Việt Nam vừa đạt bước tiến quan trọng trong lĩnh vực năng lượng khi ký kết hiệp định xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại tỉnh Ninh Thuận. Hợp tác với Nga sẽ giúp phát triển nguồn điện hạt nhân hiện đại, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng trong dài hạn cho nền kinh tế.
Bối cảnh & Thông tin chính
Ngày 23/3/2026 tại Moskva, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin chứng kiến lễ ký hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam. Văn kiện do Tổng Giám đốc Rosatom Alexey Likhachev và Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn ký kết. Nội dung chính bao gồm xây dựng hai tổ máy điện theo thiết kế lò phản ứng VVER-1200 của Nga, với tổng công suất lắp đặt 2.400 MW.
Dự án tham khảo là nhà máy điện Leningrad-2 (tổ máy số 1 và 2), đây cũng là mô hình công nghệ được Nga sử dụng trong nhiều nhà máy hiện đại. Hiệp định này sẽ là nền tảng pháp lý cho việc triển khai dự án trong nhiều thập kỷ, đồng thời thúc đẩy quan hệ đối tác công nghiệp chiến lược giữa hai bên.
Diễn biến chi tiết
Trước khi ký hiệp định, tháng 1/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu hoàn tất đàm phán hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 với Nga, đồng thời xúc tiến tìm kiếm đối tác cho dự án Ninh Thuận 2. Qua nhiều vòng thương thảo, hai bên đã cơ bản thống nhất dự thảo hợp tác.
Trước đó vào tháng 9/2025, CTCP Năng lượng Quốc tế Rosatom và CTCP Tư vấn Xây dựng Điện 2 (TV2) ký biên bản ghi nhớ hợp tác cho dự án Ninh Thuận 1, trong đó có cập nhật nghiên cứu khả thi cùng phát triển hạ tầng lưới điện, logistics và đào tạo nhân lực chuyên môn.
Các doanh nghiệp trong nước như Vinaconex (VCG), Đèo Cả, Hòa Bình (HBC), Coteccons (CTD), Fecon (FCN) cùng nhiều nhà thầu xây dựng khác đã bắt đầu chuẩn bị đội ngũ kỹ thuật và nhân sự cho thi công và vận hành nhà máy. Tập đoàn Hòa Phát (HPG) cũng cam kết tham gia cung ứng thép cho dự án, góp phần vào chuỗi giá trị công nghiệp hạt nhân tại Việt Nam.
Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận gồm hai nhà máy Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 với tổng công suất dự kiến từ 4.000 đến 6.400 MW, tổng vốn đầu tư khoảng 20-30 tỷ USD. Nhà máy dự kiến vận hành trong giai đoạn 2030-2035, hiện đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư để đảm bảo tiến độ xây dựng theo yêu cầu của Chính phủ trước năm 2031.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Việc ký kết hiệp định xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam mở ra cơ hội lớn cho ngành năng lượng, đồng thời tạo cú hích cho thị trường chứng khoán với các cổ phiếu của doanh nghiệp xây dựng, vật liệu và năng lượng có liên quan. Các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức có thể kỳ vọng vào chuỗi giá trị mới phát triển từ dự án quy mô lớn này.
Không chỉ góp phần cải thiện an ninh năng lượng quốc gia, dự án còn tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển công nghiệp năng lượng hạt nhân trong nước, đồng thời tăng cường quan hệ hợp tác chiến lược với Nga trong lĩnh vực năng lượng và công nghệ cao.
Đánh giá nhận định
Dự án này đánh dấu bước đi then chốt trong chiến lược năng lượng dài hạn của Việt Nam, hướng tới đa dạng hóa nguồn cung và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng. Việc lựa chọn công nghệ lò phản ứng VVER-1200 của Nga được đánh giá cao về độ tin cậy và hiệu quả vận hành.
Bên cạnh đó, sự tham gia sâu rộng của các doanh nghiệp nội địa trong chuỗi giá trị sẽ nâng cao năng lực nội tại của ngành năng lượng hạt nhân Việt Nam, góp phần tạo nền tảng bền vững cho phát triển công nghiệp và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Kết luận: Hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận giữa Việt Nam và Nga không chỉ góp phần tăng cường an ninh năng lượng mà còn mở ra cơ hội phát triển chiến lược cho ngành năng lượng và thị trường chứng khoán trong nước, tạo lực đẩy cho nền kinh tế bền vững trong tương lai.