Bộ Tài chính mới đây đã chính thức ban hành Thông tư số 41/2026/TT-BTC, hướng dẫn chi tiết về kê khai, khấu trừ, nộp thuế và quyết toán thuế liên quan đến hoạt động trên thị trường tài sản mã hóa, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho lĩnh vực này tại Việt Nam.
Bối cảnh & Thông tin chính
Thông tư được xây dựng dựa trên Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, nhằm tạo điều kiện cho việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Cụ thể, văn bản quy định rõ các tổ chức cung cấp dịch vụ về tài sản mã hóa, được thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, tham gia giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa trong nước, phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế theo quy định.
Diễn biến chi tiết
Về thuế giá trị gia tăng (VAT), các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa thực hiện kê khai và nộp thuế theo hướng dẫn tại Thông tư số 32/2026/TT-BTC. Hồ sơ khai thuế VAT tuân thủ theo Mục 2, Phụ lục I của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP, được chỉnh sửa bổ sung bởi Nghị định số 373/2025/NĐ-CP. Mẫu hồ sơ khai thuế được áp dụng theo Mục II, Phụ lục II của Thông tư số 80/2021/TT-BTC cùng các sửa đổi của Thông tư 40/2025/TT-BTC.
Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), các tổ chức này cũng phải kê khai, nộp và quyết toán theo quy định, cụ thể theo Mục 7, Phụ lục I của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và các bổ sung của Nghị định số 373/2025/NĐ-CP. Mẫu hồ sơ áp dụng theo Mục VI, Phụ lục II của Thông tư số 80/2021/TT-BTC và các sửa đổi tiếp theo trong các Thông tư số 40/2025, 94/2025 và 21/2026 của Bộ Tài chính.
Theo quy định tại khoản 6 Điều 8 Nghị định số 126/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 91/2022/NĐ-CP), tổ chức cung cấp dịch vụ phải tính toán số thuế tạm nộp hàng quý và nộp kịp thời vào ngân sách nhà nước. Số tiền thuế tạm nộp sẽ được trừ vào phần thuế phải nộp cuối năm khi thực hiện quyết toán. Thời hạn cuối cùng để nộp hồ sơ quyết toán thuế năm không muộn hơn ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Việc khai, nộp thuế được thực hiện dưới hình thức điện tử qua cơ quan thuế quản lý trực tiếp người nộp thuế, theo quy định tại Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các văn bản hướng dẫn.
Trước khi ban hành thông tư, giữa tháng 3/2026, Bộ Tài chính đã gửi văn bản xin ý kiến Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước về hồ sơ cấp phép các tổ chức tham gia cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Trong 7 hồ sơ tiếp nhận, có 5 hồ sơ được xác định hợp lệ, bao gồm các đơn vị như CTCP Sàn Giao dịch Tài sản mã hóa VIX, CTCP Lộc Phát Việt Nam, CTCP Việt Nam Thịnh Vượng, CTCP Techcom và CTCP Tài sản số Việt Nam.
Dựa trên kết quả thẩm định, Bộ Tài chính đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục góp ý để hoàn tất quy trình cấp phép. Giai đoạn tiếp theo sẽ là kiểm tra thực tế về điều kiện cơ sở vật chất và năng lực vận hành của các tổ chức này nhằm làm cơ sở cấp phép chính thức.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư hướng dẫn chi tiết về thuế và quy trình liên quan giúp tạo ra khung pháp lý minh bạch và rõ ràng cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Điều này không những giúp các tổ chức hoạt động hợp pháp tuân thủ các nghĩa vụ thuế một cách chính xác mà còn gia tăng sự tin tưởng của nhà đầu tư và doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Nhà đầu tư có thể theo dõi sát sao hoạt động và phát triển của các tổ chức cung cấp dịch vụ đã được cấp phép, từ đó đưa ra lựa chọn đầu tư an toàn hơn. Bên cạnh đó, việc kiểm soát chặt chẽ cũng giúp hạn chế các rủi ro pháp lý và gian lận trên thị trường tài sản mã hóa.
Đánh giá nhận định
Bước đi của Bộ Tài chính trong việc hoàn thiện hướng dẫn kê khai và nộp thuế đối với tài sản mã hóa thể hiện sự chuẩn bị kỹ lưỡng để quản lý một thị trường mới, nhiều tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức. Việc phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước trong xét duyệt, cấp phép cho các tổ chức cung cấp dịch vụ càng làm tăng tính nghiêm ngặt và chuyên nghiệp.
Trong tương lai gần, với khung pháp lý rõ ràng và các tổ chức đủ điều kiện được cấp phép hoạt động, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam có thể phát triển ổn định và bền vững hơn, góp phần tích cực vào sự phát triển của thị trường tài chính trong nước.
Kết luận: Thông tư số 41/2026/TT-BTC chính thức đưa ra các quy định chi tiết về nghĩa vụ thuế cho các tổ chức trong thị trường tài sản mã hóa, tạo tiền đề pháp lý quan trọng, giúp thị trường này phát triển minh bạch, an toàn và hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp.
