Bạn có bao giờ tự hỏi một doanh nghiệp phát hành sách lại dành phần lớn tài sản để cho vay với lãi suất cao không? VNB đang làm điều đó, và điều này ảnh hưởng thế nào đến cổ phiếu?
Chuyện gì vừa xảy ra với VNB?
Theo FireAnt, báo cáo tài chính bán niên 2026 của Công ty Cổ phần Sách Việt Nam (VNB) cho thấy tổng tài sản hơn 1.245 tỷ đồng, trong đó 96% nằm ở khoản đầu tư tài chính. Cụ thể, VNB có hơn 1.038 tỷ đồng cho vay đối tác với lãi suất 12%/năm, tăng gấp 11 lần so với đầu năm. Khoản tiền gửi kỳ hạn tại VietinBank cũng chiếm hơn 157 tỷ đồng, lãi suất 5,5-7,85%/năm. Trong khi đó, doanh thu thuần từ bán sách chỉ đạt 13 tỷ đồng, hoàn thành 7% kế hoạch năm và giảm so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt hơn 43 tỷ đồng, chủ yếu nhờ 64 tỷ đồng thu nhập tài chính, trong đó tiền lãi cho vay đóng góp khoảng 60 tỷ đồng. Nợ phải trả của công ty rất thấp, chỉ gần 17 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu hơn 1.228 tỷ đồng. VNB là công ty con của Vingroup, với tỷ lệ sở hữu 65,33%, và SCIC nắm 10% cổ phần. Giá cổ phiếu VNB kết phiên 20/08 ở 13.200 đồng, vốn hóa khoảng 896 tỷ đồng, thấp hơn giá trị tiền mặt và dư nợ cho vay hiện có.
Điều cần hiểu sâu hơn
VNB vốn là doanh nghiệp nhà nước chuyển sang công ty cổ phần từ 2016, hoạt động chính là phát hành và phân phối sách. Tuy nhiên, xu hướng thị trường và thói quen đọc sách thay đổi đã ảnh hưởng tiêu cực đến doanh thu mảng này. Việc công ty chuyển phần lớn tài sản sang cho vay đối tác với lãi suất 12% cho thấy một chiến lược chuyển đổi rủi ro và dòng tiền. Đây là hình thức đầu tư tài chính, khác với kinh doanh cốt lõi. Lãi suất 12% cao hơn nhiều so với gửi ngân hàng, nhưng cũng đi kèm rủi ro tín dụng (rủi ro đối tác không trả được nợ). Việc cấu trúc tài sản dồn vào khoản cho vay khiến thu nhập tài chính trở thành nguồn thu chính, trong khi doanh thu bán sách teo tóp chỉ còn chiếm tỉ trọng rất nhỏ. Điều này làm thay đổi bản chất doanh nghiệp từ phát hành sách sang gần như một công ty tài chính nhỏ. Mức nợ thấp giúp công ty có khả năng chịu đựng rủi ro tín dụng tốt hơn, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về tính bền vững của mô hình kinh doanh. Giá cổ phiếu thấp hơn giá trị tiền mặt và khoản cho vay cho thấy thị trường có thể đang đánh giá rủi ro tín dụng hoặc khả năng thu hồi vốn. Đây là điểm cần quan sát kỹ trong các báo cáo tài chính tiếp theo.
Góc nhìn của tôi
Tôi thấy VNB đang trong giai đoạn chuyển đổi mô hình rất rõ ràng. Việc dồn hơn 1.000 tỷ đồng vào cho vay với lãi suất 12% là con dao hai lưỡi. Một mặt, nó giúp công ty duy trì lợi nhuận ổn định khi mảng kinh doanh sách suy giảm. Mặt khác, rủi ro tín dụng tăng lên, đặc biệt khi khoản cho vay chiếm tỷ trọng áp đảo. Tôi cũng để ý rằng nợ vay rất thấp, điều này giúp giảm áp lực tài chính nhưng cũng cho thấy công ty chưa tận dụng đòn bẩy để mở rộng kinh doanh. Giá cổ phiếu đang phản ánh sự hoài nghi của thị trường về khả năng sinh lời bền vững từ mô hình mới. Nếu công ty không có chiến lược rõ ràng để cải thiện mảng kinh doanh cốt lõi hoặc đa dạng hóa nguồn thu, rủi ro giảm giá cổ phiếu vẫn hiện hữu. Tôi khuyên nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các khoản cho vay và chất lượng tài sản tài chính, cũng như diễn biến doanh thu bán sách trong các quý tới.
Kết
VNB đang thay đổi cấu trúc tài sản và nguồn thu, chuyển từ kinh doanh sách sang hoạt động cho vay với lãi suất cao. Điều này tạo ra sự lệch pha giữa mô hình kinh doanh truyền thống và thực tế tài chính. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ rủi ro tín dụng và khả năng duy trì lợi nhuận trong bối cảnh ngành sách gặp khó khăn.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu VNB có thể cân bằng giữa kinh doanh cốt lõi và hoạt động tài chính để tạo ra giá trị bền vững cho cổ đông?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên FireAnt.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.