Bạn có bao giờ tự hỏi làm thế nào một doanh nghiệp khai thác khoáng sản có thể vừa tăng trưởng lợi nhuận mạnh, vừa chịu tác động từ thay đổi kế toán? KSB đang cho thấy câu chuyện đó.
Chuyện gì vừa xảy ra với KSB?
Theo Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp, lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Công ty Cổ phần Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (HOSE: KSB) đạt doanh thu thuần hợp nhất gần 733,7 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt hơn 160 tỷ đồng, tăng 40%, hoàn thành khoảng 86% kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026. Trong quý III, doanh thu thuần đạt hơn 259 tỷ đồng, tương đương cùng kỳ năm trước, nhưng lợi nhuận ròng giảm nhẹ 1% do thay đổi phương pháp ghi nhận doanh thu cho thuê đất khu công nghiệp. Cụ thể, doanh thu từ cho thuê đất trước đây được ghi nhận một lần, nay được phân bổ theo thời hạn còn lại của dự án, khiến doanh thu và lợi nhuận quý III giảm so với cùng kỳ. KSB vẫn duy trì tăng trưởng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ hơn 30%, chủ yếu từ hoạt động khai thác và kinh doanh đá xây dựng, phản ánh nhu cầu vật liệu xây dựng tích cực trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng giao thông lớn được đẩy nhanh tiến độ.
Điều cần hiểu sâu hơn
KSB hoạt động chính trong hai lĩnh vực: khai thác khoáng sản (đá xây dựng) và phát triển hạ tầng khu công nghiệp. Đây là hai mảng kinh doanh bổ trợ lẫn nhau, tạo lợi thế cạnh tranh trong chu kỳ đầu tư tăng trưởng của nền kinh tế. Đá xây dựng là nguyên liệu thiết yếu cho các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như sân bay Long Thành, cao tốc Bắc – Nam. Việc đưa mỏ đá Tam Lập 3 vào khai thác giúp KSB nâng sản lượng lên khoảng 3,9 triệu m³ năm 2026, củng cố vị thế cung ứng vật liệu tại khu vực phía Nam. Tuy nhiên, tăng trưởng doanh thu chưa chắc đã chuyển hóa tương ứng thành lợi nhuận do chi phí khai thác, vận chuyển và biến động giá bán. Ở mảng khu công nghiệp, KSB sở hữu quỹ đất tại KCN Đất Cuốc, một tài sản chiến lược dài hạn. Việc thay đổi phương pháp ghi nhận doanh thu cho thuê đất theo Thông tư 99/2025/TT-BTC ảnh hưởng đến kết quả kế toán quý III, nhưng không làm mất đi dòng tiền thực tế từ hoạt động này. Phân bổ doanh thu theo thời hạn dự án giúp phản ánh chính xác hơn hiệu quả kinh doanh dài hạn, nhưng tạo áp lực ngắn hạn lên lợi nhuận báo cáo. Đây là điểm nhà đầu tư cần lưu ý khi đánh giá kết quả tài chính của KSB. Ngoài ra, chi phí bán hàng tăng gấp đôi và chi phí lãi vay gần 43 tỷ đồng cũng ảnh hưởng đến lợi nhuận quý. Tuy nhiên, doanh thu tài chính tăng 4,5 lần và lợi nhuận từ công ty liên kết VLB tăng 48% phần nào bù đắp áp lực chi phí.
Góc nhìn của tôi
Tôi nhìn thấy KSB đang trong giai đoạn chuyển đổi phương pháp ghi nhận doanh thu, tạo ra sự khác biệt giữa lợi nhuận kế toán và dòng tiền thực tế. Điều này thường gây nhầm lẫn cho nhà đầu tư nếu chỉ nhìn vào báo cáo quý. Tôi đánh giá cao việc KSB duy trì tăng trưởng doanh thu bán hàng và dịch vụ hơn 30%, cho thấy sức cầu vật liệu xây dựng vẫn mạnh. Việc mở rộng mỏ đá Tam Lập 3 là bước đi chiến lược, giúp KSB nâng cao năng lực cung ứng trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng lớn đang triển khai. Tuy nhiên, chi phí bán hàng tăng gấp đôi là điểm tôi cần theo dõi kỹ, vì có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận nếu không kiểm soát tốt. Áp lực chi phí lãi vay cũng là rủi ro khi lãi suất có xu hướng tăng. Tôi cũng lưu ý rằng mảng khu công nghiệp vẫn là nguồn thu quan trọng, nhưng sự thay đổi trong cách ghi nhận doanh thu đòi hỏi nhà đầu tư phải hiểu rõ để tránh đánh giá sai kết quả kinh doanh. Với kết quả 9 tháng đạt 86% kế hoạch lợi nhuận, KSB có cơ sở để hoàn thành mục tiêu năm, nhưng cần theo dõi sát sao tiến độ các dự án hạ tầng và biến động chi phí. Tôi cho rằng KSB có dư địa tăng trưởng dài hạn nhờ sự bổ trợ giữa khai thác khoáng sản và phát triển khu công nghiệp, nhưng nhà đầu tư nên chú ý đến khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận thực tế trong các quý tới.
Kết
KSB đang đi đúng hướng với tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận 9 tháng ấn tượng, dù phải thích nghi với thay đổi phương pháp ghi nhận doanh thu. Hai mảng kinh doanh chính là khai thác đá xây dựng và phát triển khu công nghiệp tạo nền tảng tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, áp lực chi phí và sự thay đổi kế toán đòi hỏi nhà đầu tư cần phân tích kỹ báo cáo tài chính để hiểu rõ hiệu quả kinh doanh thực tế. Việc mở rộng mỏ đá và tận dụng quỹ đất khu công nghiệp là lợi thế cạnh tranh quan trọng của KSB trong trung và dài hạn.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu KSB có thể duy trì được sự cân bằng giữa tăng trưởng doanh thu và kiểm soát chi phí để chuyển hóa lợi thế ngành thành lợi nhuận bền vững trong các quý tới?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.
