Vụ việc liên quan đến sai phạm trong việc quan trắc môi trường tại nhiều địa phương trên cả nước vừa có bước tiến mới khi Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao phê chuẩn khởi tố 74 bị can. Trong danh sách này có sự góp mặt của ông Lê Việt Cường – cựu Thành viên Hội đồng Quản trị, Phó Tổng Giám đốc CTCP Nhiệt điện Quảng Ninh (UPCoM: QTP).
Bối cảnh & Thông tin chính
Đây là vụ án về việc can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu chỉ số quan trắc môi trường tại hàng loạt nhà máy và doanh nghiệp lớn trong nhiều lĩnh vực như nhiệt điện, nhôm, thép và các đơn vị quản lý nhà nước về môi trường. Các bị can từ 59 đơn vị xả thải và lắp đặt thiết bị quan trắc trên toàn quốc tham gia vào các hành vi sai phạm này. Cơ quan điều tra, do Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C05) chủ trì phối hợp với Văn phòng Cơ quan cảnh sát điều tra (C01), đã xác minh và làm rõ sự việc, dưới sự giám sát của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao.
Diễn biến chi tiết
Theo kết quả điều tra, gần 160 trên tổng số hơn 300 trạm quan trắc môi trường ở các nhà máy bị can thiệp, chiếm tỷ lệ khoảng 55%. Những trạm này, được lắp đặt tại các điểm xả thải để giám sát chất lượng môi trường, vốn được niêm phong và giám sát chặt chẽ bằng camera nhưng vẫn bị điều chỉnh số liệu trái phép, thậm chí qua các hình thức can thiệp từ xa.
Các nhà máy như Nhiệt điện Quảng Ninh, Nhiệt điện Hải Phòng, Nhiệt điện Thái Bình 2, các công ty nhôm và thép lớn đều nằm trong danh sách có sai lệch dữ liệu quan trắc. Trong số các bị can bị khởi tố, ông Lê Việt Cường – cựu lãnh đạo của Nhiệt điện Quảng Ninh, cùng ông Nguyễn Văn Trung – Phó quản đốc phân xưởng vận hành trạm quan trắc và ông Lương Công Bính – Chuyên viên Phòng Kỹ thuật và An toàn của QTP đều bị bắt tạm giam.
Ông Lê Việt Cường từng bị đề cập trước đó với tội danh “Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức”. Công ty QTP đã nhận văn bản khởi tố từ Bộ Công an và theo quy định, ông Cường mất tư cách thành viên Hội đồng Quản trị từ thời điểm bị khởi tố, đồng thời đã bị miễn nhiệm Phó Tổng Giám đốc từ ngày 15/01. Ông sinh năm 1979, từng giữ vị trí Phó Tổng Giám đốc từ tháng 3/2019 và tái bổ nhiệm tháng 3/2023. Năm 2025, ông được bầu bổ sung vào HĐQT nhiệm kỳ 2025 – 2030 nhưng không nắm giữ cổ phần tại QTP.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu QTP có diễn biến tích cực trước đó khi chạm vùng đỉnh cũ trên 14,000 đồng/cp, thanh khoản tăng đột biến. Đến phiên 30/03, giá cổ phiếu đóng cửa ở 13,400 đồng/cp, tăng gần 17% từ đầu năm.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Vụ việc khiến nhà đầu tư không khỏi băn khoăn về công tác quản lý môi trường và tính minh bạch trong hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết, đặc biệt ngành năng lượng và công nghiệp nặng. Việc can thiệp dữ liệu quan trắc có thể ảnh hưởng đến uy tín và giá cổ phiếu của các công ty liên quan, tạo áp lực điều chỉnh trên thị trường chứng khoán. Đối với nhà đầu tư, cần đánh giá cẩn trọng khi quyết định đầu tư vào các cổ phiếu liên quan ngành có yếu tố môi trường nhạy cảm này.
Đánh giá nhận định
Vụ án cho thấy sự phức tạp và quy mô sai phạm trong việc theo dõi chỉ số môi trường của các doanh nghiệp lớn. Cơ quan chức năng đang tiếp tục mở rộng điều tra và rà soát thêm các trạm quan trắc để siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm. Việc một doanh nghiệp cung cấp thiết bị quan trắc lớn như CTCP Kỹ thuật Môi trường Việt An bị phát hiện làm sai lệch dữ liệu, với các lãnh đạo của họ bị khởi tố, càng làm nổi bật tính nghiêm trọng của vụ việc.
Kết luận: Việc khởi tố 74 bị can, trong đó có những lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp như QTP, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong công tác xử lý các sai phạm môi trường tại Việt Nam. Diễn biến này sẽ tác động sâu rộng đến thị trường chứng khoán, giúp nhà đầu tư cảnh giác hơn với các rủi ro tiềm ẩn liên quan đến môi trường và minh bạch dữ liệu.
