Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), ông Phạm Văn Thanh, đã cảnh báo về nguy cơ tụt lại phía sau trên chính thị trường xăng dầu trong nước nếu doanh nghiệp không có những thay đổi căn bản trong công tác đầu tư và vận hành. Ông nhấn mạnh rằng quy mô lớn không đồng nghĩa với hiệu quả cao nếu không áp dụng các phương thức quản trị và công nghệ tiên tiến.
Bối cảnh & Thông tin chính
Tại Hội nghị Công tác Kỹ thuật – Đầu tư giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến 2030, ông Phạm Văn Thanh đặt câu hỏi trọng tâm về khả năng tồn tại và cạnh tranh của Petrolimex trong 10-20 năm tới. Ông cho rằng, sự phát triển của tập đoàn không nên chỉ dựa trên mở rộng quy mô mà phải hướng vào chất lượng quản trị và hiệu quả kinh doanh.
Ông dẫn chứng thực tế nội bộ cho thấy, tư duy đầu tư hiện nay vẫn nặng về mở rộng quy mô hơn là tối ưu hóa hiệu quả. Mặc dù đã đầu tư vào công nghệ, nhưng năng lực vận hành và làm chủ công nghệ vẫn chưa đạt yêu cầu. Hệ thống vận hành bên trong Petrolimex chưa thống nhất, dữ liệu chưa đồng bộ, tài sản dùng chung chưa được khai thác triệt để, và chiến lược chuyển dịch năng lượng còn mang tính phân tán thiếu trọng tâm.
Diễn biến chi tiết
Ông Thanh tham khảo kinh nghiệm từ các tập đoàn năng lượng lớn trên thế giới như ENEOS, BP, Shell để đưa ra định hướng cho Petrolimex. ENEOS đã tái cơ cấu danh mục đầu tư, tập trung vào dự án có khả năng tạo dòng tiền sớm như LNG, biofuels, và SAF, trong khi vẫn chọn lọc đối với hydrogen. BP và Shell định nghĩa lại hệ thống bán lẻ, biến trạm xăng từ nơi bán nhiên liệu trở thành các trung tâm cung cấp dịch vụ năng lượng đa dạng, tích hợp sạc điện và bán lẻ tiện ích.
Ông nhấn mạnh trạm xăng trong tương lai là nơi giữ chân khách hàng chứ không chỉ là điểm bán sản phẩm đơn thuần. Vì thế, Petrolimex cần chọn lọc các xu hướng phù hợp với lợi thế riêng của mình và không bị dàn trải đầu tư.
Về triển khai thực tiễn, ông đề nghị tái cấu trúc toàn bộ hoạt động đầu tư, mỗi dự án phải có KPI cụ thể và trách nhiệm rõ ràng. Vận hành dựa trên dữ liệu thời gian thực và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu chuỗi giá trị là điều cần thiết. Hệ thống bán lẻ cũng phải được chuyển đổi thành trung tâm dịch vụ năng lượng và tiện ích đa dạng, gắn với các trạm dừng nghỉ cao tốc hoặc truck station.
Chuyển dịch năng lượng phải ưu tiên các lĩnh vực có khả năng thương mại hóa hiệu quả như nhiên liệu sinh học (biofuels) và các nhiên liệu chuyển tiếp, tránh dàn trải không hiệu quả. Khoa học công nghệ như đo lường khối lượng bằng Coriolis, tự động hóa kho bể, quản lý tồn kho theo thời gian thực đã được áp dụng bước đầu tại Petrolimex nhưng cần đẩy mạnh đồng bộ và nhanh hơn.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Thông điệp của Chủ tịch Petrolimex đưa ra cảnh báo mạnh mẽ tới toàn bộ thị trường xăng dầu và nhà đầu tư về sự cần thiết phải đổi mới tư duy đầu tư và quản trị để duy trì vị thế cạnh tranh. Nếu Petrolimex không kịp thích ứng, không chỉ doanh nghiệp mà toàn thị trường tài chính liên quan sẽ chịu ảnh hưởng khi tập đoàn hàng đầu tụt lại phía sau, mất thị phần vào tay các đối thủ nội địa và quốc tế có chiến lược phù hợp hơn.
Với nhà đầu tư, đây cũng là tín hiệu để đánh giá lại rủi ro và cơ hội khi xem xét các cổ phiếu ngành năng lượng xăng dầu, nhất là trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ.
Đánh giá nhận định
Ông Phạm Văn Thanh nhấn mạnh ba tư duy đột phá trong đầu tư kỹ thuật: đổi mới sáng tạo là cốt lõi của kỹ thuật; đầu tư phải toàn diện đồng bộ trên ba trụ cột Con người – Quy trình – Công nghệ; và xây dựng văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ để tạo đột phá trong chuyển đổi. Đây là những yếu tố căn bản để Petrolimex không chỉ duy trì quy mô mà còn nâng cao hiệu quả, năng lực quản trị và khả năng thích ứng với thay đổi thị trường.
Chủ tịch Petrolimex cũng khẳng định thành công trong tương lai không dựa vào đầu tư nhiều nhất mà là đầu tư đúng đắn và hiệu quả nhất, lấy hiệu quả khai thác tài sản làm lợi thế cạnh tranh thay vì số lượng tài sản sở hữu.
Kết luận: Mặc dù sở hữu quy mô lớn và vị thế dẫn đầu, Petrolimex đang đứng trước thách thức phải đổi mới toàn diện về chiến lược đầu tư và quản trị để đảm bảo sự phát triển bền vững và duy trì năng lực cạnh tranh trên thị trường xăng dầu Việt Nam. Nếu không thay đổi kịp thời, doanh nghiệp sẽ dễ dàng bị tụt lại ngay trên sân nhà trước các đối thủ trong và ngoài nước.