều doanh nghiệp bảo hiểm và công ty chứng khoán bị phát hiện có các khoản đầu tư không hiệu quả, phải trích lập dự phòng gần như toàn bộ giá trị hoặc có nguy cơ thu hồi vốn rất thấp. Một số khoản đầu tư bị tồn đọng lâu dài, công ty yếu kém hoặc mất khả năng liên lạc.
Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được đánh giá đã điều hành chủ động và linh hoạt trong năm 2024, góp phần giữ lạm phát ở mức 2,7% và đảm bảo thanh khoản cho hệ thống. Lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống giảm còn 8,03% đến cuối năm 2024, giảm 1,23 điểm phần trăm so với cuối năm 2023.
Về chất lượng tín dụng, tỷ lệ nợ xấu ngoại bảng tại nhiều tổ chức tín dụng duy trì dưới 3%, nhưng Kiểm toán Nhà nước nhấn mạnh một số mục tiêu trong đề án cơ cấu lại hệ thống tín dụng giai đoạn 2021-2025 về xử lý nợ xấu chưa được hoàn thành hoặc gặp nhiều khó khăn.
Riêng tại BIDV, công tác phân loại nợ được phát hiện có nhiều sai lệch. Sau kiểm toán, dư nợ nhóm 1 (nợ tốt) giảm 302,02 tỷ đồng, nhóm 3 giảm 3,86 tỷ đồng trong khi dư nợ nhóm 2 tăng 272,99 tỷ đồng, nhóm 4 tăng 13,98 tỷ đồng và nhóm 5 tăng 18,91 tỷ đồng, cho thấy nợ xấu hoặc nợ có dấu hiệu rủi ro tăng đáng kể.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Những yếu kém trong quản lý sử dụng tài sản và đầu tư của các tổ chức tài chính lớn như BIDV có thể ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán. Tình trạng đất đai bị bỏ hoang lâu dài cũng làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực vốn của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu và triển vọng tăng trưởng.
Bên cạnh đó, việc chưa hoàn thành mục tiêu xử lý nợ xấu khiến rủi ro tín dụng tiềm ẩn kéo dài, làm gia tăng áp lực lên hệ thống tài chính và có thể khiến chi phí vốn của ngân hàng tăng lên, làm giảm sức hấp dẫn đầu tư.
Đánh giá nhận định
Việc Kiểm toán Nhà nước công bố các tồn tại này mở ra cơ hội để các tổ chức tài chính rà soát và cải thiện công tác quản lý, đồng thời tăng cường minh bạch thông tin cho nhà đầu tư. Dù ngân hàng trung ương đã có chính sách tiền tệ linh hoạt giúp kiểm soát lạm phát, nhưng các ngân hàng và doanh nghiệp tài chính lớn vẫn cần chú trọng hơn vào chiến lược sử dụng tài sản và xử lý nợ xấu để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Cổ phiếu các ngân hàng có thể chịu áp lực điều chỉnh, nhưng nếu có giải pháp cải tổ mạnh mẽ, đây cũng là cơ hội để cổ phiếu bứt phá trong dài hạn khi niềm tin được khôi phục.
Kết luận: Báo cáo của Kiểm toán Nhà nước đã phơi bày nhiều hạn chế trong quản lý tài sản và đầu tư tại BIDV cũng như các tổ chức tài chính khác. Để duy trì sự phát triển bền vững và củng cố niềm tin nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, các đơn vị này cần có các biện pháp cải thiện hiệu quả sử dụng tài sản, xử lý nợ xấu và minh bạch hoạt động tài chính.
