Vào sáng ngày 12/4, dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh với tổng đầu tư 5,6 tỷ USD đã chính thức được khởi công, sử dụng công nghệ tàu Velaro Novo của Siemens nhằm tối ưu hóa vận hành và rút ngắn thời gian di chuyển chỉ còn 23 phút.
Bối cảnh & Thông tin chính
Dự án đường sắt cao tốc có quy mô 147.000 tỷ đồng do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed làm chủ đầu tư, hướng tới tạo lập chuẩn mực vận tải mới trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Sự kiện khởi công tại Quảng Ninh được chứng kiến bởi đại diện các Bộ, ngành và Chính phủ, đánh dấu bước tiến quan trọng của lĩnh vực hạ tầng giao thông do tư nhân thực hiện.
Diễn biến chi tiết
VinSpeed lựa chọn hợp tác cùng Siemens Mobility (Đức) sử dụng công nghệ Velaro Novo – thế hệ tàu cao tốc mới nhất có khả năng vận hành ổn định ở tốc độ 350 km/h. Dữ liệu từ Siemens cho thấy dòng tàu Velaro đã tích lũy hơn 3 tỷ km vận hành thực tế tại các thị trường lớn như Đức, Pháp và Trung Quốc với tỷ lệ đúng giờ trên 99%. Thiết kế cấu trúc “ống rỗng” giúp giảm trọng lượng toa xe 15% so với các thế hệ trước, kết hợp cùng hệ thống quản lý năng lượng thông minh tiết kiệm tới 30% điện năng tiêu thụ, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho dự án có tuổi thọ khai thác kéo dài nhiều thập kỷ.
Kinh nghiệm hợp tác chuyển giao công nghệ từ BMW năm 2018 cho VinFast được coi là tiền đề quan trọng. Khi đó, VinFast mua bản quyền khung gầm BMW 5 Series và X5, đồng thời sản xuất động cơ N20 trong nước, đồng thời tinh chỉnh cấu trúc động cơ để thích ứng với điều kiện khí hậu nóng ẩm, giúp tăng tuổi thọ và giảm chi phí bảo trì. Đầu tư nhà máy gia công thân máy và trục khuỷu dưới sự giám sát của các chuyên gia Đức cho phép rút ngắn thời gian phát triển trong khi đảm bảo tiêu chuẩn châu Âu.
Chiến lược học hỏi và tiếp biến công nghệ từ các quốc gia phát triển như Trung Quốc cũng được nhắc đến. Trung Quốc đã nội địa hóa đến 84% tiêu chuẩn kỹ thuật trên các dòng tàu cao tốc hiện đại sau nhiều năm hợp tác và chuyển giao công nghệ từ Siemens, từ đó tự chủ trong thiết kế và vận hành hệ thống hạ tầng đường sắt quy mô lớn.
Về mặt hạ tầng quản lý, tuyến Hà Nội – Quảng Ninh trang bị hệ thống tín hiệu ETCS cấp 2 và công nghệ vận hành tàu tự động ATO giúp kiểm soát an toàn khi chạy ở tốc độ cao. Hệ thống TrainIT số hóa toàn bộ dữ liệu cảm biến thời gian thực, giúp các kỹ sư dự báo chính xác việc bảo trì định kỳ. Đoạn đường dài 120,2 km này dự kiến hoàn thiện vào năm 2028 với 96% tuyến đi trên cầu cạn nhằm đảm bảo tốc độ tối ưu.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Quyết định đầu tư công nghệ hiện đại từ Siemens cho dự án đường sắt tốc độ cao không chỉ nâng tầm năng lực của doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực hạ tầng giao thông mà còn tạo ra dấu ấn về mặt chuyển giao công nghệ quốc tế. Điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán, đặc biệt là cổ phiếu nhóm doanh nghiệp phát triển hạ tầng và công nghệ giao thông vận tải.
Việc ứng dụng hệ thống quản lý năng lượng tiên tiến và giải pháp vận hành tự động có thể trở thành xu hướng mới, góp phần tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho các doanh nghiệp Việt trước các đối thủ quốc tế trong lĩnh vực công nghệ vận tải.
Đánh giá nhận định
Việc Vingroup kiên quyết chọn công nghệ Đức do Siemens cung cấp cho dự án đường sắt cao tốc Hà Nội – Quảng Ninh thể hiện chiến lược đầu tư dài hạn, chú trọng tính an toàn và hiệu quả vận hành. Kinh nghiệm thực tế từ các chuỗi hợp tác trước đó với các thương hiệu Đức cho thấy hiệu quả trong chuyển giao công nghệ và thích ứng với điều kiện địa phương.
Hướng đi này góp phần nâng cao năng lực làm chủ công nghệ cao trong ngành hạ tầng giao thông của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời mở ra tiền lệ quan trọng cho các dự án tương tự trong tương lai.
Kết luận: Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh với sự lựa chọn công nghệ Velaro Novo của Siemens không chỉ kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển mà còn tạo đà tăng trưởng cho thị trường hạ tầng và công nghệ giao thông tại Việt Nam, nâng cao vị thế doanh nghiệp Việt trên bản đồ công nghệ quốc tế.
