Trong tuần từ 7 đến 13 tháng 3 năm 2026, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều chỉ đạo nhằm duy trì ổn định nguồn cung xăng dầu, điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông ảnh hưởng đến thị trường năng lượng thế giới. Đồng thời, các chính sách liên quan đến thuế nhập khẩu, ngân sách nhà nước và chuyển đổi số cũng được ban hành nhằm hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững.
Bối cảnh & Thông tin chính
Do tình hình xung đột căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran tại Trung Đông gây gián đoạn vận chuyển dầu thô qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiến lược của dầu thô Trung Đông, ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực châu Á và Việt Nam, Chính phủ Việt Nam đã ưu tiên thực hiện các giải pháp đảm bảo cung ứng đủ xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, từ đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Ngày 11/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 22/CĐ-TTg yêu cầu các Bộ trưởng và địa phương đồng loạt triển khai các nhiệm vụ bảo đảm cung ứng và điều hành giá xăng dầu hiệu quả.
Diễn biến chi tiết
Bộ Công Thương chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác điều hành và bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước, theo dõi sát diễn biến của thị trường xăng dầu trong và ngoài nước, từ đó điều tiết nguồn cung phù hợp. Các thương nhân đầu mối được chỉ đạo giữ vững kế hoạch cung cấp, duy trì bán hàng đúng giá niêm yết nhằm tránh tình trạng thiếu hụt nguồn cung. Bộ Tài chính phối hợp theo dõi và điều hành giá xăng dầu, kiểm soát việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu chặt chẽ, nhằm duy trì ổn định thị trường và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.
Chính phủ cũng ban hành Nghị định số 72/2026/NĐ-CP hiệu lực từ 9/3/2026 điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu. Thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi được giảm từ 10% xuống 0% cho các loại xăng động cơ không pha chì và nguyên liệu pha chế như naphtha, reformate; từ 7% xuống 0% với nhiên liệu diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu máy bay và kerosine. Ngoài ra, một số nguyên liệu hóa dầu cũng được giảm thuế về 0%, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn nhập khẩu, góp phần ổn định thị trường trong nước.
Về quản lý ngân sách, Nghị định số 73/2026/NĐ-CP ngày 10/3/2026 hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Ngân sách Nhà nước, quy định rõ quy trình khóa sổ kế toán và xử lý thu chi ngân sách cuối năm nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính công.
Để thúc đẩy sản xuất lúa gạo trong bối cảnh mới, Thủ tướng cũng ký Công điện số 21/CĐ-TTg ngày 11/3/2026, yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương theo dõi sát tình hình, tăng cường phòng chống dịch hại, chủ động ứng phó thời tiết bất lợi, bảo vệ năng suất và sản lượng. Bộ Công Thương được giao nhiệm vụ dự báo sát nhu cầu thị trường trong và ngoài nước để điều tiết xuất nhập khẩu gạo linh hoạt, nâng cao hiệu quả xuất khẩu.
Bên cạnh đó, nhiều nghị định và quyết định quan trọng khác được ban hành trong tuần như:
- Nghị định số 71/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt vi phạm trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử với các mức phạt từ 10 đến 60 triệu đồng tùy hành vi vi phạm.
- Nghị định số 69/2026/NĐ-CP sửa đổi lĩnh vực phòng cháy chữa cháy, tăng mức phạt đối với trang bị phương tiện chữa cháy không đủ tiêu chuẩn lên từ 30 đến 40 triệu đồng.
- Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định điều kiện năng lực chuyên môn đối với tổ chức tư vấn lập quy hoạch cấp quốc gia, vùng và tỉnh với yêu cầu cao về kinh nghiệm và năng lực chuyên môn.
- Quyết định phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, nhằm phát triển Hải Phòng thành đô thị biển hiện đại, thông minh và bền vững.
- Nghị quyết số 42/NQ-CP giao tỉnh Nghệ An tổ chức thực hiện dự án đầu tư cao tốc Vinh – Thanh Thủy, đồng thời ủy quyền cho tỉnh này thẩm định và cấp phép môi trường liên quan dự án.
- Văn bản chỉ đạo triển khai dự án tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội theo hình thức xây dựng khẩn cấp của tỉnh Bắc Ninh.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Những chỉ đạo này góp phần hạn chế rủi ro thiếu hụt nguồn cung xăng dầu trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang biến động mạnh, giúp duy trì ổn định giá cả và kiểm soát lạm phát, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng trong nước. Việc giảm thuế nhập khẩu các mặt hàng xăng dầu trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp nhập khẩu và chế biến, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của thị trường xăng dầu Việt Nam.
Trong khi đó, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất và xuất khẩu lúa gạo giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư trong ngành nông nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và kinh doanh, tránh rủi ro từ biến động thời tiết và thị trường quốc tế.
Các quy định mới trong lĩnh vực ngân sách, năng lượng nguyên tử, phòng cháy chữa cháy và lập quy hoạch cũng tạo ra khung pháp lý rõ ràng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và đảm bảo an toàn, ổn định cho các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.
Đánh giá nhận định
Chính phủ Việt Nam đã chủ động thực hiện các biện pháp nhằm ứng phó linh hoạt trước những biến động phức tạp trên thị trường quốc tế, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng và nông nghiệp – các ngành có ảnh hưởng lớn đến kinh tế vĩ mô và đời sống xã hội. Việc phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương trong chỉ đạo điều hành vừa đảm bảo ổn định nguồn cung, vừa tăng cường hiệu quả quản lý tài chính, giúp nền kinh tế vận hành trơn tru, thích ứng với những thách thức hiện nay.
Trong dài hạn, các chính sách về quy hoạch, đầu tư hạ tầng giao thông như cao tốc Vinh – Thanh Thủy và kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội được kỳ vọng thúc đẩy phát triển vùng kinh tế cũng như tạo thuận lợi cho phát triển thị trường tài chính, thu hút đầu tư của nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Kết luận: Tuần từ 7-13/3/2026, Chính phủ Việt Nam tập trung chỉ đạo quyết liệt nhằm duy trì ổn định cung ứng xăng dầu, phát triển sản xuất lúa gạo và hoàn thiện khung pháp lý quản lý ngân sách, quy hoạch, năng lượng nhằm tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế bền vững trong bối cảnh biến động toàn cầu phức tạp.
