Ngày 13/3 chứng kiến nhiều diễn biến quan trọng trên thị trường chứng khoán Việt Nam và quốc tế. Giá dầu thô Brent vượt ngưỡng 100 USD/thùng lần đầu tiên trong hơn một năm do căng thẳng ở Trung Đông, trong khi một số doanh nghiệp trong nước như HGM và PDN công bố mức cổ tức cao, đồng thời nhiều công ty lên kế hoạch đưa cổ phiếu mới lên sàn HoSE, tạo nên bức tranh sôi động cho nhà đầu tư.
Bối cảnh & Thông tin chính
Cuộc xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi Iran tiếp tục đóng cửa tuyến hàng hải Eo biển Hormuz như công cụ gây sức ép, làm gia tăng lo ngại về rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Điều này kéo giá dầu thế giới tăng mạnh, trong đó giá dầu Brent đạt mức 100,5 USD/thùng, còn dầu WTI giao dịch quanh 96,43 USD/thùng – mức cao nhất hơn một năm qua.
Trên thị trường kim loại quý, giá vàng quốc tế giảm 1,4% trong 24 giờ, hiện ở 5.099,51 USD/ounce, kéo theo vàng trong nước cũng điều chỉnh nhẹ, với vàng miếng SJC mua vào 183,3 triệu đồng/lượng và bán ra 186,3 triệu đồng/lượng. Thị trường tiền điện tử lại ghi nhận sự hồi phục tích cực: Bitcoin tăng gần 1,5%, đạt khoảng 70.500 USD, cùng nhiều đồng tiền số khác như Ethereum và BNB cũng tăng giá.
Trong nước, nhà đầu tư đang tập trung theo dõi cuộc rà soát nâng hạng giữa kỳ của FTSE Russell, dự kiến công bố vào đầu tháng 4. Hội đồng Tư vấn Chính sách của FTSE sẽ họp vào ngày 19/3 để thảo luận về khả năng nâng hạng cho thị trường Việt Nam, tạo kỳ vọng tích cực cho thị trường tài chính trong nước.
Diễn biến chi tiết
Phiên giao dịch ngày 12/3 ghi nhận sự điều chỉnh ở tâm lý nhà đầu tư, khi VN-Index giảm 18 điểm về mức 1.709 điểm. Thanh khoản sụt giảm rõ rệt so với các phiên sôi động trước đó. Khối ngoại bán ròng hơn 300 tỷ đồng, chủ yếu tại các cổ phiếu FPT, VHM và BSR. Ngược lại, MWG được mua ròng gần 250 tỷ đồng, kế đến là VNM với 99 tỷ đồng và VCI 65 tỷ đồng. Đáng chú ý, khối tự doanh cũng bán ròng trên 300 tỷ đồng, tập trung bán ra nhóm ngân hàng như STB, MBB, TCB, trong khi mua vào cổ phiếu VCB, HPG, và VCG.
Về thông tin doanh nghiệp, CTCP Vĩnh Hoàn (VHC) dự kiến mua lại tối đa 15 triệu cổ phiếu quỹ, với giá mua tối đa 63.000 đồng/cổ phiếu, tổng chi phí ước khoảng 945 tỷ đồng. Thép SMC tiếp tục tái cơ cấu khi ông Nguyễn Hữu Kinh Luân vừa hoàn tất chuyển nhượng 3 triệu cổ phiếu. Diamond Properties cũng đăng ký bán ra 2,157 triệu cổ phiếu NVL để cân đối danh mục đầu tư.
Trong lĩnh vực hạ tầng, Đèo Cả tăng sở hữu tại HHV qua đợt phát hành để củng cố vị thế triển khai các dự án cao tốc và đường sắt trọng điểm. Hoá chất Đức Giang (DGC) được hỗ trợ nhờ tăng giá phốt pho vàng và tiến độ các dự án quan trọng.
Đáng chú ý, chứng khoán Bảo Minh (BMS) chuẩn bị niêm yết hơn 203,9 triệu cổ phiếu trên HoSE trong năm 2026, công ty Nhựa Chất lượng cao Bình Thuận (BQP) cũng đã nộp hồ sơ niêm yết 18,5 triệu cổ phiếu vào ngày 5/3.
F88 đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế 1.133,8 tỷ đồng năm 2026, tăng 25% so với năm trước, với doanh thu dự kiến đạt 5.462 tỷ đồng, tăng khoảng 42%. Tân Tạo (ITA) đặt mục tiêu doanh thu 761 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 230 tỷ đồng, lần lượt gấp 2,2 lần và 2,8 lần năm 2025.
FPT được cấp bằng sáng chế cho công nghệ AI của nền tảng Akabot tại Đài Loan, giúp tối ưu thời gian xử lý tài liệu. MWG sẽ IPO tối đa 179,5 triệu cổ phiếu để trả nợ vay trong năm 2026.
Trong nhóm thép, Hòa Phát (HPG) và các doanh nghiệp thép Việt tiếp tục đối mặt thuế quan nhập khẩu từ Mỹ nhưng tác động được đánh giá hạn chế nhờ chuyển hướng thị trường nội địa.
Gelex (GEX) dự kiến chi trả cổ tức 33% và phát hành cổ phiếu thưởng 20%, trong khi VinEnergo hợp tác với GE Vernova để cung cấp thiết bị cho Nhà máy điện LNG Hải Phòng.
Về cổ tức tiền mặt, CTCP Cảng Đồng Nai (PDN) dự kiến chi trả tạm ứng cổ tức đợt 1 năm 2025 với tỷ lệ 20%, tương ứng cổ đông mỗi cổ phiếu nhận 2.000 đồng, thanh toán ngày 6/4/2026. Cơ khí và Khoáng sản Hà Giang (HGM) chi tạm ứng cổ tức đợt 3 năm 2025 tỷ lệ 88%, tương ứng 8.800 đồng/cổ phiếu, trả ngày 9/4/2026. Gelex Electric (GEE) chi trả cổ tức đợt 2/2025 với tỷ lệ 25%, tương đương 2.500 đồng/cổ phiếu, thanh toán ngày 8/4/2026.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Sự leo thang giá dầu do căng thẳng địa chính trị gây áp lực tăng chi phí năng lượng, có thể ảnh hưởng lên tâm lý và dòng tiền nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, đặc biệt là nhóm cổ phiếu ngành dầu khí và năng lượng. Việc nhiều doanh nghiệp lớn công bố cổ tức cao và tiến hành các đợt phát hành cổ phiếu, niêm yết mới sẽ tạo thêm cơ hội lẫn thách thức cho nhà đầu tư trong việc lựa chọn cổ phiếu tiềm năng và giảm rủi ro.
Các hoạt động tái cơ cấu doanh nghiệp, bán gom cổ phiếu quỹ cũng phần nào phản ánh quyết tâm củng cố nội lực, ổn định thị giá và tăng giá trị cổ đông, có thể giúp duy trì sự quan tâm của nhà đầu tư trên thị trường tài chính trong bối cảnh nhiều biến động khó lường.
Đánh giá nhận định
Ở ngưỡng giá dầu vượt mốc 100 USD, thị trường tài chính toàn cầu nhiều khả năng sẽ vẫn chịu ảnh hưởng từ yếu tố rủi ro địa chính trị trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam đã và đang có các bước chuẩn bị, triển khai chiến lược phù hợp để ứng phó với biến động như chuyển hướng thị trường nội địa, nâng cao năng lực sản xuất và quản trị doanh nghiệp.
Cùng với việc các tổ chức định chế tài chính quốc tế như FTSE Russell có thể nâng hạng thị trường Việt Nam, triển vọng thị trường chứng khoán trong nước vẫn được duy trì tích cực, tạo động lực cho nhà đầu tư tiếp tục quan tâm và phát triển danh mục đầu tư.
Kết luận: Giá dầu tăng lên trên 100 USD/thùng cùng những kế hoạch cổ tức hấp dẫn từ HGM, PDN và hoạt động niêm yết cổ phiếu mới đang tạo ra những tín hiệu quan trọng, ảnh hưởng đa chiều đến thị trường chứng khoán, nhà đầu tư cũng như doanh nghiệp trong giai đoạn hiện tại và sắp tới.