Từ đầu năm 2026, mặt bằng lãi suất huy động ở các ngân hàng thương mại Việt Nam có xu hướng tăng trở lại, đặc biệt ở các kỳ hạn dài, với mức lãi suất có nơi vượt mốc 7%/năm. Điều này phản ánh sự cạnh tranh quyết liệt trong việc thu hút tiền gửi nhằm củng cố nguồn vốn trung và dài hạn.
Bối cảnh & Thông tin chính
Kể từ tháng 3/2026, nhiều ngân hàng đồng loạt điều chỉnh tăng lãi suất tiết kiệm. Điển hình là VPBank đã nâng mức lãi suất từ 0,2 đến 0,5 điểm phần trăm với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Cụ thể, kỳ hạn 6 – 9 tháng được nâng lên 6,4%/năm, kỳ hạn 12 tháng lên 6,5%/năm và kỳ hạn trên 12 tháng ở mức 6,2%/năm, trong khi kỳ hạn 1 – 3 tháng giữ nguyên 4,54%/năm cho tiền gửi dưới 1 tỷ đồng.
Trước đó, LPBank cũng đã điều chỉnh tăng lãi suất từ 0,2 – 0,8 điểm phần trăm với tất cả các kỳ hạn kể từ ngày 3/3. Lãi suất kỳ hạn 1 – 3 tháng lên 4,4%/năm, kỳ hạn 6 – 9 tháng đạt 6,2%/năm, kỳ hạn 12 tháng là 6,4%/năm và kỳ hạn trên 12 tháng ở 6,6%/năm.
Ở một số ngân hàng khác như Sacombank, mức tăng còn mạnh hơn khi lãi suất được điều chỉnh tăng từ 0,6 đến 1,3 điểm phần trăm. Kỳ hạn 1 tháng tại Sacombank hiện ở mức 4,5%/năm, kỳ hạn 3 tháng 4,7%/năm, kỳ hạn 6 – 9 tháng là 5,5%/năm, kỳ hạn 12 tháng đạt 5,8%/năm và trên 12 tháng 6,3%/năm. Ngoài ra, các ngân hàng như Vietbank, MB, BaoVietBank và VietABank cũng đã tăng lãi suất từ cuối tháng 2.
Diễn biến chi tiết
Tình trạng tăng lãi suất đồng loạt cho thấy nhu cầu vốn đầu vào của các ngân hàng đang tăng cao trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt. Các kỳ hạn dài tiếp tục được ưu tiên nâng lãi suất nhằm đảm bảo nguồn vốn trung và dài hạn ổn định phục vụ hoạt động cho vay. Theo thông tin của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối quý IV/2025 hệ thống ngân hàng đã có hơn 232 triệu tài khoản thanh toán cá nhân với tổng số dư hơn 1,3 triệu tỷ đồng, chủ yếu là tiền gửi không kỳ hạn với lãi suất thấp chỉ khoảng 0,1–0,5%/năm, nên các ngân hàng cần dựa nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn với lãi suất cao hơn để duy trì nguồn vốn ổn định.
Ông Phạm Văn Đẩu, Giám đốc Tài chính HDBank, cho biết trong bối cảnh nhiều ngân hàng tăng trưởng tín dụng chưa cao theo quý, áp lực huy động vốn có thể giảm phần nào. HDBank tập trung tăng trưởng tiền gửi không kỳ hạn lên 32% trong năm qua và tìm kiếm nguồn vốn ngoại tệ quốc tế chi phí thấp, đồng thời đẩy mạnh số hóa để giảm chi phí, duy trì biên lãi thuần ổn định mà không cần tăng mạnh lãi suất cho vay, hỗ trợ tốt cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng.
Báo cáo thị trường tiền tệ của MBS ngày 3/3/2026 nhận định áp lực huy động vốn vẫn tiếp diễn do nhu cầu vốn trung và dài hạn tăng nhằm phát triển các dự án đầu tư công và hạ tầng, trong khi VNDirect cảnh báo diễn biến lãi suất sẽ phụ thuộc vào tiến độ giải ngân đầu tư công và chính sách điều tiết NHNN. Dù đã tăng khoảng 100 – 150 điểm cơ bản trong năm 2025, lãi suất huy động vẫn chịu áp lực tăng để bù đắp chênh lệch thanh khoản trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao cuối năm 2025.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc tăng lãi suất huy động đồng nghĩa ngân hàng sẽ có chi phí vốn cao hơn, có thể gây áp lực lên lãi suất cho vay trong tương lai. Với nhà đầu tư, mức lãi suất tiết kiệm hấp dẫn hơn sẽ kích thích gửi tiền vào ngân hàng, giảm dòng tiền vào các kênh đầu tư rủi ro hơn như chứng khoán hay bất động sản trong ngắn hạn. Thị trường chứng khoán có thể chịu áp lực nhất định khi dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang kênh tiết kiệm với lãi suất cao.
Tuy nhiên, các biện pháp kiểm soát chặt chẽ dòng vốn, đặc biệt hạn chế vào các lĩnh vực rủi ro như bất động sản, có thể giúp thị trường tài chính ổn định hơn. Gia tăng vốn trung và dài hạn nhờ lãi suất tiết kiệm cao cũng góp phần tăng cường sức khỏe tài chính của các ngân hàng, giúp họ hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả hơn.
Đánh giá nhận định
Nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng tăng lãi suất huy động hiện nay mang tính tạm thời và chủ yếu nhằm tái cân bằng nguồn vốn của hệ thống ngân hàng. TS. Châu Đình Linh (Đại học Ngân hàng TP.HCM) kỳ vọng sang nửa cuối năm 2026 áp lực thanh khoản sẽ giảm nhờ tốc độ tăng trưởng tiền gửi cải thiện và tiến độ giải ngân dự án đầu tư công được đẩy mạnh, đồng thời tăng trưởng tín dụng được kiểm soát ở mức khoảng 15%, thấp hơn năm trước. Do đó, mặt bằng lãi suất sẽ khó duy trì ở mức cao lâu dài.
TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Vietnam, nhìn nhận nguyên nhân tăng lãi suất xuất phát từ nhu cầu vốn gia tăng trong nền kinh tế, đặc biệt trong sản xuất kinh doanh, hơn là các yếu tố địa chính trị. Ông Bình nhấn mạnh cần phân bổ tín dụng hợp lý, ưu tiên cho các ngành tạo ra giá trị gia tăng thay vì đầu cơ, để đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường tài chính và nền kinh tế.
Kết luận: Việc lãi suất huy động ngân hàng tăng trong đầu năm 2026 phản ánh áp lực huy động vốn mạnh mẽ trong bối cảnh nhu cầu tín dụng trung dài hạn tăng cao và cạnh tranh ngày càng rõ nét. Tuy nhiên, xu hướng này được dự báo chỉ mang tính ngắn hạn và sẽ giảm nhiệt vào cuối năm nhờ các giải pháp điều hành và tiến độ giải ngân đầu tư công, góp phần ổn định thị trường tài chính và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế.