Bạn có bao giờ tự hỏi áp lực tài chính của các công ty con có thể ảnh hưởng thế nào đến cổ phiếu mẹ trên sàn không?
Chuyện gì vừa xảy ra với VHM?
Theo Vietstock, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Bất động sản Phát Đạt (BĐS Phát Đạt) đã tăng nợ phải trả lên hơn 39.3 ngàn tỷ đồng tính đến 30/06/2026. Đây là mức tăng hơn 3.5 lần so với đầu năm, khi tổng nợ chỉ khoảng 11,010 tỷ đồng. Trong khi đó, vốn chủ sở hữu của Phát Đạt tăng nhẹ 14% lên 8,647 tỷ đồng. Hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu tăng từ 1.45 lần lên 4.55 lần, cho thấy mức độ đòn bẩy tài chính đang tăng cao.
Đáng chú ý, dư nợ vay ngân hàng và dư nợ trái phiếu đều giảm mạnh, lần lượt từ 4,560 tỷ đồng xuống 2,910 tỷ đồng và từ 10,904 tỷ đồng xuống 3,374 tỷ đồng. Ngược lại, các khoản phải trả khác tăng đột biến, chiếm phần lớn tổng nợ phải trả. Khả năng thanh toán ngắn hạn của công ty cũng suy giảm, với hệ số thanh toán ngắn hạn giảm từ 2.19 lần xuống 1.19 lần, hệ số thanh toán nhanh giảm từ 1.35 lần xuống 1.02 lần.
Kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận lỗ 114.6 tỷ đồng, nâng lỗ lũy kế lên gần 699 tỷ đồng. Hệ số lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản và vốn chủ sở hữu đều âm, lần lượt là -0.39% và -2.18%. Phát Đạt cũng đã thanh toán đầy đủ lãi trái phiếu với mức lãi suất 11%/năm cho các lô PDA12501, PDA12601 và PDA12602.
Phát Đạt được thành lập tháng 3/2023, vốn điều lệ ban đầu hơn 7,008 tỷ đồng, trong đó Vinhomes (HOSE: VHM) nắm 99.9%. Tuy nhiên, VHM đã chuyển nhượng gần hết vốn cho các đối tác khác. Tính đến tháng 5/2026, vốn điều lệ tăng lên gần 9,346 tỷ đồng với các cổ đông lớn là bà Bùi Thị Mai, Công ty TNHH Nông nghiệp Công nghệ cao Phúc Sơn và Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Hưng Nghĩa.
Phát Đạt hiện tham gia phát triển các dự án lớn như Vinhomes Ocean Park 3, Grand World Phú Quốc và Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh. Tuy nhiên, theo đánh giá của Saigon Ratings tháng 12/2025, công ty có rủi ro kinh doanh khá cao và tài chính đáng kể, với xếp hạng tín nhiệm dài hạn vnBB+ và triển vọng ổn định.
Điều cần hiểu sâu hơn
Phát Đạt là một công ty con mới thành lập và từng thuộc sở hữu gần như toàn bộ của VHM, một trong những ông lớn bất động sản hàng đầu Việt Nam. Việc tăng nợ phải trả lên mức 39.3 ngàn tỷ đồng trong vòng nửa năm là dấu hiệu cho thấy công ty đang sử dụng đòn bẩy tài chính rất cao để duy trì hoạt động và phát triển dự án.
Trong tài chính doanh nghiệp, nợ phải trả bao gồm các khoản vay ngân hàng, trái phiếu và các khoản phải trả khác như tiền nhà thầu, chi phí phát sinh chưa thanh toán. Việc giảm dư nợ vay ngân hàng và trái phiếu nhưng tăng mạnh các khoản phải trả khác cho thấy Phát Đạt có thể đang trì hoãn thanh toán hoặc gia tăng các khoản nợ ngắn hạn, làm tăng áp lực dòng tiền.
Hệ số thanh toán ngắn hạn và thanh toán nhanh giảm gần về mức 1 lần cho thấy khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn đang rất căng thẳng. Hệ số khả năng thanh toán lãi vay dưới 1 lần cũng cảnh báo rủi ro về khả năng duy trì chi phí tài chính.
Lỗ lũy kế gần 700 tỷ đồng trong bối cảnh thị trường bất động sản đang có nhiều biến động càng làm tăng áp lực tài chính. Các dự án trọng điểm như Vinhomes Ocean Park 3 và Grand World Phú Quốc có tiến độ và doanh thu phụ thuộc nhiều vào thị trường và khả năng huy động vốn.
Về mặt sở hữu, VHM đã chuyển nhượng phần lớn vốn tại Phát Đạt cho các nhà đầu tư khác. Điều này có thể giảm thiểu rủi ro trực tiếp cho VHM, nhưng vẫn cần theo dõi diễn biến tài chính của Phát Đạt vì các dự án liên quan có thể ảnh hưởng gián tiếp đến VHM qua các hợp tác phát triển dự án.
Góc nhìn của tôi
Tôi thấy việc Phát Đạt tăng nợ phải trả gấp hơn 3 lần trong 6 tháng là một tín hiệu cảnh báo về áp lực tài chính rất lớn. Việc giảm vay ngân hàng và trái phiếu nhưng tăng các khoản phải trả khác có thể là dấu hiệu công ty đang tận dụng các khoản nợ ngắn hạn hoặc chưa thanh toán để duy trì dòng tiền.
Khả năng thanh toán giảm sút, lỗ lũy kế tăng lên cho thấy rủi ro thanh khoản và hiệu quả kinh doanh đang bị đe dọa. Với một công ty con có vốn điều lệ lớn và liên quan đến VHM, tôi sẽ chú ý đến khả năng tác động dây chuyền nếu Phát Đạt gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng.
Tuy nhiên, việc VHM đã chuyển nhượng phần lớn vốn cũng là điểm giảm thiểu rủi ro trực tiếp. Tôi cũng lưu ý rằng các dự án của Phát Đạt vẫn là những dự án lớn, có tiềm năng nếu thị trường bất động sản phục hồi. Nhưng nhà đầu tư nên theo dõi sát các báo cáo tài chính tiếp theo để đánh giá khả năng cải thiện dòng tiền và giảm áp lực nợ.
Kết
BĐS Phát Đạt đang ở giai đoạn tài chính khá căng thẳng với nợ phải trả tăng mạnh và kết quả kinh doanh tiếp tục thua lỗ. Mối liên hệ giữa Phát Đạt và VHM đặt ra câu hỏi về ảnh hưởng gián tiếp đến cổ phiếu mẹ. Áp lực dòng tiền và khả năng thanh toán là điểm cần theo dõi sát sao trong thời gian tới.
Câu hỏi để bạn suy ngẫm: Nếu một công ty con tăng đòn bẩy tài chính quá cao, bạn sẽ đánh giá thế nào về rủi ro của cổ phiếu công ty mẹ trong ngành bất động sản?
Nguồn tham khảo: Bài viết phân tích từ thông tin công bố trên Vietstock.
Đây là phân tích cá nhân để tham khảo, không phải tư vấn đầu tư. NgheTrading.pro không phải cơ quan báo chí và không phải đơn vị tư vấn đầu tư. Quyết định đầu tư là của bạn.