Bạn có bao giờ tự hỏi một doanh nghiệp có thể báo lãi trong khi hoạt động kinh doanh chính vẫn thua lỗ không?
Chuyện gì vừa xảy ra với HAX?
CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco, HOSE: HAX) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2026 với doanh thu thuần đạt hơn 1.39 nghìn tỷ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Công ty báo lãi ròng 3 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước lỗ gần 26 tỷ đồng. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh chính của Haxaco vẫn ghi nhận lỗ thuần gần 20 tỷ đồng. Kết quả lãi ròng quý 3 chủ yếu nhờ vào thu nhập khác gần 27.5 tỷ đồng bù đắp. Theo Vietstock, lợi nhuận gộp tăng 111% đạt trên 126 tỷ đồng, phần lớn nhờ các công ty con đóng góp. Trong khi đó, doanh thu công ty mẹ giảm 31% do thị trường xe sang khó khăn, nhưng tổng doanh thu hợp nhất vẫn tăng nhờ mở rộng kinh doanh xe bình dân, đặc biệt là chuỗi đại lý Vinfast mới mua lại. Đáng chú ý, chi phí tài chính tăng mạnh với lãi vay quý 3 lên 28 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần cùng kỳ, do đòn bẩy nợ tăng cao. Tính đến cuối quý 3, vay nợ ngắn hạn của Haxaco đạt 1.64 nghìn tỷ đồng, cao nhất lịch sử, cùng với hàng tồn kho gần 2.12 nghìn tỷ đồng cũng ở mức kỷ lục. Lũy kế 9 tháng, công ty lãi ròng 22 tỷ đồng, cải thiện so với lỗ 27 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.
Điều cần hiểu sâu hơn
Haxaco là nhà phân phối ô tô, nổi bật với thương hiệu Mercedes-Benz tại Việt Nam. Thị trường xe sang đang chịu áp lực do kinh tế và cạnh tranh, khiến doanh thu công ty mẹ giảm. Để bù đắp, Haxaco mở rộng sang phân khúc xe bình dân qua việc mua lại chuỗi đại lý Vinfast, giúp tăng doanh thu hợp nhất. Tuy nhiên, việc mở rộng này kéo theo hàng tồn kho tăng cao, tức là lượng xe chưa bán được tích tụ trong kho, gây áp lực dòng tiền. Đòn bẩy nợ (tỷ lệ vay nợ so với vốn chủ sở hữu) tăng lên mức kỷ lục phản ánh công ty đang vay nhiều để tài trợ hoạt động và mở rộng kinh doanh. Lãi vay tăng mạnh do lãi suất thị trường tăng và nợ vay nhiều hơn, làm chi phí tài chính đội lên. Thu nhập khác giúp bù đắp lỗ thuần nhưng không phải từ hoạt động kinh doanh cốt lõi, nên không bền vững. Việc lợi nhuận gộp tăng chủ yếu từ các công ty con cho thấy mô hình kinh doanh đa ngành hoặc đa mảng đang đóng vai trò quan trọng. Áp lực từ hàng tồn kho và chi phí tài chính cao có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lời trong tương lai nếu không kiểm soát tốt. Đây là bối cảnh chung của nhiều doanh nghiệp phân phối ô tô khi thị trường thay đổi nhanh và cạnh tranh khốc liệt hơn.
Góc nhìn của tôi
Tôi nhìn thấy HAX đang trong giai đoạn chuyển đổi chiến lược khá rõ. Việc mở rộng sang xe bình dân và mua chuỗi đại lý Vinfast là bước đi để tăng quy mô doanh thu. Tuy nhiên, chi phí tài chính và hàng tồn kho tăng mạnh là dấu hiệu cảnh báo rủi ro về dòng tiền và quản trị vốn lưu động. Lãi ròng quý 3 nhờ thu nhập khác cho thấy hoạt động kinh doanh chính vẫn chưa hiệu quả. Tôi cho rằng nhà đầu tư cần theo dõi sát sao khả năng công ty kiểm soát nợ vay và giảm tồn kho trong các quý tới. Nếu không, áp lực chi phí tài chính có thể làm lợi nhuận tiếp tục bị bóp méo. Đồng thời, thị trường xe sang vẫn là mảng chủ lực nhưng đang suy giảm, nên việc cân bằng giữa các phân khúc xe là thách thức lớn. Tôi cũng lưu ý rằng lợi thế thương mại từ mua lại công ty con là khoản mục kế toán, không phải tiền mặt, nên không giúp cải thiện dòng tiền trực tiếp. Đây là điểm cần cân nhắc khi đánh giá sức khỏe tài chính của HAX.
Kết
HAX đang đối mặt với áp lực lớn từ hàng tồn kho và đòn bẩy nợ cao trong khi hoạt động kinh doanh chính chưa thực sự tạo ra lợi nhuận. Lãi quý 3 nhờ thu nhập khác là tín hiệu cần được xem xét kỹ hơn. Việc mở rộng mảng xe bình dân là hướng đi cần thiết nhưng cũng đi kèm rủi ro tài chính và quản trị. Nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ các yếu tố này khi đánh giá cổ phiếu HAX.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu HAX có thể cân bằng được giữa tăng trưởng doanh thu và kiểm soát rủi ro tài chính trong bối cảnh thị trường ô tô biến động?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên Vietstock.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.