Bộ Công Thương vừa tổ chức cuộc họp khẩn với các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu gồm Petrolimex, PVOIL và BSR nhằm đánh giá khả năng đẩy nhanh tiến độ áp dụng xăng sinh học E10 so với kế hoạch ban đầu, có thể triển khai ngay từ tháng 4/2026 thay vì khi hết tháng 5/2026 như quy định hiện hành.
Bối cảnh & Thông tin chính
Cuộc họp diễn ra ngày 26/3/2026 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, với sự tham gia của các đại diện doanh nghiệp, nhà máy sản xuất ethanol cũng như các bộ, ngành và hiệp hội liên quan. Mục tiêu chính là rà soát hạ tầng, nguồn cung, cơ chế và khả năng vận hành triển khai xăng E10 sớm hơn dự kiến theo Thông tư 50/2025/TT-BCT. Thông tư này quy định từ ngày 1/6/2026, xăng không chì sử dụng cho động cơ tại Việt Nam phải được phối trộn thành xăng sinh học E10, đồng thời duy trì xăng E5RON92 đến hết 31/12/2030.
Diễn biến chi tiết
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh nhu cầu cấp bách trong việc đảm bảo nguồn cung năng lượng và chỉ đạo rút ngắn thời gian triển khai nếu các điều kiện cho phép. Theo đó, việc chuyển đổi có thể bắt đầu ngay giữa tháng hoặc muộn nhất là cuối tháng 4/2026, tức chỉ còn khoảng 30 ngày để hoàn tất công tác chuẩn bị.
Petrolimex cho biết hệ thống phối trộn hiện đã được cấp phép và các hạng mục nâng cấp chuyển đổi sang xăng E10 dự kiến hoàn tất vào ngày 10/4, tuy nhiên do chậm trễ một số thiết bị nên tiến độ có thể kéo dài đến 10/5, khiến năng lực cung ứng trong tháng 4 chưa đạt tối đa. Về nguồn cung, ethanol trong nước chỉ đáp ứng 20–30% nhu cầu, phần còn lại phải nhập khẩu.
Trong khi đó, PV OIL đã triển khai kinh doanh thử nghiệm xăng E10 tại nhiều tỉnh thành từ 2025 với gần 100 cửa hàng, ghi nhận sản phẩm được thị trường chấp nhận tốt, không gặp sự cố. Doanh nghiệp hiện sở hữu 13 cơ sở pha chế trên toàn quốc với công suất 300.000m3/tháng, dự kiến nâng lên 350.000–380.000m3 vào cuối năm 2026. PV OIL có khả năng mở rộng kinh doanh xăng E10 từ giữa đến cuối tháng 4.
Một số doanh nghiệp khác như Saigon Petro và Công ty Anh Phát cũng xác nhận đã sẵn sàng bán xăng E10 ngay từ tháng 4. Theo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, tổng năng lực pha chế của các doanh nghiệp thành viên đạt khoảng 965.000m3 mỗi tháng, đủ đáp ứng nhu cầu toàn quốc.
Về nguồn nguyên liệu, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho biết nhu cầu ethanol để phối trộn xăng E10 ước khoảng 92.000–100.000m3/tháng. Trong khi các nhà máy ethanol trong nước có tổng công suất thiết kế 41.000m3/tháng, hiện chỉ 3 nhà máy vận hành với sản lượng thực tế 25.000m3, chiếm khoảng 25–27% nhu cầu. Nếu huy động toàn bộ công suất, nguồn trong nước mới đáp ứng khoảng 41% nhu cầu, phần còn lại phải nhập khẩu từ Mỹ và Brazil, các tuyến vận chuyển không bị ảnh hưởng bởi xung đột địa chính trị và có giá ổn định hơn so với xăng dầu.
Tuy nhiên, nguồn cung ethanol nhập khẩu đang bị cạnh tranh bởi nhiều quốc gia trong khu vực đẩy mạnh xăng sinh học, gây áp lực lên trung tâm trung chuyển như Singapore và Hàn Quốc. Do đó, doanh nghiệp trong nước cần chủ động kế hoạch nhập khẩu để tránh thiếu hụt hoặc chi phí tăng cao.
Bên cạnh nguồn nhập khẩu, nhiều nhà máy ethanol ngừng hoạt động được đánh giá có tiềm năng khôi phục nếu được hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật như Nhà máy Ethanol Bình Phước với công suất thiết kế 6.000m3/tháng, có thể hoạt động trở lại trong 3–5 tháng. Nhà máy Ethanol Đồng Nai vận hành ổn định với công suất 7.000m3/tháng và Nhà máy Ethanol Dung Quất (thuộc BSR) vừa vận hành thương mại với sản lượng khoảng 6.000m3/tháng, có thể tăng lên 9.000m3 khi thị trường thuận lợi.
Điểm nghẽn lớn nhất là nguồn vốn lưu động hạn chế, doanh nghiệp khó tiếp cận tín dụng ngân hàng. Vì vậy, các doanh nghiệp kiến nghị Bộ Công Thương và Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ xây dựng kế hoạch tài chính khả thi nhằm phục hồi sản xuất, tránh lãng phí đầu tư đã thực hiện.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc đẩy sớm lộ trình triển khai xăng sinh học E10 có thể tạo ra tác động tích cực đến thị trường tài chính và cổ phiếu các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu như Petrolimex, PVOIL và BSR nhờ kỳ vọng tăng trưởng doanh thu từ sản phẩm mới và phù hợp xu thế xanh hóa năng lượng. Tuy nhiên, khả năng cung ứng chưa tối ưu do chậm trễ thiết bị và nguồn nguyên liệu còn lệ thuộc nhập khẩu có thể gây áp lực chi phí và rủi ro vận hành trong ngắn hạn.
Nhà đầu tư cần lưu ý theo dõi các báo cáo tiến độ thực hiện và công bố kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp liên quan, đồng thời đánh giá rủi ro từ việc biến động giá ethanol nhập khẩu và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước trong việc xử lý các nút thắt tài chính cho ngành ethanol nội địa.
Đánh giá nhận định
Trong bối cảnh chính phủ thúc đẩy nhanh chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng cường an ninh năng lượng, việc rút ngắn lộ trình áp dụng xăng E10 từ tháng 4/2026 là bước đi phù hợp đáp ứng nhu cầu cấp thiết về năng lượng và bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, thành công của kế hoạch đẩy nhanh cũng phụ thuộc lớn vào sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành và doanh nghiệp trong việc đảm bảo hạ tầng, nguồn nguyên liệu và cơ chế tài chính nhằm tháo gỡ các rào cản hiện hữu. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đồng bộ sẽ quyết định sự ổn định cung ứng và hiệu quả kinh tế của ngành xăng dầu trong thời gian tới.
Kết luận: Bộ Công Thương đang khẩn trương làm việc cùng các doanh nghiệp đầu mối như Petrolimex, PVOIL và BSR để đẩy nhanh tiến độ triển khai xăng sinh học E10 từ tháng 4/2026, với mục tiêu đáp ứng nhu cầu năng lượng bền vững và tăng cường khả năng cạnh tranh của thị trường xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, các thách thức về hạ tầng và nguồn cung vẫn cần được giải quyết nhanh chóng để đảm bảo thành công kế hoạch.