Việc chuyển đổi phương pháp thuế từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh cá nhân tại Việt Nam không làm tăng nghĩa vụ thuế, thậm chí còn giúp giảm nghĩa vụ thuế nhờ quy định nâng mức doanh thu miễn thuế từ 100 triệu đồng lên tới 500 triệu đồng. Đây là thông tin được bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), khẳng định tại hội thảo về giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh kê khai thuế hôm 12/3.
Bối cảnh & Thông tin chính
Ngày 12/3, phối hợp cùng Cục Thuế, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo đã tổ chức buổi hội thảo với chủ đề “Giải pháp giúp hộ kinh doanh kê khai thuế đúng, an tâm tuân thủ, phát triển bền vững”. Tại đây, bà Nguyễn Thị Cúc đã làm rõ sự chuyển đổi giữa hai phương pháp thuế và tác động của nó đối với nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh.
Bà Cúc nhấn mạnh rằng với phương pháp thuế doanh thu nhân tỷ lệ, mức tỷ lệ không hề thay đổi so với trước đây. Tương tự, cách tính thuế dựa trên thu nhập tính thuế cũng giống như cơ chế áp dụng đối với doanh nghiệp, không phát sinh mức thuế cao hơn.
Diễn biến chi tiết
Đáng chú ý, thay đổi lớn nhất là việc nâng mức doanh thu miễn thuế từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng. Ví dụ minh họa cho thấy, hộ cá nhân kinh doanh cho thuê nhà với doanh thu 500 triệu đồng trước đây phải nộp thuế 50 triệu đồng, nhưng với quy định mới, mức doanh thu này sẽ không chịu thuế. Đây rõ ràng là sự giảm nghĩa vụ thuế cho người nộp.
Bà Cúc cũng chia sẻ, mặc dù nhiều hộ kinh doanh còn băn khoăn về việc chuyển sang phương pháp kê khai, nhưng việc này là xu hướng tất yếu trong quá trình chuyển đổi số, không chỉ ở Việt Nam mà còn ở các quốc gia khác như Nhật Bản. Tại Nhật Bản, dù mua một món nhỏ như hộp tăm 10 yên cũng có hóa đơn, tạo sự minh bạch và tin cậy cho người bán lẫn người mua.
Về mặt pháp lý, bà Cúc cảnh báo các hộ kinh doanh cần lưu ý nghĩa vụ thuế để tránh rủi ro bị xử lý nghiêm khắc. Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự, hành vi trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên có thể bị phạt tù đến 7 năm. Ngoài ra, cá nhân có khoản nợ thuế từ 50 triệu đồng có thể bị cấm xuất cảnh theo Nghị định 49.
Phương pháp thuế khoán trước đây có thể dẫn đến rủi ro bị xem là trốn thuế nếu doanh thu tăng trên 50% mà không được điều chỉnh kịp thời. Việc chuyển sang cơ chế tự khai – tự tính – tự nộp – tự chịu trách nhiệm sẽ giúp các hộ kinh doanh chủ động hơn trong nghĩa vụ thuế.
Đơn giản hóa quy trình kê khai thuế cũng được tăng cường với các nền tảng trực tuyến như eTax Mobile và cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế, hoạt động 24/24 giờ, giúp người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ một cách thuận tiện và nhanh chóng.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Quy định mới sẽ giúp ổn định môi trường kinh doanh cho các hộ kinh doanh cá nhân, đồng thời tạo điều kiện để họ phát triển bền vững hơn trong thị trường tài chính. Việc minh bạch và thuận tiện trong kê khai thuế cải thiện niềm tin của nhà đầu tư và khách hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đánh giá nhận định
Năm 2024 được dự báo là thời điểm các hộ kinh doanh cá nhân sẽ bắt đầu thích nghi với phương pháp kê khai thuế mới. Mặc dù có nhiều thách thức về mặt thủ tục và trách nhiệm pháp lý, nhưng lợi ích về giảm nghĩa vụ thuế và nâng cao minh bạch sẽ giúp thị trường chứng khoán và thị trường tài chính phát triển lành mạnh hơn.
Kết luận: Việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai không chỉ không làm tăng nghĩa vụ thuế mà còn giúp nhiều hộ kinh doanh cá nhân giảm bớt thuế phải nộp nhờ mức doanh thu miễn thuế được nâng lên 500 triệu đồng. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách thuế, thúc đẩy minh bạch và phát triển kinh tế số tại Việt Nam.