Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao một doanh nghiệp có lợi nhuận không quá lớn lại được định giá cao gấp nhiều lần giá trị sổ sách?
Chuyện gì vừa xảy ra với SEA?
Theo Nhà đầu tư, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) dự kiến bán đấu giá toàn bộ 63,38% vốn của Tổng công ty Thủy sản Việt Nam – CTCP (Seaprodex, mã SEA) vào ngày 29/9. Giá khởi điểm được đưa ra là hơn 8.509 tỷ đồng cho 79,2 triệu cổ phiếu, tương đương 107.400 đồng/cổ phiếu. Mức giá này cao hơn gần 50% so với thị giá SEA hiện tại khoảng 72.000 đồng/cổ phiếu, tương đương vốn hóa thị trường khoảng 9.000 tỷ đồng.
Điều đáng chú ý là lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của SEA trong những năm gần đây chỉ dao động trong khoảng 170-230 tỷ đồng mỗi năm. Năm 2025, lợi nhuận đạt khoảng 206 tỷ đồng, trong khi 6 tháng đầu năm 2026 đạt gần 98 tỷ đồng. Giá trị sổ sách (BV) của SEA chỉ khoảng 21.300 đồng/cổ phiếu, tức giá khởi điểm SCIC đưa ra cao gấp 5 lần giá trị sổ sách. Nếu tính theo chỉ số P/E (giá trên lợi nhuận), SEA đang được định giá khoảng 44 lần theo thị giá và lên đến 65 lần theo giá khởi điểm SCIC.
Điều cần hiểu sâu hơn
SEA là doanh nghiệp hoạt động trong ngành thủy sản, với các công ty con và liên kết trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính không đủ để giải thích mức định giá cao hiện tại. Điều này cho thấy giá trị của SEA nằm nhiều ở tài sản và quyền kiểm soát hơn là lợi nhuận thuần.
Trước hết, SEA sở hữu một danh mục tài sản dài hạn đáng kể, bao gồm gần 957 tỷ đồng giá gốc các khoản đầu tư vào các doanh nghiệp khác, trong đó có 22,08% vốn tại Proconco – công ty sản xuất thức ăn gia súc. Ngoài ra, SEA quản lý nhiều bất động sản tại trung tâm TP.HCM, như tòa nhà văn phòng trên đường Mạc Thị Bưởi, khu nhà đất tại Nguyễn Thái Học, và đặc biệt là dự án tại số 2-4-6 Đồng Khởi. Dự án này có vị trí đắc địa, tiếp giáp đường Tôn Đức Thắng và hướng ra sông Sài Gòn, được quy hoạch thành tổ hợp khách sạn, thương mại, văn phòng và nhà ở cao tầng.
Tuy nhiên, dự án Đồng Khởi vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính từ năm 2017. Giá trị ghi sổ khoảng 692 tỷ đồng cho dự án này có thể chưa phản ánh hết tiềm năng kinh tế do vị trí và quy hoạch. Đồng thời, tình trạng pháp lý chưa hoàn chỉnh cũng là rủi ro cần lưu ý.
Thêm vào đó, quyền kiểm soát cũng là yếu tố quan trọng. Lô cổ phần SCIC bán ra là một block lớn, đủ để chi phối Seaprodex và các công ty con như CTCP XNK Thủy sản Hà Nội, CTCP XNK Thủy sản Năm Căn và CTCP Cơ khí Đóng tàu Thủy sản Việt Nam. Quyền kiểm soát này giúp nhà đầu tư có thể định hướng chiến lược và khai thác tài sản hiệu quả hơn.
Thị trường cũng phản ánh thanh khoản thấp của SEA, với lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng rất ít, chỉ khoảng 4,15% vốn. Điều này khiến giá thị trường khó phản ánh đúng giá trị thực của doanh nghiệp, đặc biệt khi so sánh với giá của block cổ phần có quyền kiểm soát.
Góc nhìn của tôi
Tôi thấy mức giá SCIC đưa ra cho lô cổ phần SEA là một phép thử quan trọng cho thị trường. Giá cao gấp 5 lần giá trị sổ sách và P/E lên đến 65 lần không thể giải thích bằng lợi nhuận hiện tại. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang đánh giá cao tài sản bất động sản và quyền kiểm soát doanh nghiệp hơn là kết quả kinh doanh ngắn hạn.
Tuy nhiên, tôi cũng lưu ý rằng dự án bất động sản lớn nhất của SEA vẫn chưa hoàn thiện pháp lý, đây là rủi ro không nhỏ. Nếu nhà đầu tư mới không thể hiện thực hóa giá trị tài sản này, mức giá khởi điểm có thể là rào cản lớn. Thanh khoản thấp cũng khiến việc chuyển nhượng cổ phần trở nên khó khăn.
Với tôi, đây là một ví dụ điển hình về việc định giá doanh nghiệp không chỉ dựa trên lợi nhuận mà còn phải nhìn vào tài sản và quyền kiểm soát. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ các yếu tố này trước khi quyết định tham gia đấu giá hoặc giao dịch cổ phiếu SEA trên thị trường.
Kết
Phiên đấu giá cổ phần SEA của SCIC sẽ là cơ hội để thị trường xác định lại giá trị thực của doanh nghiệp này. Mức giá khởi điểm cao hơn gần 50% so với thị giá hiện tại đặt ra câu hỏi về sự chênh lệch giữa giá trị tài sản và lợi nhuận. Đồng thời, quyền kiểm soát và tiềm năng phát triển dự án bất động sản là những yếu tố then chốt cần theo dõi.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu nhà đầu tư có sẵn sàng trả mức giá cao hơn nhiều lần giá trị sổ sách để đổi lấy quyền kiểm soát và tiềm năng tài sản của SEA?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên Nhà đầu tư.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.