Ngày 24/3/2026, mỏ apatit thuộc Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (Hose: DGC) tại Lào Cai đã chính thức ngừng khai thác sau vụ khởi tố các lãnh đạo cấp cao. Sự việc này đặt ra thách thức lớn cho doanh nghiệp trong việc duy trì nguồn nguyên liệu quan trọng, đồng thời ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất kinh doanh trong thời gian tới.
Bối cảnh & Thông tin chính
Mỏ apatit tại khai trường 25, xã Quang Kim, huyện Bát Xát, Lào Cai, do DGC làm chủ đầu tư, đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác lộ thiên từ ngày 10/11/2020 với diện tích hơn 28,8ha. Công suất khai thác được phê duyệt cho năm đầu tiên là 400.000 tấn; từ năm thứ hai đến năm thứ năm là 670.000 tấn/năm; và năm cuối cùng là 568.000 tấn. Dự án được triển khai động thổ vào đầu tháng 3/2021.
Tuy nhiên, ngày 14/3/2026, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế và buôn lậu đã khởi tố vụ án liên quan đến Tập đoàn Hóa chất Đức Giang với các cáo buộc về gây ô nhiễm môi trường, vi phạm trong nghiên cứu, khai thác tài nguyên và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Cùng ngày, 14 bị can, trong đó có Chủ tịch Hội đồng quản trị Đào Hữu Huyền và Phó Chủ tịch Đào Hữu Duy Anh, đã bị khởi tố.
Diễn biến chi tiết
Ngay sau thông tin khởi tố, hoạt động khai thác tại mỏ apatit Lào Cai đã bị đình trệ. Theo ghi nhận tại hiện trường, các thiết bị khai thác đã ngừng hoạt động và được xếp ngăn nắp tại khu vực khai trường. Người dân địa phương cho biết mỏ từng hoạt động sôi động với khoảng 30 xe đầu kéo ra vào vận chuyển quặng đều đặn trong tuần, nhưng hiện nay tình trạng khai thác đã tạm dừng hoàn toàn.
Cơ quan chức năng xác định DGC đã khai thác trái phép hàng trăm nghìn tấn quặng apatit trị giá hàng trăm tỷ đồng tại địa phương. Điều này khiến doanh nghiệp đối mặt nghiêm trọng với nguy cơ mất giấy phép khai thác trong đợt gia hạn cuối năm 2026.
Theo SHS Research, nếu giấy phép không được gia hạn, DGC sẽ phải chuyển sang nhập khẩu và mua ngoài gần như toàn bộ nguồn quặng apatit thay vì duy trì tỷ lệ tự chủ nguyên liệu trên 80% như trước đây. Việc này có thể làm chi phí đầu vào tăng đáng kể, từ đó tác động xấu đến giá vốn và lợi nhuận biên của doanh nghiệp.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Sự kiện ngừng hoạt động mỏ apatit và vụ khởi tố lãnh đạo hàng đầu của DGC gây tâm lý thận trọng cho nhà đầu tư và giới phân tích trên thị trường chứng khoán. Áp lực chi phí đầu vào tăng và rủi ro về nguồn nguyên liệu lâu dài có thể khiến cổ phiếu DGC chịu áp lực điều chỉnh.
Bên cạnh đó, động thái này có thể làm dấy lên nguy cơ quản lý chặt chẽ hơn trong ngành hóa chất và khai khoáng, ảnh hưởng rộng hơn đến các doanh nghiệp cùng ngành trên thị trường tài chính.
Đánh giá nhận định
Việc mất khả năng tự chủ nguyên liệu đầu vào không chỉ làm giảm lợi thế cạnh tranh của DGC mà còn khiến doanh nghiệp có thể bị định giá thấp hơn trên thị trường do rủi ro gia tăng. Các nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ diễn biến pháp lý và quyết định gia hạn giấy phép khai thác của doanh nghiệp trong thời gian tới.
Về dài hạn, DGC phải có chiến lược linh hoạt trong việc đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và kiểm soát chi phí để duy trì ổn định triển vọng tăng trưởng.
Kết luận: Việc dừng hoạt động mỏ apatit Lào Cai và các vụ khởi tố khiến Hóa chất Đức Giang đối mặt thách thức lớn trong duy trì nguồn nguyên liệu tự chủ, tác động trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh và tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
