Luật Thuế thu nhập cá nhân mới, có hiệu lực từ 1/7/2026, với những chính sách miễn và giảm thuế dành cho đầu tư qua quỹ đầu tư chứng khoán đang mở ra cơ hội lớn cho ngành quản lý quỹ tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ nhà đầu tư cá nhân duy trì chiến lược đầu tư dài hạn trên thị trường chứng khoán.
Bối cảnh & Thông tin chính
Ngành quỹ Việt Nam đang phát triển nhanh chóng với tổng giá trị tài sản quản lý (AUM) đến cuối tháng 9/2025 đạt khoảng 806.000 tỷ đồng. Trong đó, tài sản ủy thác danh mục chiếm khoảng 700.000 tỷ đồng, tương đương 87%, và tài sản các quỹ đầu tư chứng khoán chiếm 106.000 tỷ đồng, chiếm 13%. Giai đoạn 2014 đến 9/2025, AUM của các công ty quản lý quỹ tăng trung bình 22% mỗi năm, riêng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán tăng 31%/năm. Trong 9 tháng đầu năm 2025, chỉ số này tiếp tục tăng 7,6% và 15% tương ứng.
Chính phủ Việt Nam đã xác định ngành quỹ là trung tâm thu hút dòng vốn dài hạn cho nền kinh tế. Theo Quyết định 3168/QĐ-BTC ngày 12/9/2025, mục tiêu đến năm 2030 là có 500 quỹ đầu tư chứng khoán, tổng giá trị tài sản ròng đạt 5% GDP, cùng 2,5 triệu nhà đầu tư sở hữu chứng chỉ quỹ, gấp khoảng 5 lần so với cuối năm 2025.
Diễn biến chi tiết
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/7/2026, quy định miễn thuế đối với lợi nhuận chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở nếu nhà đầu tư giữ liên tục từ 2 năm trở lên. Đồng thời, giảm 50% thuế thu nhập cá nhân đối với lợi tức được chia từ các quỹ đầu tư chứng khoán và quỹ đầu tư bất động sản, trong thời gian do Chính phủ quy định.
Chính sách này khuyến khích nhà đầu tư cá nhân giữ chứng chỉ quỹ dài hạn thay vì chạy theo lợi nhuận ngắn hạn. Trong nhiều năm, tâm lý đầu tư ngắn hạn đã khiến nhà đầu tư cá nhân dễ bị dao động khi thị trường biến động. Việc miễn thuế chuyển nhượng sau 2 năm nắm giữ tạo ra lợi ích tài chính lớn cho sự kiên nhẫn, tăng sức hấp dẫn của quỹ mở khi xét đến lợi nhuận sau thuế.
Bên cạnh đó, giảm một nửa thuế trên lợi tức tạo ra dư địa phát triển sản phẩm hướng đến dòng tiền định kỳ như quỹ trái phiếu, quỹ cân bằng và quỹ bất động sản. Trước đây, thuế lợi tức cao khiến nhiều quỹ chọn giữ lại lợi nhuận nên ít phổ biến sản phẩm chi trả lợi tức định kỳ. Chính sách mới có thể thúc đẩy xu hướng này nhằm thu hút nhà đầu tư ưu tiên thu nhập ổn định.
Ưu đãi thuế cũng giúp kênh đầu tư qua quỹ trở nên cạnh tranh hơn so với tự đầu tư cá nhân vốn thường mang tính ngắn hạn và phân tán. Nhà nước nhấn mạnh thúc đẩy dòng tiền qua các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, qua đó tăng tính bền vững và chất lượng thị trường tài chính Việt Nam.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc miễn giảm thuế góp phần thu hút thêm dòng vốn dài hạn vào ngành quỹ, giúp đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao chất lượng đầu tư trên thị trường chứng khoán. Các nhà đầu tư cá nhân có thêm động lực tài chính để duy trì khoản đầu tư qua quỹ lâu dài, giảm bớt tâm lý bán tháo khi thị trường biến động.
Ngành quỹ nhờ đó có cơ hội phát triển nhanh hơn, mở rộng quy mô tổng tài sản và tăng số lượng nhà đầu tư sở hữu chứng chỉ quỹ. Điều này cũng sẽ góp phần ổn định hơn cho thị trường tài chính, giảm thiểu rủi ro do biến động tâm lý ngắn hạn của nhà đầu tư cá nhân.
Đánh giá nhận định
Mặc dù chính sách thuế mới mang tính tích cực rõ rệt, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào văn bản hướng dẫn cụ thể từ Chính phủ, bao gồm phạm vi áp dụng và thời hạn ưu đãi. Tính minh bạch và ổn định trong thực thi quy định là điều kiện quyết định để các công ty quản lý quỹ và nhà đầu tư phát triển chiến lược dài hạn.
Bên cạnh đó, sự phát triển của ngành quỹ còn cần hỗ trợ từ đa dạng sản phẩm, nâng cao chất lượng tư vấn, hoàn thiện khung pháp lý và củng cố niềm tin nhà đầu tư vào tổ chức quản lý tài sản chuyên nghiệp. Đây là những yếu tố quan trọng để ngành quỹ không chỉ tăng trưởng về quy mô mà còn nâng cao được chất lượng vận hành thị trường vốn.
Kết luận: Việc thay đổi trong Luật Thuế thu nhập cá nhân tạo ra động lực mạnh mẽ cho ngành quỹ phát triển tại Việt Nam, đưa quỹ đầu tư vào vị trí trung tâm trong việc huy động dòng vốn dài hạn cho nền kinh tế, đồng thời hỗ trợ nhà đầu tư cá nhân duy trì đầu tư bền vững hơn trên thị trường chứng khoán.