Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao một doanh nghiệp lớn như VEAM lại trì hoãn niêm yết cổ phiếu dù lợi nhuận và cổ tức đều tăng mạnh?
Chuyện gì vừa xảy ra với VEA?
Tổng công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM, mã VEA) vừa tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Theo Nghị quyết, cổ đông đồng thuận chia cổ tức năm 2025 với tỷ lệ 52,4%, tương đương 5.240 đồng/cổ phiếu. Tổng số tiền chi trả dự kiến gần 7.000 tỷ đồng, cao nhất trong 4 năm qua. Lợi nhuận sau thuế công ty mẹ năm 2025 đạt 7.009 tỷ đồng, tăng 12% so với năm 2024. Trong đó, lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết đóng góp 6.630 tỷ đồng. Sau khi chia cổ tức, VEAM còn giữ lại 2.578 tỷ đồng lợi nhuận chưa phân phối sang năm sau.
Ban điều hành đặt kế hoạch năm 2026 với doanh thu thuần công ty mẹ giảm 5% còn 7.655 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế giảm 10% xuống 6.312 tỷ đồng. Với hợp nhất, doanh thu thuần dự kiến tăng 10% đạt 4.889 tỷ đồng, không công bố chỉ tiêu lợi nhuận. VEAM xác định năm 2026 là năm bản lề cho giai đoạn 2026-2030, tập trung phát triển máy nông nghiệp, ôtô, phụ tùng; tái cơ cấu qua thoái vốn khỏi các đơn vị không hiệu quả; hợp tác với Toyota mở rộng sản xuất với vốn đầu tư 260 triệu USD. Lợi nhuận chủ yếu đến từ ba công ty liên kết lớn là Honda, Toyota và Ford, đang chuyển hướng sang xe hybrid và năng lượng xanh.
Tuy nhiên, kế hoạch niêm yết cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán vẫn chưa thể thực hiện. Nguyên nhân là báo cáo tài chính VEAM tiếp tục nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ do tồn tại lịch sử chưa được xử lý triệt để, liên quan đến quyết toán cổ phần hóa, xử lý tài chính và vốn nhà nước. Việc giải quyết phụ thuộc vào nhiều cơ quan quản lý nhà nước và quy định pháp luật. Ban lãnh đạo mong muốn sớm khắc phục nhưng chưa thể cam kết thời gian cụ thể.
Theo Nhà đầu tư
Điều cần hiểu sâu hơn
VEAM là doanh nghiệp nhà nước lớn trong lĩnh vực máy động lực và máy nông nghiệp, đồng thời là cổ đông chiến lược của nhiều hãng ôtô lớn tại Việt Nam. Việc chia cổ tức cao phản ánh dòng tiền mạnh và lợi nhuận ổn định từ các công ty liên kết. Tuy nhiên, kế hoạch niêm yết cổ phiếu trên sàn chứng khoán vẫn bị cản trở bởi các vấn đề lịch sử liên quan đến cổ phần hóa.
Cổ phần hóa là quá trình chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành công ty cổ phần, thường đi kèm với việc xác định lại tài sản, vốn và các khoản nợ. Ở VEAM, tồn tại lịch sử này bao gồm các hồ sơ, thủ tục chưa hoàn tất, quyết toán vốn nhà nước chưa xong, dẫn đến kiểm toán không thể đưa ra ý kiến xác nhận toàn diện (ý kiến ngoại trừ). Đây là rào cản pháp lý và tài chính lớn khiến cổ phiếu chưa thể lên sàn niêm yết chính thức.
Trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ của ngành ôtô sang xe xanh (xe hybrid, xe điện), VEAM đang nỗ lực tái cơ cấu để tận dụng lợi thế liên kết với các hãng lớn như Toyota, Honda, Ford. Việc hợp tác với tập đoàn ôtô Trung Quốc để phát triển xe điện tại nhà máy Thanh Hóa cũng là bước đi chiến lược nhằm bắt kịp xu hướng toàn cầu về năng lượng sạch và giảm phát thải.
Nhưng song song đó, việc xử lý các tồn tại lịch sử không chỉ là vấn đề nội bộ mà còn liên quan đến nhiều cơ quan quản lý nhà nước, khiến tiến trình niêm yết cổ phiếu bị kéo dài. Điều này ảnh hưởng đến thanh khoản và khả năng huy động vốn của VEAM trên thị trường chứng khoán.
Góc nhìn của tôi
Tôi thấy việc VEAM chia cổ tức cao là tín hiệu tích cực về dòng tiền và lợi nhuận thực tế. Điều này giúp giữ chân nhà đầu tư hiện hữu và tạo sự tin tưởng vào khả năng sinh lời từ các công ty liên kết. Tuy nhiên, kế hoạch niêm yết cổ phiếu bị trì hoãn là điểm trừ lớn, ảnh hưởng đến tính minh bạch và cơ hội mở rộng vốn từ thị trường.
Với vai trò là một trader, tôi quan tâm đến khả năng VEAM xử lý xong các tồn tại lịch sử trong thời gian tới. Nếu thành công, cổ phiếu có thể được niêm yết chính thức, tăng thanh khoản và thu hút dòng tiền đầu tư. Ngược lại, trì hoãn kéo dài có thể tạo áp lực lên giá cổ phiếu do thiếu thông tin minh bạch và hạn chế giao dịch.
Chiến lược hợp tác mở rộng sản xuất xe điện và xe hybrid là điểm cộng lớn trong bối cảnh ngành ôtô Việt Nam đang chuyển đổi nhanh. Tuy nhiên, rủi ro pháp lý và quản trị vẫn là yếu tố cần theo dõi sát sao. Tôi cũng để ý kế hoạch thoái vốn khỏi các đơn vị không hiệu quả, đây có thể là cơ hội để VEAM tập trung nguồn lực vào mảng cốt lõi, cải thiện hiệu quả hoạt động.
Kết
VEAM đang trong giai đoạn chuyển mình với lợi nhuận tăng trưởng và cổ tức cao. Tuy nhiên, các tồn tại lịch sử vẫn là rào cản lớn cho kế hoạch niêm yết cổ phiếu. Việc xử lý các vấn đề này sẽ quyết định khả năng mở rộng vốn và phát triển bền vững của doanh nghiệp trong tương lai.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu VEAM có thể giải quyết các tồn tại lịch sử để niêm yết cổ phiếu trong thời gian tới, và điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào đến giá trị cổ phiếu?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên Nhà đầu tư.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.
