Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với tổng vốn đầu tư 67 tỷ USD đang được đẩy mạnh chuẩn bị, tập trung vào công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Bộ Xây dựng cho biết dự án sẽ khởi công vào cuối năm nay, đồng thời nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực đường sắt đang tích cực chuẩn bị tham gia sau khi Tập đoàn Vingroup quyết định rút lui để tập trung nguồn lực cho các dự án khác.
Bối cảnh và thông tin chính
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đã được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 172/2024/QH15 ngày 30/11/2024. Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 106/NQ-CP ngày 23/4/2025 để triển khai dự án. Bộ Xây dựng hiện đang chỉ đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long – chủ đầu tư mới của dự án, phối hợp với các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam trong việc xúc tiến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Diễn biến chi tiết
Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị đầu tư cũng được tiến hành song song, bao gồm lựa chọn tư vấn quản lý dự án, rà phá bom mìn vật nổ và đánh giá tác động môi trường. Quốc hội cũng đã bổ sung các cơ chế đặc thù qua Nghị quyết số 265/2025/QH15 ngày 11/12/2025, cho phép tách riêng các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương và địa phương, nhằm rút ngắn thủ tục và thời gian chuẩn bị.
Ban Quản lý dự án Thăng Long đang hoàn thiện thủ tục lựa chọn tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi. Họ sẽ tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng điều kiện địa hình và địa vật tại các khu vực tuyến đường sắt đi qua, bảo đảm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân cũng như các di tích lịch sử, văn hóa, đồng thời tăng cường khả năng kết nối giao thông khu vực. Khi dự án hoàn thành, nó sẽ đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Đáng chú ý, sau khi Vingroup rút lui để tập trung nguồn lực cho các dự án khác, nhiều doanh nghiệp tư nhân khác đã bày tỏ mong muốn tham gia dự án theo hình thức đối tác công – tư (PPP) hoặc đầu tư kinh doanh. Các tên tuổi nổi bật gồm CTCP Tập đoàn Trường Hải (THACO), liên danh Mekolor – Great USA, CTCP Xây dựng Thăng Long Quốc gia, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam, CTCP Tập đoàn Discovery và CTCP Reign.
Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) đã tiên phong đầu tư sản xuất ray đường sắt, dự kiến cho ra mắt sản phẩm đầu tiên vào cuối năm 2027. Trong khi đó, THACO đã thiết lập các quan hệ hợp tác chiến lược trong ngành công nghiệp đường sắt và đầu tư tổ hợp công nghiệp đường sắt và cơ khí đa dụng tại TP. HCM. Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) cũng đề xuất xây dựng tổ hợp công nghiệp đường sắt vốn đầu tư khoảng 17.500 tỷ đồng.
Tác động tới thị trường và nhà đầu tư
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam với quy mô đầu tư khổng lồ 67 tỷ USD thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ giới đầu tư, đặc biệt trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp lớn chuẩn bị năng lực để tham gia phát triển. Việc khởi động và tiến độ triển khai dự án có thể tác động tích cực đến thị trường chứng khoán, đặc biệt là cổ phiếu các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, cơ khí, và vận tải đường sắt.
Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các diễn biến trong quá trình lựa chọn nhà đầu tư và tiến độ triển khai dự án để có thể tận dụng cơ hội đầu tư trong thị trường tài chính liên quan đến dự án này.
Triển vọng hoặc nhận định
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được kỳ vọng sẽ trở thành hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội các địa phương tuyến đi qua. Việc áp dụng các cơ chế đặc thù giúp rút ngắn tiến độ thực hiện, tăng cường khả năng huy động nguồn lực xã hội cùng sự tham gia của nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn mở ra triển vọng thành công cho dự án.
Sự rút lui của Vingroup không làm giảm sức hút của dự án mà mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp khác chủ động tham gia đầu tư, qua đó góp phần đa dạng hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả thực thi dự án.
Kết luận: Việc đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và sự tham gia mạnh mẽ của nhiều doanh nghiệp trong khi Vingroup rút lui cho thấy dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam 67 tỷ USD đang hướng tới giai đoạn khởi công cuối năm nay, tạo dấu mốc quan trọng cho sự phát triển thị trường tài chính và giao thông vận tải Việt Nam.