Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao một doanh nghiệp ngành than lại có thể tăng lợi nhuận gấp hơn 3 lần trong một quý, trong khi doanh thu lại không tăng tương ứng?
Chuyện gì vừa xảy ra với NBC?
CTCP Than Núi Béo – Vinacomin (mã: NBC) vừa công bố báo cáo tài chính quý 2/2026 với doanh thu thuần đạt hơn 750 tỷ đồng, tăng 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận gộp đạt hơn 69 tỷ đồng, tăng 27%. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là lợi nhuận trước thuế đạt gần 26 tỷ đồng, tăng gần 360% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế cũng tăng 361%, đạt gần 21 tỷ đồng.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần của NBC đạt 1.194 tỷ đồng, giảm 7% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế lại tăng 86%, đạt hơn 27 tỷ đồng. Tổng tài sản tính đến 30/6/2026 là 2.310 tỷ đồng, giảm 100 tỷ so với đầu năm. Hàng tồn kho tăng từ 301 tỷ lên gần 484 tỷ đồng, trong khi các khoản phải thu ngắn hạn giảm mạnh từ 479 tỷ xuống còn 198 tỷ đồng.
Về nguồn vốn, tổng nợ phải trả giảm 80 tỷ xuống còn 1.797 tỷ đồng, trong đó dư nợ vay tài chính là 1.107 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu gần 514 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối hơn 63 tỷ đồng. Ngoài ra, NBC cũng thông báo ngày 5/8 là ngày chốt danh sách cổ đông để nhận cổ tức tiền mặt năm 2025 với tỷ lệ 6% (600 đồng/cổ phiếu), dự kiến chi trả ngày 25/8.
Theo Markettimes, khoản thu nhập khác trong quý 2 của NBC tăng đột biến gần 14 tỷ đồng, so với 400 triệu đồng cùng kỳ, chủ yếu đến từ thanh lý, nhượng bán tài sản cố định và vật tư. Chi phí tài chính tăng 48%, lên 21,5 tỷ đồng, toàn bộ là chi phí lãi vay.
Điều cần hiểu sâu hơn
Ngành than là ngành có đặc thù vốn lớn, chi phí cố định cao và phụ thuộc nhiều vào giá nguyên liệu đầu vào cũng như chính sách quản lý của nhà nước. NBC là doanh nghiệp thuộc Vinacomin, đơn vị nhà nước quản lý khai thác than. Doanh thu của NBC giảm 7% nửa đầu năm có thể phản ánh áp lực từ thị trường hoặc điều chỉnh sản lượng khai thác.
Điểm sáng trong báo cáo là khoản thu nhập khác tăng đột biến gần 14 tỷ đồng. Đây là khoản thu nhập bất thường, không đến từ hoạt động kinh doanh chính mà từ thanh lý tài sản cố định và vật tư. Điều này giúp lợi nhuận trước thuế tăng vọt, nhưng không phải là nguồn thu bền vững.
Chi phí tài chính tăng 48% chủ yếu do lãi vay tăng, cho thấy NBC đang chịu áp lực nợ vay khá lớn. Dù vậy, tổng nợ phải trả giảm nhẹ so với đầu năm, cho thấy công ty có thể đang tái cấu trúc nợ hoặc trả bớt vay.
Hàng tồn kho tăng mạnh từ 301 tỷ lên gần 484 tỷ đồng cho thấy công ty có thể đang tích trữ nguyên liệu hoặc sản phẩm chưa tiêu thụ hết. Trong khi đó, các khoản phải thu giảm mạnh, có thể là dấu hiệu cải thiện thu hồi công nợ.
Tỷ lệ cổ tức 6% tiền mặt cho năm 2025 là mức khá hấp dẫn trong bối cảnh lợi nhuận tăng trưởng, thể hiện cam kết chia sẻ lợi ích với cổ đông. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần lưu ý rằng lợi nhuận tăng chủ yếu nhờ khoản thu nhập bất thường, không phải tăng trưởng từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Góc nhìn của tôi
Tôi nhìn thấy NBC đang trong giai đoạn chuyển mình với nhiều tín hiệu hỗn hợp. Lợi nhuận quý 2 tăng đột biến nhờ khoản thu nhập khác là điểm cộng ngắn hạn, nhưng không thể xem đó là động lực bền vững. Việc hàng tồn kho tăng mạnh có thể gây áp lực dòng tiền nếu không được quản lý tốt.
Áp lực chi phí tài chính và dư nợ vay vẫn là rủi ro cần theo dõi, nhất là khi ngành than chịu ảnh hưởng bởi biến động giá cả và chính sách môi trường. Tuy nhiên, việc giảm nợ tổng thể cho thấy NBC có thể đang chủ động cải thiện cấu trúc tài chính.
Tôi cũng chú ý đến việc công ty duy trì trả cổ tức tiền mặt đều đặn, điều này giúp giữ chân nhà đầu tư dài hạn. Với những nhà đầu tư đang nắm giữ NBC, cần cân nhắc kỹ về tính bền vững của lợi nhuận và theo dõi sát diễn biến hàng tồn kho, chi phí tài chính trong các quý tới.
Kết
Việc NBC báo lãi quý 2 tăng đột biến là tín hiệu tích cực, nhưng nguồn lợi nhuận chủ yếu đến từ khoản thu nhập bất thường. Doanh thu 6 tháng giảm nhẹ và áp lực chi phí tài chính vẫn hiện hữu. Nhà đầu tư cần nhìn nhận kỹ các yếu tố này trong bối cảnh ngành than đang chịu nhiều biến động.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu NBC có thể duy trì đà tăng lợi nhuận khi không còn khoản thu nhập bất thường hỗ trợ?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên Markettimes.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.