Báo cáo kiểm toán tài chính năm 2025 của VNDirect (HoSE: VND) cho thấy sự gia tăng đáng kể khoản phải thu khó đòi, đặc biệt tập trung vào nhóm Trung Nam, với tổng giá trị đạt gần 1.900 tỷ đồng. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến kết quả lợi nhuận mà còn lan rộng tới các chỉ tiêu an toàn vốn của doanh nghiệp.
Bối cảnh & Thông tin chính
Tính đến ngày 31/12/2025, tổng giá trị phải thu khó đòi của VNDirect lên tới 1.961,7 tỷ đồng, gấp 4,44 lần so với mức 441,7 tỷ đồng đầu năm, tức tăng thêm khoảng 1.520 tỷ đồng trong một năm. Song song đó, số dự phòng rủi ro đã được tăng từ 193,1 tỷ đồng lên gần 436 tỷ đồng, tương đương tăng 242,8 tỷ đồng.
Mức tăng chủ yếu đến từ khoản phải thu liên quan CTCP Đầu tư Xây dựng Trung Nam với giá trị 1.834,6 tỷ đồng, chiếm tới 93,5% tổng phải thu khó đòi của công ty. Cộng thêm CTCP Điện gió Trung Nam Đắk Lắk 1 với 58,8 tỷ đồng, hai đơn vị này chiếm khoảng 96,5% tổng phải thu khó đòi cuối năm.
Dự phòng cho hai pháp nhân nhóm Trung Nam này cũng chiếm gần 92,6% tổng dự phòng, đạt khoảng 403,6 tỷ đồng, trong khi các đối tượng khác chỉ ghi nhận 68,2 tỷ đồng phải thu khó đòi và 32,4 tỷ đồng dự phòng, cho thấy rủi ro tập trung rất cao.
Tới cuối quý IV/2025, cơ cấu khoản phải thu khó đòi và dự phòng gần như giữ nguyên với tổng giá trị 1.925 tỷ đồng và 342 tỷ đồng tương ứng, trong đó Trung Nam chiếm phần lớn.
Diễn biến chi tiết
Trong năm 2025, VNDirect ghi nhận chi phí dự phòng ròng lên đến 242,8 tỷ đồng, gồm 303,15 tỷ đồng trích lập mới và 60,33 tỷ đồng hoàn nhập, khiến lợi nhuận bị ảnh hưởng rõ rệt do chi phí tăng.
Cụ thể hơn, khoản phải thu từ CTCP Đầu tư Xây dựng Trung Nam tăng từ 229,6 tỷ đồng đầu năm lên 1.834,6 tỷ đồng cuối năm, kéo theo dự phòng tăng từ 96,6 tỷ đồng lên 362,4 tỷ đồng, góp phần làm chi phí dự phòng tăng thêm gần 266 tỷ đồng – mức tăng chủ đạo trong tổng chi phí dự phòng năm qua.
Tỷ lệ dự phòng trên khoản phải thu khó đòi của Trung Nam giảm từ 42,1% xuống 19,8% cho thấy khoản phải thu tăng nhanh hơn rất nhiều so với dự phòng được trích lập.
Ngược lại, CTCP Năng lượng Tái tạo Trung Nam đã xóa bỏ khoản phải thu khó đòi 43 tỷ đồng sau khi hoàn nhập dự phòng toàn bộ, trong khi CTCP Điện gió Trung Nam Đắk Lắk 1 giữ nguyên khoản phải thu 58,8 tỷ đồng nhưng tăng dự phòng từ 29,4 tỷ đồng lên 41,16 tỷ đồng, nâng tỷ lệ bao phủ từ 50% lên 70%.
Bên cạnh đó, VNDirect đang duy trì mảng trái phiếu lớn với hơn 10.500 khách hàng cá nhân và hơn 100 khách hàng tổ chức tham gia, tổng doanh số phân phối lên đến gần 60.000 tỷ đồng năm 2024. Công ty cũng thuộc top 2 về tư vấn phát hành trái phiếu doanh nghiệp với giá trị 67.500 tỷ đồng, và có hạn mức tín dụng gần 50.000 tỷ đồng.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Sự gia tăng mạnh mẽ khoản nợ khó đòi từ nhóm Trung Nam không chỉ tạo áp lực lớn lên kết quả tài chính VNDirect mà còn làm dấy lên lo ngại về chất lượng tài sản trong danh mục trái phiếu doanh nghiệp của công ty. Yếu tố này có thể ảnh hưởng không nhỏ đến niềm tin của nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trên thị trường chứng khoán.
Việc rủi ro đã được phản ánh vào chỉ tiêu an toàn vốn cũng cho thấy mức độ nghiêm trọng khi các khoản trái phiếu không có hoặc có tín nhiệm thấp, qua đó có thể làm tăng hệ số rủi ro, ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng yêu cầu an toàn tài chính của doanh nghiệp.
Đánh giá nhận định
Tình hình thu hồi khoản phải thu khó đòi từ Trung Nam là thách thức trực tiếp đối với VNDirect. Với tỷ lệ bao phủ dự phòng giảm trong khi khoản phải thu tăng nhanh, công ty cần áp dụng các biện pháp mạnh mẽ hơn để kiểm soát rủi ro tín dụng và cải thiện chất lượng tài sản, tránh ảnh hưởng sâu rộng tới báo cáo tài chính và nguồn vốn.
Đồng thời, việc duy trì hoạt động phát hành và phân phối trái phiếu doanh nghiệp với quy mô lớn đòi hỏi VNDirect phải nâng cao công tác quản lý danh mục trái phiếu, đặc biệt các trái phiếu dựa vào nhóm pháp nhân có tín nhiệm thấp như Trung Nam để giữ vững an toàn vốn và niềm tin nhà đầu tư.
Kết luận: Khoản phải thu khó đòi gần 1.900 tỷ đồng liên quan Trung Nam là bài toán lớn đòi hỏi VNDirect phải quản trị rủi ro chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ lợi nhuận và an toàn vốn trong bối cảnh thị trường tài chính đầy biến động.