Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao lợi nhuận một doanh nghiệp có thể giảm sâu trong quý nhưng vẫn tăng trưởng tốt trong dài hạn?
Chuyện gì vừa xảy ra với VOS?
Theo FireAnt, quý 3/2026, CTCP Vận tải biển Việt Nam (Vosco – HOSE: VOS) ghi nhận lợi nhuận sau thuế gần 77 tỷ đồng, giảm 42% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính là quý 3/2025 có khoản lãi bất thường 98 tỷ đồng từ việc bán tàu Vosco Star, khoản này không còn trong quý 3 năm nay. Doanh thu thuần quý 3/2026 đạt 739 tỷ đồng, giảm 13% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, lợi nhuận gộp tăng 74% nhờ giá vốn giảm 22%, kéo biên lợi nhuận gộp lên 19% từ mức 10% năm trước.
Doanh thu tài chính giảm 69%, còn 4 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính tăng 82%, lên 20 tỷ đồng. Chi phí bán hàng tăng 22%, chi phí quản lý giảm 5%. Lũy kế 9 tháng đầu năm, Vosco đạt doanh thu 2.370 tỷ đồng, tăng 10% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế tăng 40%, đạt 123 tỷ đồng. Công ty đã hoàn thành hơn 54% kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026 với 149 tỷ đồng sau 9 tháng.
Điều cần hiểu sâu hơn
Vosco hoạt động chính trong lĩnh vực vận tải biển, chủ yếu vận chuyển hàng rời (bulk cargo). Việc bán tàu là một nguồn thu bất thường, không phải hoạt động kinh doanh cốt lõi. Năm 2025, khoản lãi 98 tỷ đồng từ bán tàu Vosco Star giúp lợi nhuận quý 3 tăng vọt. Năm nay, không có khoản này nên lợi nhuận quý 3 giảm mạnh dù hoạt động vận tải vẫn cải thiện.
Việc giảm giá vốn hàng bán 22% trong khi doanh thu giảm 13% cho thấy công ty đang tối ưu chi phí vận hành hoặc có sự thay đổi trong cơ cấu đội tàu. Vosco đã bổ sung nhiều tàu cỡ Supramax (tàu hàng rời cỡ trung bình) theo hình thức đầu tư và thuê, giúp tăng doanh thu vận tải 33% trong 9 tháng. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy công ty đang tập trung mở rộng năng lực vận tải thay vì dựa vào thanh lý tài sản cố định.
Biên lợi nhuận gộp tăng từ 10% lên 19% là tín hiệu hiệu quả hoạt động được cải thiện. Tuy nhiên, chi phí tài chính tăng 82% chủ yếu do vay ngắn hạn tăng, có thể ảnh hưởng đến áp lực tài chính nếu không được kiểm soát tốt. Tổng nợ phải trả tăng 7%, trong đó nợ ngắn hạn tăng 31%, cần theo dõi kỹ để tránh rủi ro thanh khoản.
Góc nhìn của tôi
Tôi thấy quý 3 của VOS phản ánh rõ sự khác biệt giữa lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh chính và lợi nhuận bất thường. Việc không còn khoản lãi bán tàu khiến lợi nhuận giảm, nhưng tăng trưởng doanh thu vận tải và cải thiện biên lợi nhuận gộp là điểm sáng.
Tôi cũng lưu ý chi phí tài chính tăng mạnh, đặc biệt vay ngắn hạn tăng gần gấp 5 lần. Điều này có thể làm tăng áp lực trả nợ trong ngắn hạn và ảnh hưởng đến dòng tiền. Nhà đầu tư nên chú ý đến khả năng quản lý nợ và dòng tiền của công ty trong các quý tới.
Việc bổ sung tàu mới theo hình thức thuê và đầu tư cho thấy chiến lược mở rộng đội tàu đang được triển khai. Đây là cơ hội để tăng doanh thu vận tải, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro chi phí cố định và biến động thị trường vận tải biển toàn cầu.
Kết
VOS đang trong giai đoạn chuyển mình, từ việc tận dụng tài sản cố định để tạo lợi nhuận bất thường sang tập trung phát triển hoạt động vận tải cốt lõi. Quý 3 giảm lợi nhuận không phải dấu hiệu xấu nếu nhìn vào bức tranh dài hạn và hiệu quả vận hành.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Liệu VOS có thể duy trì đà tăng trưởng doanh thu vận tải và kiểm soát chi phí tài chính trong bối cảnh thị trường vận tải biển biến động?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên FireAnt.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.