Cục Đường bộ Việt Nam vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về ảnh hưởng từ biến động giá xăng dầu đối với hoạt động vận tải đường bộ và đề xuất các giải pháp nhằm ổn định giá cước, tránh hiện tượng tăng giá không hợp lý, gây thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp.
Bối cảnh & Thông tin chính
Tính đến ngày 12/3/2026, Cục Đường bộ đã nhận được báo cáo nhanh từ 29/34 sở Xây dựng tỉnh, thành trên toàn quốc về biến động giá cước vận tải do giá xăng dầu tăng từ 20% đến 30%. Một số địa phương xác nhận có hiện tượng các đơn vị vận tải kê khai tăng giá vé. Nguyên nhân chính là giá dầu Diesel và xăng trong nước tăng mạnh, tác động trực tiếp lên chi phí vận tải, trong đó chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành.
Diễn biến chi tiết
Cụ thể, có 7 tỉnh, thành có mức tăng giá cước vượt 30%, gồm Ninh Bình tăng đến 50%, Quảng Ninh trên 33%, Vĩnh Long và Tuyên Quang đều tăng 33%, Lào Cai 33%, Thừa Thiên Huế 31%, Cà Mau 30%. Các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên và Lào Cai có tuyến tăng giá cước lên tới 50% do điều kiện cung đường khó khăn, tiêu hao nhiều nhiên liệu.
Nhóm các tỉnh, thành có mức tăng giá cước từ 10% đến 30% gồm 11 địa phương như TP.HCM (tăng 10-20%), Hải Phòng (15-30%), Cần Thơ (hơn 16%), Điện Biên (20-30%), Cao Bằng (trên 14%), Thanh Hóa (10-20%), Hà Tĩnh (13-25%), Sơn La (10-20%), Lai Châu (12-20%), Thái Nguyên (7-25%), Đồng Nai (5-27%).
Tại Hải Phòng và Quảng Ninh, giá cước vận tải hàng hóa và container tăng trung bình 10-24%, gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng logistics cảng biển. Trong khi đó, taxi chạy bằng điện tại TP.HCM chiếm 83% thị phần nhưng lại giảm giá cước 10% nhằm hỗ trợ người dân.
Từ ngày 26/2 đến 11/3/2026, giá xăng tăng 40,96% và giá dầu tăng gần 58%, đẩy chi phí đầu vào vận tải lên cao. Tuy nhiên vào tối 11/3/2026, giá xăng dầu đã giảm khoảng 13% so với trước, giúp giảm bớt áp lực cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Thông tin này có thể ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán ngành vận tải và logistics, khi chi phí gia tăng có thể tác động tiêu cực đến lợi nhuận doanh nghiệp. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các doanh nghiệp vận tải để đánh giá rủi ro và tiềm năng điều chỉnh giá cước trong từng giai đoạn. Việc giữ ổn định giá cước cũng góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hỗ trợ hoạt động vận tải liên tục, tránh đứt gãy chuỗi cung ứng.
Đánh giá nhận định
Cục Đường bộ Việt Nam đã kiến nghị một số giải pháp như giảm hoặc miễn phí bảo trì đường bộ, phí bến bãi, lệ phí cầu đường và hỗ trợ lãi suất vay ưu đãi để giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp vận tải. Đồng thời, tăng cường kiểm soát kê khai và niêm yết giá vé nhằm đảm bảo minh bạch, công khai.
Ưu tiên thông quan nhanh các mặt hàng thiết yếu qua cửa khẩu quốc tế cũng giúp giảm thời gian chờ đợi, tăng hiệu suất vận tải. Về dài hạn, việc thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo như xe điện sẽ giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả vận tải.
Bên cạnh đó, cải tiến công nghệ và tổ chức lại chuỗi cung ứng cũng được coi là hướng đi cần thiết cho doanh nghiệp để thích nghi với biến động nhiên liệu và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.
Kết luận: Biến động giá xăng dầu đang gây áp lực lớn lên chi phí vận tải tại Việt Nam. Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp thực hiện các giải pháp hỗ trợ và kiểm soát giá cước để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, duy trì tính ổn định của thị trường vận tải và thúc đẩy phát triển bền vững trong lĩnh vực này.