Kiểm toán Nhà nước đã chỉ ra hàng loạt sai phạm trong quản lý tài chính và hoạt động đầu tư của Tổng CTCP Xây dựng Hà Nội (Hancorp – mã chứng khoán HAN) cùng các công ty con trong năm 2024, đặc biệt liên quan đến các dự án lớn như gói thầu 35.000 tỷ đồng tại sân bay Long Thành và thi công Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2.
Bối cảnh & Thông tin chính
Kết luận kiểm toán cho thấy Hancorp và các đơn vị thành viên có nhiều tồn tại trong quản lý công nợ khi chưa đối chiếu, tồn đọng kéo dài nhiều khoản phải thu và phải trả, đồng thời phát hiện việc thanh toán vượt tỷ lệ giao khoán tại 5 công trình, tổng giá trị vượt hơn 37,9 tỷ đồng. Ngoài ra, còn có nợ quá hạn, nợ tạm ứng chưa thu hồi và chậm trễ trong thu hồi vốn đầu tư tại một số dự án.
Diễn biến chi tiết
Hancorp, doanh nghiệp Nhà nước với vốn điều lệ hơn 1.410 tỷ đồng, trong đó Bộ Xây dựng nắm giữ 98,83%, hiện sở hữu tài sản hơn 6.900 tỷ đồng (số liệu cuối năm 2025). Trong 4 năm gần nhất, công ty đạt doanh thu bình quân khoảng 3.000 tỷ đồng mỗi năm và lợi nhuận sau thuế trung bình hơn 60 tỷ đồng mỗi năm.
Đáng chú ý, Hancorp là thành viên của liên danh Vietur thắng thầu gói thầu 5.10 với giá trị hơn 35.000 tỷ đồng trong dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 hồi tháng 8/2023. Tại báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, công ty ghi nhận khoản phải thu và hàng tồn kho hơn 5.000 tỷ đồng, chiếm tới 77,4% tổng tài sản.
Các khoản phải thu lớn tại các dự án và đối tác như Lilama (235 tỷ đồng), Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 (216 tỷ đồng), các sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất thuộc ACV, cùng với Vinhomes (159 tỷ đồng) được đánh giá chưa thu hồi hoặc giải quyết kịp thời. Dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, với quy mô 1.000 giường bệnh, tổng mức đầu tư gần 5.000 tỷ đồng, đã triển khai nhiều năm từ 2015 nhưng vướng mắc kéo dài, hiện trong diện thanh tra.
Về nợ phải trả, Hancorp có hơn 5.000 tỷ đồng, gấp ba lần vốn chủ sở hữu. Mặc dù dư nợ vay chỉ khoảng 1.000 tỷ đồng, công ty vẫn duy trì lượng tiền mặt và tương đương khoảng 500 tỷ đồng. Tuy nhiên, cơ cấu nợ còn có gần 1.000 tỷ đồng nợ tiềm năng từ các khoản người mua trả tiền trước ngắn hạn và doanh thu chưa thực hiện dài hạn.
Đơn vị kiểm toán đã đưa ra ý kiến ngoại trừ do những hạn chế trong việc đối chiếu công nợ và ghi nhận kế toán. Tại ngày 31/12/2025, các công ty con của Hancorp chưa xác nhận đầy đủ khoảng 73,7 tỷ đồng công nợ phải thu và 156,2 tỷ đồng công nợ phải trả. Ngoài ra, hơn 3 tỷ đồng chi phí trả trước dài hạn chưa được phân bổ đúng quy định, và các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết vẫn ghi nhận theo giá gốc thay vì phương pháp vốn chủ sở hữu, gây khó khăn cho kiểm toán viên đánh giá chính xác.
Tác động tới thị trường & nhà đầu tư
Thông tin về các tồn tại và sai phạm tại Hancorp có thể ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán, đặc biệt với cổ phiếu HAN do những lo ngại về quản trị tài chính, khả năng thu hồi công nợ và hiệu quả đầu tư vốn. Đồng thời, các rủi ro từ các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành và Bệnh viện Việt Đức cũng là điểm cần lưu ý khi đánh giá tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
Đánh giá nhận định
Việc Kiểm toán Nhà nước đưa ra khuyến nghị kiểm điểm trách nhiệm cá nhân, tập thể và yêu cầu chấn chỉnh quản lý tài chính cho thấy Hancorp cần nhanh chóng cải thiện công tác quản lý và giám sát dự án, đặc biệt là tập trung thu hồi công nợ và xử lý các khoản nợ tồn đọng. Sự kém hiệu quả trong đầu tư vốn đề nghị phải có phương án tái cơ cấu, thoái vốn rõ ràng giai đoạn 2021-2026 nhằm bảo đảm an toàn vốn Nhà nước.
Kết luận: Hancorp đang đứng trước áp lực thanh tra, xử lý các tồn tại dụng tài chính và các khó khăn trong thu hồi công nợ tại các dự án lớn, điều này tác động đáng kể đến sự ổn định và triển vọng phát triển của doanh nghiệp cũng như niềm tin của nhà đầu tư trên thị trường tài chính.