Nhiều tổ chức phân tích kinh tế trong và ngoài nước nhận định tăng trưởng GDP của Việt Nam trong quý I/2026 có thể đạt khoảng 8%, thấp hơn so với mục tiêu 9,1% được Chính phủ đề ra nhưng vẫn cho thấy nền kinh tế duy trì đà phục hồi bền vững trong bối cảnh nhiều thách thức toàn cầu.
Bối cảnh & Thông tin chính
Theo Nghị quyết 01/2026/NQ-CP của Chính phủ, mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 đề ra các con số kỳ vọng rất cao, với quý I cần đạt khoảng 9,1%, quý II và III đều 10,2%, quý IV là 10,4% nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 10% cho cả năm. Tuy nhiên, các yếu tố bất định như xung đột tại Trung Đông làm giá dầu tăng mạnh và các chính sách thuế mới của Mỹ gây áp lực lên đà phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong quý đầu năm.
Diễn biến chi tiết
Trong báo cáo mới nhất, SSI Research dự báo GDP quý I/2026 của Việt Nam có thể vào khoảng 8%, thấp hơn mục tiêu Chính phủ đề ra. Ngân hàng UOB thậm chí đưa ra kịch bản thận trọng hơn khi ước tính mức tăng trưởng chỉ đạt 7%. Nguyên nhân chính được UOB nhấn mạnh là do hiệu ứng nền so sánh cao của năm 2025 và việc hoạt động chuẩn bị xuất khẩu vào các tháng cuối năm ngoái không còn tăng mạnh. Mặc dù vậy, UOB vẫn dự báo mức tăng trưởng GDP cả năm 2026 khoảng 7,5%.
Ngược lại, SSI Research nhận định triển vọng tăng trưởng quý I vẫn tích cực, với khu vực sản xuất tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong việc thúc đẩy tăng trưởng. Mức tăng trưởng GDP khoảng 8% được đánh giá là khả thi nếu tiến độ giải ngân đầu tư công trong tháng 3 được thúc đẩy mạnh mẽ, vì đây là động lực quan trọng kích thích tổng cầu và hỗ trợ sản xuất.
Trong hai tháng đầu năm 2026, các chỉ số kinh tế phản ánh sự phát triển chưa đồng đều giữa các lĩnh vực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,4% so với cùng kỳ năm trước, nhờ nhu cầu xuất khẩu cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, tiêu dùng nội địa tăng chậm hơn với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ chỉ tăng khoảng 4,5%. Đồng thời, đầu tư tiếp tục là điểm tựa khi giải ngân đầu tư công và dòng vốn FDI duy trì xu hướng tích cực.
Áp lực lạm phát được chuyên gia dự báo có thể tăng lên do giá dầu thế giới tăng mạnh, nhưng CPI bình quân năm 2026 dự kiến vẫn kiểm soát trong mức 4-4,5%, phù hợp với mục tiêu của Chính phủ. Ngân hàng Nhà nước dự kiến sẽ tiếp tục chính sách ổn định tỷ giá và kiểm soát tăng trưởng tín dụng, không có thay đổi lớn trong định hướng chính sách.
Ở góc độ quốc tế, ông Michael Kokalari – Giám đốc Phòng Phân tích Kinh tế Vĩ mô của VinaCapital – nhận định căng thẳng tại Trung Đông sẽ ảnh hưởng hạn chế đến kinh tế Việt Nam do xuất khẩu sang khu vực Trung Đông chiếm chưa đến 3% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Giá dầu thế giới đã tăng khoảng 30% từ đầu năm, có thể kéo CPI từ 2,5% lên gần 4% trong những tháng tới. Tuy nhiên, do nhóm lương thực thực phẩm chủ yếu sản xuất trong nước, Việt Nam vẫn còn dư địa chính sách để giảm thiểu tác động lạm phát tạm thời. Giá dầu cao cũng có thể tạo áp lực cho tăng trưởng GDP vì Việt Nam là nước nhập khẩu ròng năng lượng, nhưng Chính phủ có thể bù đắp bằng các biện pháp kích thích kinh tế.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Sự điều chỉnh giảm nhẹ về kỳ vọng tăng trưởng GDP quý I/2026 so với mục tiêu ban đầu có thể tạo áp lực lên tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán trong ngắn hạn, nhất là các ngành liên quan đến năng lượng và sản xuất xuất khẩu. Tuy nhiên, dòng vốn đầu tư công và FDI tiếp tục duy trì tích cực có thể giúp củng cố niềm tin đối với nhiều cổ phiếu doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và xây dựng cơ sở hạ tầng.
Áp lực lạm phát nếu tăng cao sẽ khiến các nhà điều hành chính sách thận trọng hơn trong việc mở rộng tín dụng, ảnh hưởng đến thanh khoản thị trường tài chính. Nhà đầu tư cần theo dõi sát các diễn biến về giá dầu và các chính sách điều hành vĩ mô để điều chỉnh danh mục đầu tư phù hợp.
Đánh giá nhận định
Triển vọng tăng trưởng GDP quý I dù thấp hơn kỳ vọng Chính phủ nhưng vẫn duy trì mức trên 7% phản ánh nền kinh tế Việt Nam có khả năng thích ứng tốt trong bối cảnh nhiều rủi ro quốc tế. Việc duy trì vai trò dẫn dắt của khu vực sản xuất và thúc đẩy giải ngân đầu tư công là yếu tố then chốt giúp duy trì đà phục hồi.
Trong trung hạn, để đạt mục tiêu tăng trưởng ổn định và bền vững, Việt Nam cần tập trung vào chính sách hỗ trợ cầu nội địa, mở rộng thêm công cụ tài khóa như ưu đãi thuế cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ nhằm kích thích tiêu dùng. Đây là nền tảng quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các cú sốc giá cả thế giới và nâng cao sức chống chịu của thị trường tài chính.
Kết luận: Dù dự báo tăng trưởng GDP quý I/2026 giảm nhẹ so với mục tiêu 9,1% của Chính phủ, mức tăng khoảng 8% vẫn cho thấy kinh tế Việt Nam có nhiều điểm sáng phục hồi giữa nhiều thách thức. Nhà đầu tư cần chú ý các diễn biến về đầu tư công, xuất khẩu và chính sách lạm phát để nắm bắt cơ hội trên thị trường chứng khoán trong năm 2026.