Năm 2025 đánh dấu một kỷ lục đáng chú ý trong nhóm VN100 khi có doanh nghiệp phải chi tới 29.000 tỷ đồng tiền lãi vay. Con số này tương đương với lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp lớn cộng lại, thể hiện rõ sức ép đòn bẩy tài chính khi lãi suất tăng đang tác động mạnh tới hoạt động của các doanh nghiệp đầu ngành trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Bối cảnh & Thông tin chính
Trong nhóm 20 doanh nghiệp có tỷ lệ nợ vay lớn nhất VN100 năm 2025, nhiều doanh nghiệp duy trì tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu (D/E) vượt mức 100%. Vingroup (VIC) đứng đầu với phần lớn nợ vay tài trợ các dự án chiến lược, đặc biệt là VinFast – mảng xe điện vốn đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian dài để hòa vốn. Masan (MSN) duy trì D/E lên tới 144%, tập trung vào mở rộng hệ sinh thái tiêu dùng qua các thương vụ M&A và đầu tư vào khoáng sản, vật liệu. Novaland (NVL) với tỷ lệ D/E khoảng 114% vẫn còn nhiều áp lực về tiến độ pháp lý và triển khai dự án để đảm bảo dòng tiền trả nợ.
Diễn biến chi tiết
Ấn tượng không kém là Vietjet (VJC) với D/E lên tới 278%, cao nhất trong nhóm, phản ánh mô hình kinh doanh hàng không vốn nhiều rủi ro và yêu cầu vốn lớn cho đội máy bay, cùng biến động chi phí nhiên liệu và thị trường du lịch. Tương tự, Đèo Cả (HHV) và Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII) cũng duy trì D/E lần lượt 231% và 169%, chịu ảnh hưởng từ mô hình đầu tư BOT và các dự án hạ tầng vốn đầu tư lớn. Trong khi đó, các doanh nghiệp này gánh chịu tỷ lệ lãi vay lớn, ví dụ như CII chi 1.404 tỷ đồng tiền lãi vay nhưng lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 405 tỷ đồng, tương đương tỷ lệ lãi vay trên lợi nhuận trước thuế tới 347% – một sức ép đáng kể lên hiệu quả kinh doanh.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Trong bối cảnh lãi suất cho vay ngân hàng tăng, chi phí lãi vay ngày càng trở thành thách thức lớn cho các doanh nghiệp vay nợ khủng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh lợi và dòng tiền, từ đó tác động tiêu cực tới cổ phiếu của các doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính cao trên thị trường tài chính và chứng khoán. Những doanh nghiệp có dòng tiền kinh doanh ổn định sẽ có lợi thế lớn trong việc duy trì và tái cấu trúc nợ, đồng thời tạo niềm tin cho nhà đầu tư về khả năng chống chịu với các biến động tài chính.
Đánh giá nhận định
Đáng chú ý, một số doanh nghiệp vẫn giữ tỷ lệ nợ vay ở mức thận trọng hoặc cân bằng như Vinhomes (VHM) với D/E 59%, Hòa Phát (HPG) khoảng 70%, hay Thế Giới Di Động (MWG) với D/E 90%. Những doanh nghiệp này dù sử dụng vốn vay để mở rộng quy mô nhưng kiểm soát rủi ro hiệu quả, duy trì ROE cao (VHM đạt gần 17%, FPT và MWG đều khoảng 21%). Điều này cho thấy rằng việc quản lý đòn bẩy tài chính hợp lý giúp doanh nghiệp không chỉ duy trì lợi nhuận mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng bền vững trong điều kiện lãi suất biến động.
Kết luận: Áp lực chi phí lãi vay ngày càng cao trong bối cảnh lãi suất tăng là thử thách lớn đối với các doanh nghiệp nội VN100 đang đẩy mạnh sử dụng đòn bẩy tài chính. Nhà đầu tư cần chú ý đến khả năng tạo dòng tiền và phương án quản lý nợ vay của doanh nghiệp để đánh giá đúng tiềm năng và rủi ro đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.