Năm 2025 chứng kiến một nghịch lý trên thị trường chứng khoán Việt Nam khi VN-Index tăng tới 41% cùng với sự cải thiện rõ nét về thanh khoản và nền kinh tế vĩ mô ổn định, nhưng nhà đầu tư ngoại lại bán ròng hơn 5 tỷ USD. Tuy nhiên, các dữ liệu từ các tổ chức tài chính lớn trên thế giới lại cho thấy dòng vốn ngoại không rút lui mà đang chuyển đổi cấu trúc, chuẩn bị cho một chu kỳ giải ngân mới đầy tiềm năng trong năm 2026.
Bối cảnh & Thông tin chính
Bà Nguyễn Ngọc Anh, Tổng giám đốc SSI AM, tại Hội nghị phát triển thị trường chứng khoán 2026 do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức ngày 20/3/2026, cho biết dòng vốn ngoại ở Việt Nam trong nhiều năm chủ yếu đến từ một nhóm nhỏ các quỹ ở Đông Á như Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan, Singapore và Hồng Kông. Khi một số quỹ lớn trong nhóm này tái cấu trúc danh mục, thị trường ghi nhận hiện tượng bán ròng diện rộng, thực chất là biến động cục bộ.
Ngược lại, dữ liệu 2 tháng đầu năm 2026 cho thấy giao dịch của khối ngoại tăng 50%, số lượng tài khoản tổ chức nước ngoài mới mở tại SSI tăng 52%. Đáng chú ý, cơ cấu nhà đầu tư chuyển dịch từ các quỹ châu Á sang định chế tài chính lớn từ Mỹ và các thị trường phát triển, với quy mô giao dịch lên tới vài trăm triệu đến hàng tỷ USD.
Diễn biến chi tiết
Ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài tại SSI, nhấn mạnh các tổ chức lớn toàn cầu như Morgan Stanley, UBS và Barclays đang chuẩn bị hạ tầng thực hiện giao dịch trực tiếp tại Việt Nam theo mô hình global broker. Các định chế hàng đầu như BlackRock, Vanguard và FTSE đặc biệt quan tâm đến tiến trình cải cách của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Vào tháng 4/2026, FTSE sẽ công bố kết quả rà soát nâng hạng thị trường Việt Nam với ước tính khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động mới sẽ đổ vào, cùng với 2-5 tỷ USD vốn chủ động trong vòng 12 tháng tới. Quy mô thị trường mới nổi (EM) của FTSE lớn gấp 25 lần thị trường cận biên (Frontier), với hơn 100 tỷ USD đang đầu tư vào các chỉ số EM, trong khi thị trường cận biên hầu như không có vốn.
Ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital, cho rằng năm 2026 là bước ngoặt với dòng vốn ngoại khi các áp lực như lãi suất toàn cầu, biến động tỷ giá và chính sách thuế phần lớn đã được phản ánh vào giá tài sản trong năm 2025.
Nửa đầu năm 2026 dự kiến vẫn là thời gian các tổ chức ngoại tiếp tục mở tài khoản mới, trong khi nửa cuối năm sẽ chứng kiến giải ngân mạnh mẽ. Tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đã tăng từ 8% năm 2023 lên 13% hiện nay và SSI kỳ vọng có thể đạt 20% trong 24 tháng tới.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Tình hình này cho thấy dòng vốn ngoại không hề rút khỏi Việt Nam mà đang thay đổi cấu trúc để mở rộng quy mô đầu tư. Các nhà đầu tư quốc tế hiện tập trung đánh giá Việt Nam không chỉ dựa trên độ hấp dẫn mà còn xét đến quy mô và thanh khoản đủ lớn để tiếp nhận lượng vốn đầu tư lớn.
Các tổ chức quốc tế chú trọng vào 4 yếu tố chính: khả năng tiếp cận thị trường với những cải cách như mã số giao dịch điện tử, giảm thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự, nâng cấp hệ thống giao dịch KRX; quy mô và thanh khoản thị trường; tiến trình IPO doanh nghiệp quy mô lớn, đa dạng; và cuối cùng là chính sách nới room sở hữu nước ngoài ở các ngành không nhạy cảm.
Việc nâng cấp hệ thống KRX chuẩn bị cho mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và giao dịch trong ngày (T+0) sẽ tăng tính thanh khoản và giảm rủi ro hệ thống, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn nước ngoài vào thị trường.
Bên cạnh đó, các quỹ giao dịch định lượng cũng bắt đầu mở tài khoản và xây dựng chiến lược tại Việt Nam, góp phần nâng cao tính thanh khoản và ổn định thị trường theo chuẩn mực quốc tế.
Đánh giá nhận định
Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCK, nhấn mạnh năm 2025 đã có nhiều nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy chính sách mới, nhưng năm 2026 đòi hỏi sự nỗ lực lớn hơn từ các cơ quan quản lý để khơi thông dòng vốn ngoại, nâng cao sức hấp dẫn thị trường chứng khoán Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết nhu cầu vốn đầu tư của Việt Nam giai đoạn tới lên tới 38,5 triệu tỷ đồng, vì vậy việc thu hút dòng vốn ngoại là yếu tố quan trọng cho phát triển bền vững nền kinh tế.
Nhìn tổng thể, khi Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi, cùng với cải thiện thanh khoản, mở rộng sản phẩm và nới rộng hạn mức sở hữu nước ngoài, thị trường có thể đón nhận làn sóng vốn ngoại trị giá hàng tỷ USD trong giai đoạn 2026-2027. Sự tăng trưởng nguồn vốn này sẽ không chỉ tạo thanh khoản mà còn thúc đẩy tâm lý lạc quan trong nhà đầu tư nội địa, nâng tầm vị trí của Việt Nam trên bản đồ tài chính thế giới.
Kết luận: Dòng vốn ngoại đang ở giai đoạn tái cấu trúc và chuyển dịch cơ cấu đầu tư, sẵn sàng cho một chu kỳ giải ngân mới quy mô lớn tại thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026 và những năm tiếp theo, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong thị trường tài chính của đất nước.